صنعت دام و طیور و آبزیان
سگ، دوست دیرینه انسان

افشین رئوفی*

بنیاد نژادی گونه سگ در نتیجه انشعاب ژنتیکی از گرگ و اهلی‌سازی گذاشته شده و تبدیل شدن آن به انواع نژادهای کنونی در طول قرن‌ها رخ داده است. سگ عضوی از خانواده گرگ‌سانان و اولین گونه‌ی گوشتخوار بزرگی است که اهلی شده است.
مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که سگ‌ها و گرگ‌های مدرن دارای یکنواختی متقابل(گروه‌های جداگانه) هستند‌، که نشان می‌دهد سگ‌ها از نظر ژنتیکی به هیچ جمعیت گرگ زنده‌ای نزدیک نبوده، چرا که نیای وحشی و مستقیم سگ، منقرض شده است.
گرگ اولیه دوره‌ی زمین‌شناسی «پلیستوسن» که هزاره‌ها پیش منقرض شده، امکان دارد "جد" سگ باشد.
با در نظر گرفتن شباهت سگ به گرگ خاکستری، احتمالاً سگ، نتیجه ترکیبی ژنتیکی بین این دو گونه است.
در سال 2020، یک پژوهش در بررسی روند اهلی‌سازی سگ‌سانان نشان داد که سگ‌های مدرن از سرده‌ی گرگ‌سانان نیستند‌، و احتمال می‌رود که سگ‌ها از یک گرگ پلیستوسن، که اندازه آنها نزدیک به یک سگ روستایی است، منشعب گردید.
انشعاب ژنتیکی بین سگ‌ها و گرگ‌ها بین 20 تا 40 هزار سال پیش‌، درست قبل یا طی آخرین دوره‌ی یخبندان(20 تا 27 هزار سال پیش) رخ داد.
یکی از مهم‌ترین اتفاق‌ها در تاریخ بشر اهلی شدن حیوانات بود که با ارتباط طولانی‌مدت گرگ‌ها و شکارچی‌ها و جمع‌آوری‌کنندگان غذا بیش از 15000 سال پیش آغاز شد که تا زمان حال ادامه دارد. در طول این زمان، سگ و انسان با یکدیگر مانوس شده و تقریبا نقشی جدایی‌ناپذیر در زندگی یکدیگر دارند.
در این سلسله مطالب قصد داریم اطلاعاتی از سگ و کاربرد‌های نوین آن در زندگی انسان به شما ارایه دهیم.
موجودات زنده دارای ساختارهای فیزیولوژی و رفتاری متفاوتی نسبت به یکدیگر هستند که سگ‌ها نیز از این موضوع جدا نیستند. انواع نژاد‌های سگ با رفتار و ظواهر متفاوت قرن‌ها است که همنشین و همکار انسان‌ها بوده‌اند.
کشورهای پیشرفته از هوش و کارایی سگ‌ها نهایت استفاده را می‌برند و از آن‌ها در بیمارستان‌ها، مراکز درمانی کودکان، مراکز نگهداری معلولان و سالمندان و صدها مکان خدماتی و درمانی دیگر استفاده می‌کنند.
بر کسی پوشیده نیست که کمک‌رسانی سگ‌ها در زمان زلزله، سیلاب، آتش‌سوزی و بلایای طبیعی دیگر، چگونه به کمک انسان‌ها آمده است.
به نظر می‌رسد، جذاب‌ترین و بی‌همتاترین موضوع در مورد سگ‌ها ارتباط عاطفی آن‌ها با انسان است که در هیچ جاندار دیگری دیده نمی‌شود. سگ‌ها به‌گونه‌ای به صاحب خود وابسته می‌شوند که در صورت جدایی دچار مشکلات روحی شدیدی می‌گردند.
برای درک بهتر این پیوند عاطفی باید به نیاکان سگ‌ها یعنی گرگ‌ها مراجعه کرد. گرگ‌ها دارای ساختار اجتماعی بسیار عاطفی و قوی هستند که به همین علت روابط عاطفی پیچیده‌ای در ژن سگ‌ها وجود دارد. تعدد نژادی سگ‌ها که توسط طبیعت و انسان‌ها به وجود آمده خود باعث جدایی رفتاری سگ‌ها از گرگ‌ها شده و حیوانی اهلی را به وجود آورده است.
سگ‌ها جزو تطبیق‌پذیرترین گوشتخواران هستند که به‌طور واضح می‌توانند خود را با هر شرایطی وقف دهند.
 هوش بالای آن‌ها برای هر مشکلی راه‌حلی می‌سازد که در واقع همین تطبیق‌پذیری یکی دیگر از عوامل پیوند عاطفی آن‌ها با انسان‌ها است.
با توجه به ازدیاد جمعیت، مشکلات روحی و روانی و ورود ناخودآگاه ما به زندگی‌های مجازی، بهترین دوست و همیار و همکار ما در همه حال سگ‌ها خواهند بود.
آن‌ها شما را از ورود به تفکرات منفی، تشنج‌های درون خانواده و هزاران مشکل دیگر دور خواهند کرد.
این مطلب، مختصری از ویژگی‌های سگ‌ها بود که در اختیار شما عزیزان قرار گرفت.
در آینده با جزئیات بیشتری به درون دنیای شگفت انگیزشان ورود پیدا خواهیم کرد و موضوعات ارزشمندی در مورد این حیوان مفید ارائه خواهیم داد. 
* جانورشناس و رفتارشناس

ماهنامه دام و کشت و صنعت – شماره ۲۴۴ – مهر ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow