صنعت دام و طیور و آبزیان
صنعت‭ ‬دامپروری گرفتار‭ ‬سیاست‌های‭ ‬چالش‌برانگیز

صنعت‭ ‬دامپروری گرفتار‭ ‬سیاست‌های‭ ‬چالش‌برانگیز

تیرداد‭ ‬مهراد

بخش‭ ‬اول

صنعت‭ ‬دامپروری،‭ ‬یکی‭ ‬ازحساس‌ترین‭ ‬شاخه‌های‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬بوده‭ ‬که‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬سرمایه‌بر‭ ‬بودن،‭ ‬مشکلاتی‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬ورود‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬متقاضیان‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬بسیار‭ ‬پرخطر‭ ‬می‌نماید‭. ‬مشکلاتی‭ ‬مانند‭: ‬بازپرداخت‭ ‬وام‌های‭ ‬دریافتی،‭ ‬ضررهای‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬صرف‌نظر‭ ‬نمودن‭ ‬از‭ ‬سود‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬اولیه‭ ‬یا‭ ‬سهم‭ ‬آورده‭ ‬متقاضی،‭ ‬پرداخت‭ ‬سود‭ ‬سنگین‭ ‬بانکی‭ ‬و‭ ... ‬تا‭ ‬سال‌های‭ ‬متمادی‭ ‬سرمایه‌گذار‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬زحمت‭ ‬انداخته‭ ‬و‭ ‬بهره‌بردار‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬طی‭ ‬دوره‭ ‬دشواری‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭.‬
این‭ ‬صنعت‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬امکانات‭ ‬و‭ ‬توجهاتی‭ ‬برخوردار‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬انگیزه‭ ‬تلاش‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬نرود‭ ‬و‭ ‬افراد‭ ‬به‭ ‬مشاغل‭ ‬کاذب‭ ‬و‭ ‬واسطه‌گری‭ ‬متمایل‭ ‬نگردند‭. ‬
این‭ ‬وظیفه‭ ‬متولیان‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬کلان‭ ‬و‭ ‬مسئولین‭ ‬زیربخش‭ ‬تخصصی‭ ‬مزبور‭ ‬بوده‭ ‬که‭ ‬ایجادکننده‭ ‬تمام‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬لازم‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬تأمین‭ ‬منابع‭ ‬پایه‭ ‬شامل‭ ‬خوراک،‭ ‬بهداشت‭ ‬و‭ ‬دارو،‭ ‬تسهیلات‭ ‬بانکی‭ ‬و‭ ‬بیمه،‭ ‬امنیت‭ ‬بازار‭ ‬فروش‭ ‬محصولات‭ ‬تولید‭ ‬شده‭ ‬و‭... ‬باشند‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬حمایت‌ها‭ ‬موجب‭ ‬اشاعه‭ ‬فرهنگ‭ ‬تولید‭ ‬درجامعه‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬منافع‭ ‬این‭ ‬قشر‭ ‬زحمتکشِ‭ ‬درخط‭ ‬مقدم‭ ‬جبهه‭ ‬تولید،‭ ‬فدای‭ ‬سوداگریهای‭ ‬خواص‭ ‬از‭ ‬نوع‭ ‬واردکننده،‭ ‬رانت‌خوار‭ ‬و‭ ‬افزون‌خواه‭ ‬نشود‭. ‬
ورشکستگی‭ ‬در‭ ‬اینگونه‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬مثبت‭ ‬تولیدی‭ ‬به‭ ‬رویگردانی‭ ‬عامه‭ ‬مردم‭ ‬از‭ ‬ورود‭ ‬به‭ ‬عرصه‭ ‬تلاش‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬کارآفرینی‭ ‬منجر‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬عواقبش‭ ‬گریبان‌گیر‭ ‬کشور‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭.‬

بررسی‭ ‬مبانی

اجازه‭ ‬دهید‭ ‬ابتدا‭ ‬مبانی‭ ‬این‭ ‬زیربخش‭ ‬مورد‭ ‬واکاوی‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬اهمیت‭ ‬آن‭ ‬تبیین‭ ‬گردد‭:‬
محیط‭ ‬زیست‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬که‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬لزوم‭ ‬تأمین‭ ‬نیازهای‭ ‬خوراک،‭ ‬تغذیه،‭ ‬پوشاک،‭ ‬دارو‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬احتیاجات‭ ‬جامعه‭ ‬بشری‭ ‬در‭ ‬حاشیه‭ ‬و‭ ‬متن‭ ‬آن‭ ‬ایجاد‭ ‬شده،‭ ‬مشتمل‭ ‬بر‭ ‬مبانی‭ ‬آب،‭ ‬خاک‭ ‬وگیاه‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬بوته،‭ ‬دار‭ ‬و‭ ‬درخت‭ ‬و‭ ‬وحوش‭ ‬و‭ ‬غیره‭ ‬است‭. ‬
بشر،‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬دوره‭ ‬غارنشینی‭ ‬و‭ ‬شکار‭ ‬به‭ ‬فکر‭ ‬تسلط‭ ‬و‭ ‬مهار‭ ‬پدیده‌های‭ ‬موجود‭ ‬و‭ ‬پیرامونی‭ ‬خود‭ ‬افتاد‭. ‬بدین‭ ‬گونه‭ ‬عصر‭ ‬کشاورزی‭ ‬آغاز‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬حال‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬بروز‭ ‬تحولاتی‭ ‬از‭ ‬قبیل‭ ‬صنعتی‌شدن‭ ‬و‭ ‬اصلاحات‭ ‬ژنتیکی،‭ ‬تکامل‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬ادامه‭ ‬دارد‭.‬
در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬زیرشاخه‌هایی‭ ‬نظیر‭ ‬آب‌وخاک،‭ ‬مراتع‭ ‬و‭ ‬جنگل‌ها،‭ ‬زراعت‭ ‬و‭ ‬باغبانی،‭ ‬امور‭ ‬تولیدات‭ ‬دامی،‭ ‬دامپزشکی،‭ ‬شیلات‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی،‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬فعالیتش‭ ‬تداوم‭ ‬دارد‭.‬
زیربخش‭ ‬دام،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬نهادی‭ ‬که‭ ‬درخط‭ ‬مقدم‭ ‬جبهه‭ ‬تأمین‭ ‬نیازهای‭ ‬خوراک‭ ‬اساسی‭ ‬مردم‭ ‬قراردارد،‭ ‬با‭ ‬بهره‌گیری‭ ‬بهینه‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬پایه‭ ‬مانند‭: ‬مراتع‭ ‬زیراشکوب‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬و‭ ‬باغات،‭ ‬محصولات‭ ‬اصلی‭ ‬و‭ ‬فرعی‭ ‬زراعی‭ ‬و‭ ‬خدمات‭ ‬بهداشتی‭ ‬و‭ ‬فنی،‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬وظایف‭ ‬خطیر‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬نهاد‭ ‬اساسی‭ ‬مطرح‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬چرخه‭ ‬تأمین‭ ‬مایحتاج‭ ‬خوراک‭ ‬و‭ ‬پوشاک‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬روستایی‭ ‬فعال‭ ‬است‭. ‬
این‭ ‬بخش،‭ ‬الحق‭ ‬ولانصاف‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬پراسترس‌ترین‭ ‬معاونت‌های‭ ‬وزارتخانه‭ ‬متبوعه‭ ‬خود‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬همیشه‭ ‬باید‭ ‬پاسخ‌گوی‭ ‬نیازهای‭ ‬مردم‭ ‬کشور‭ ‬باشد‭. ‬البته‭ ‬فعالیت‌هایش‭ ‬مانند‭ ‬دیگر‭ ‬بخش‌ها‭ ‬نمود‭ ‬عینی‭ ‬نداشته‭ ‬ولی‭ ‬کمبود‭ ‬و‭ ‬کاستی‌هایش‭ ‬که‭ ‬شاید‭ ‬معلول‭ ‬تعلل‭ ‬بخش‌های‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬اجرای‭ ‬وظایف‌شان‭ ‬باشد،‭ ‬همیشه‭ ‬بحران‌آفرین‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬متولیان‭ ‬اموردام‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬جهت‭ ‬باید‭ ‬پاسخ‌گو‭ ‬باشند‭.‬
معاونت‭ ‬امور‭ ‬تولیدات‭ ‬دامی‭ ‬در‭ ‬مرکز‭ ‬وزارتخانه‭ ‬نقش‭ ‬سیاست‌گزار‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬دانشگاه‌ها‭ ‬و‭ ‬مراکز‭ ‬آموزش‭ ‬عالی‭ ‬و‭ ‬مراکز‭ ‬علمی‭ ‬تحقیقاتی،‭ ‬همیشه‭ ‬باید‭ ‬ارائه‭ ‬دهنده‭ ‬راهکارهای‭ ‬نوین‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬امور‭ ‬محوله‭ ‬درسطح‭ ‬کشور‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬سطح‭ ‬استان‌ها‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬فراخور‭ ‬حال‭ ‬خود‭ ‬و‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬شرایط‭ ‬اقلیمی‭ ‬و‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬خود،‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬راهکارها‭ ‬تبعیت‭ ‬و‭ ‬درحوزه‭ ‬کاری‭ ‬خود‭ ‬با‭ ‬برخورداری‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬ارتباطات،‭ ‬شرایط‭ ‬و‭ ‬وضعیت‭ ‬را‭ ‬بهبود‭ ‬بخشد‭.‬
این‭ ‬کارها‭ ‬درقالب‭ ‬طرح‌ها‭ ‬و‭ ‬پروژه‌های‭ ‬گنجانده‭ ‬شده‭ ‬درچارچوب‭ ‬برنامه‌های‭ ‬پنج‌ساله‭ ‬که‭ ‬فعلاً‭ ‬در‭ ‬برنامه‭ ‬ششم‭ ‬آن‭ ‬قرارداریم،‭ ‬قابل‭ ‬ارائه‭ ‬و‭ ‬تحقق‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بودجه‭ ‬آن‭ ‬با‭ ‬ماهیت‭ ‬عمرانی،‭ ‬چه‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬طرح‌های‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬استانی‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬مراجع‭ ‬ذیربط،‭ ‬مانند‭ ‬سازمان‭ ‬برنامه‭ ‬و‭ ‬بودجه‭ ‬و‭ ‬استانداری‌ها‭ ‬تأمین‭ ‬گردد‭.‬
آنچه‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬اجرای‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬دام‭ ‬حائز‭ ‬اهمیت‭ ‬است،‭ ‬توالی‭ ‬و‭ ‬هدفمند‌بودن‭ ‬طرح‌ها‭ ‬و‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬می‌باشد؛‭ ‬زیرا‭ ‬برگشت‭ ‬از‭ ‬هر‭ ‬طرحی‭ ‬در‭ ‬نیمه‭ ‬راه‭ ‬می‌تواند‭ ‬بسیار‭ ‬هزینه‌بر‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬اتلاف‭ ‬سرمایه‭ ‬عمومی‭ ‬تلقی‭ ‬گردد‭ ‬که‭ ‬جبران‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬سادگی‭ ‬میسر‭ ‬نخواهد‭ ‬بود‭. ‬
متأسفانه‭ ‬به‌خصوص‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬چهارده‭ ‬ساله‭ ‬اخیر‭ ‬که‭ ‬شروع‭ ‬آن‭ ‬با‭ ‬پایمال‭ ‬شدن‭ ‬برنامه‭ ‬چهارم‭ ‬توسعه‭ ‬و‭ ‬انحلال‭ ‬سازمان‭ ‬برنامه‭ ‬و‭ ‬بودجه‭ ‬همراه‭ ‬بود،‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬خودکفائی‭ ‬گندم‭ ‬به‭ ‬موفقیت‌هایی‭ ‬نائل‭ ‬گردیده‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬تولید‭ ‬گوشت‭ ‬قرمز‭ ‬با‭ ‬همکاری‭ ‬بانک‌ها‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬پرواربندی‌ها‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬قدمی‭ ‬خودکفائی‭ ‬قرارداشت،‭ ‬ناگهان‭ ‬با‭ ‬حرکت‭ ‬چرخشی‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬عقب‭ ‬مواجه‭ ‬شد‭.‬
‭ ‬با‭ ‬توقف‭ ‬تدریجی‭ ‬ارائه‭ ‬تسهیلات‭ ‬بانکی‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬وصولی‌ها‭ ‬به‭ ‬متقاضیان‭ ‬پرواربندی،‭ ‬زمینه‭ ‬تضعیف‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬فراهم‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬حجم‭ ‬واردات‭ ‬گوشت‭ ‬از‭ ‬کشورهایی‭ ‬نظیر‭ ‬برزیل‭ ‬روند‭ ‬افزایشی‭ ‬یافت‭. ‬البته‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ادامه‭ ‬اشغال‭ ‬عراق‭ ‬توسط‭ ‬آمریکا،‭ ‬قیمت‭ ‬نفت‭ ‬روندی‭ ‬صعودی‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬دولت‭ ‬وقت‭ ‬هم‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬درآمد‭ ‬سرشار‭ ‬نفتی‭ ‬بهره‌مند‭ ‬بود،‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬از‭ ‬هر‭ ‬نوع‭ ‬جنس‭ ‬و‭ ‬کالا‭ ‬تمایل‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬رانت‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬هم‭ ‬همان‭ ‬گونه‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬آگاهند‭ ‬به‭ ‬افرادی‭ ‬خاص‭ ‬داده‭ ‬بود‭ ‬تا‭ ‬ضمن‭ ‬تحصیل‭ ‬سود‭ ‬بالا‭ ‬از‭ ‬پورسانت‌های‭ ‬اهدائی‭ ‬نیز‭ ‬بهره‌مند‭ ‬شوند‭.‬
بدین‌گونه،‭ ‬فرهنگ‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬محاق‭ ‬افتاد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬نتوانست‭ ‬از‭ ‬شتاب‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬اعتلای‭ ‬سطح‭ ‬نیازهای‭ ‬عمومی‭ ‬برخوردارشود‭. ‬متاسفانه‭ ‬مدیریت‌های‭ ‬حاکم‭ ‬بر‭ ‬امور‭ ‬دام‭ ‬نیز‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬حال‭ ‬نتوانستند‭ ‬روند‭ ‬کاستی‭ ‬و‭ ‬کمبودها‭ ‬را‭ ‬بهبود‭ ‬بخشند‭. ‬حتی‭ ‬سیاست‌هایی‭ ‬متناقض‭ ‬با‭ ‬اهداف‭ ‬اولیه‭ ‬توسعه‭ ‬اتخاذ‭ ‬گردید‭ ‬که‭ ‬ادامه‭ ‬آن‭ ‬می‌تواند‭ ‬وابستگی‌ها‭ ‬را‭ ‬تشدید‭ ‬نماید‭. ‬
ادامه‭ ‬دارد

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۹ - ۱۳۹۸ 
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow