صنعت دام و طیور و آبزیان
رسماً از مرغداران عذرخواهی می‌کنم

دکتر مرتضی رضایی، معاون امور تولیدات دامی
رسماً از مرغداران عذرخواهی می‌کنم


دکتر مرتضی رضایی، معاون امور دام و تولیدات دامی وزارت جهادکشاورزی از جمله مدیرانی که در هفته دولت و در نشست خبری باخبرنگاران به تشریح فعالیت‎های حوزه تحت مدیریت خود و بررسی مسائل و مشکلات آن پرداخت. وی در کنار ارائه آمارهایی از تولیدات این معاونت به بعضی از پرسش‌ها و حرف و حدیث‌ها در حوزه کاری خود پاسخ داد.
وی ضمن دفاع از عملکرد بخش امور دام در تولید محصولات دامی مورد نیاز جامعه از مرغداران، دامداران و تولیدکنندگان به خاطر همه مشکلاتی که برای آن‌ها ایجاد شده و زیان‌هایی که متحمل شده‌اند عذرخواهی کرد.
دکتر رضایی، معاون امور دام وزارت جهادکشاورزی گفت: در حوزه فعالیت امور دام پنج محصول عمده وجود دارد که وضعیت تولید آنها به‌طور خلاصه و مقایسه‌ای از سال 92 تا 99 از این قرار است: تولید گوشت قرمز در سال 92 حدود 755 هزار تن که در سال 99 با رشد حدود 5/2 درصدی سالیانه به 880 هزار تن می‌رسد.
همچنین شیرخام از 3/8 میلیون تن به 3/11 میلیون تن با میانگین 5/5 درصد رشد؛ سالیانه، گوشت طیور از 97/1 به 7/2 میلیون تن با رشد 5/6 درصدی؛ تخم مرغ از 893 تن به 05/1 میلیون تن رسیده است. عسل از 74 هزار تن به بیش از 113 هزار تن و پیله‌تر ابریشم از 900 هزار تن در سال 92 به 35/1 میلیون تن رسیده است.
وی ادامه داد: سرانه مصرف محصولات دامی در کشور از قرار 5/12 کیلوگرم گوشت قرمز، 124 کیلوگرم لبنیات، 3/31 کیلوگرم گوشت مرغ (که در سال قبل به 32 کیلوگرم هم رسید)، تخم مرغ 7/11 کیلوگرم و عسل 35/1 کیلوگرم می‎باشد.
سرانه مصرف پروتئین حیوانی که روزانه به هر فرد ایرانی می‌رسد در حدود 65/30 گرم است که با احتساب 5/6-6 گرم پروتئین شیلاتی مجموعاً 5/36 گرم پروتئین حیوانی برای هر فرد ایرانی تأمین بالغ می‌شود. این در حالی‌ است که براساس توصیه سازمان بهداشت جهانی، روزانه 29 گرم پروتئین حیوانی به‌صورت سرانه برای هر فرد نیاز است. این میزان تولیدات با سیاست‌های کلانی اتفاق افتاده که به بعضی از آن‌ها اشاره می‌شود.

تولید و ترکیبات ژنتیکی در زیربخش دام
رضایی گفت: دام‌هایی که در ایران موجود بود بخصوص در مورد دام‌های سبک، برای تولید معیشتی مناسب بودند که با یک سری ترکیبات ژنتیکی جدید صفات جدیدی در آنها ایجاد شده است.
جمعیت بز شیری پرتولید از 3 هزار رأس در سال 92 به حدود 93 هزار رأس در سال 98 و در سال 99 به 160 هزار رأس خواهد رسید؛ گوسفند پربازده از 2 هزار رأس در سال 92 به حدود 190 هزار رأس در سال 98 رسیده است.
جمعیت گاوهای آمیخته تک‌نژاد و تماماً گاو هلشتاین است که ضعف‌هایی مخصوصاً در سیستم ایمنی نشان می‌دهد و حذف اجباری از گله در مورد این نژاد بالا است. در این مورد از مواد ژنتیک اصلاح شده استفاده کرده و گاوهای دو منظوره را وارد کشور کردیم. 
در سال 92 حدود 5 هزار رأس ترکیب ژنتیکی گاوهای سمینتال داشتیم که به 300 هزار رأس در سال 98 رسیده و پیش‌بینی 450 هزار رأس برای سال 99 را داریم.
توسعه صنعتی شتر با توجه به شرایط خاص اقلیمی کشورمان مورد توجه قرار گرفت که استان‌های مستعد، پرورش شتر را در دستور کار قرار داده‌اند و مجوزهای تولید آن را تسهیل کرده‌ایم. حتی بعضی نژاد‌های پربازده و شیری از کشورهای همسایه را نیز وارد کرده‌ایم.
در سال 92 حدود 2/1 میلیون دُز اسپرم دامی در داخل تولید می‌شد که اکنون به 35/2 میلیون دُز رسیده و با توجه به شرایط، پتانسیل تولید 5 میلیون دز و خودکفایی آن در کشور وجود دارد. ضمن این‌که ارتباط ژنتیکی را با دیگر کشورها را نیز قطع نمی‌کنیم. در مورد گوسفند و بز نیز در حدود 130 هزار دز اسپرم در داخل کشور تولید می‌شود.
در صنعت طیور، از سال 98 لاین آرین احیاء و توسعه یافت. تا سال قبل تمام مواد ژنتیکی اجداد مرغ از خارج تأمین می‌شد و وابستگی مطلق وجود داشت، اما با توجه به دستور مقام معظم رهبری زمینه‌سازی برای احیای لاین آرین شروع شد.
از 250 هزار قطعه مرغ اجداد که همه از خارج وارد می‌شد، امسال حدود 140 هزار قطعه آرین وارد بازار می‌شود و تا پایان سال 1400 تمام نیاز صنعت طیور گوشتی کشورمان از نژاد آرین تأمین خواهد شد و بسته‌های حمایتی تشویقی مانند: تأمین نهاده‌ها و وام‌های کم‌بهره نیز برای آن در نظر گرفته‌ایم، ضمن این‌که تضمین خرید جوجه‌های گوشتی آن وجود دارد. این نژاد فاصله چندانی با نژادهای برتر دنیا ندارد و حتی می‌توانیم به فکر صادرات آن هم باشیم.
رضایی افزود: تنوع سبد پروتئین مردم را مد نظر قرار داده‌ایم. مثلاً در سال 92 حدود 25 هزار تن گوشت بوقلمون تولید شده که در سال 99 پیش‌بینی تولید حدود 41 هزار تن وجود دارد که رشد حدود 64 درصدی را نشان می‌دهد.

دولت الکترونیک
رضایی در بخش دیگری از صحبت‌هایش عنوان کرد: سیاست دیگری که در سطح معاونت امور دام انجام شده، هوشمندسازی فرآیندها یا دولت الکترونیک است که تمام فرآیندهای صنعت طیور کشور در سامانه‌ای به نام «سماصط» (سامانه اطلاعات صنعت طیور) ثبت می‌شود.
رویه دیگر، واگذاری امور تصدی‌گری به تشکل‌ها است و این سیاست را که دولت در کارهای اجرایی تشکل‎ها دخالت نداشته باشد در پیش گرفته‌ایم و ما فقط به‌عنوان سیاست‌گذار حضور داشته باشیم.

زنجیره‌های تولید
وی ادامه داد: توسعه زنجیره‌های ارزش یا به اصطلاح، موضوع از مزرعه تا سفره را مد نظر قرار داده‌ایم، به‌طوری که تمام حلقه‌های تولید به‌صورت قراردادی یا مالکیتی به هم وصل باشند. در حال حاضر نزدیک به 16 درصد گوشت مرغ کشور و حدود 35 درصد جوجه یکروزه در زنجیره‌ها تولید می‌شود.
رضایی توضیح داد: آن‌چه در ایران اتفاق افتاده زنجیره‌های مالکیتی بوده که گسترش آن محدودیت دارد؛ چون سرمایه بسیار سنگینی را طلب می‌کند اما در دنیا افراد یا شرکت‌هایی به نام «اتصال‎دهنده حلقه‌ها» وجود دارند که زنجیره‌ها را به صورت قراردادی به هم وصل می‌کنند و ما نیز باید به دنبال ایجاد زنجیره‌های قردادی باشیم. وی افزود: در گوشت قرمز 8 زنجیره، شیر خام 15 زنجیره و در زمینه مرغ تخمگذار 2 زنجیره تولید شکل گرفته است.

مرغ سایز
معاون امور دام وزارت جهادکشاورزی گفت: موضوع مهم دیگر تولید مرغ سایز یا مرغ استاندارد است. متأسفانه در کشور ما مردم گرایش به مرغ درشت دارند و این گرایش از طرف مردم به بازار القا می‌شود. با تمام تلاش به دنبال این هستیم که مرغ سایز را در جامعه ترویج دهیم. از بعد اقتصادی، تولید مرغ درشت ضریب تبدیل را حدود 2/0 افزایش می‌دهد که باعث می‌شود سالیانه در حدود 700 هزار تن دان بیشتر در مرغداری‌ها مصرف شود.
همچنین در بعد اقتصاد خانواده نیز ضایعات و دور ریز مرغ بالا می‌رود. امیدواریم که الگوسازی درستی انجام تا تمایل مردم به مرغ سایز بیشتر شود. وزن مورد نظر برای مرغ سایز زیر 1700 گرم است.

تراز تجاری
رضایی عنوان کرد: در بخش دام و طیور، سال 98 جمعاً نزدیک به 700 میلیون دلار صادرات انجام شده و در حدود 26/1 میلیارد دلار نیز واردات داشته‌ایم که یکی از علل منفی شدن تراز تجاری، دشواری در صادرات مواد ژنتیکی کشور است. همچنین در بسیاری از تولیدات دامی صادرات با محدودیت‌ها و ممنوعیت‌هایی مواجه شده است.

گزینه‎هایی برای جایگزینی ارز دولتی
رضایی در پاسخ به سوال خبرنگار مجله «دام و کشت و صنعت» درخصوص مشکلات و ناکارآمدی ناشی از اختصاص ارز 4200 تومانی برای تأمین نهاده‌ها گفت: در این مورد گزینه‌های متفاوتی مطرح و در حال بررسی است. یکی از گزینه‌هایی که مطرح است این‌که ارز دولتی را برای نهاده‌ها برداریم که البته تبعاتی هم دارد و باید عواقب آن در نظر گرفته شود.
مثلاً نیاز به نقدینگی در واحدهای تولیدکننده حدود چهار برابر بیشتر می‌شود و ثانیاً قیمت تمام شده کالا بالا می‌رود. باید مشخص شود که بسته حمایتی دولتی چگونه به مصرف‌کننده نهایی خواهد رسید که تا آن زمان باید با همین شیوه فعلی ادامه دهیم، ضمن آن‌که نیاز شدید به نظارت دارد.
وی ضمن معذرت خواهی از مرغداران و دامداران به خاطر همه مشکلاتی که برای آنها پیش آمده است، گفت: شاید بهتر باشد ارز 4200 تومانی را حذف و یارانه را مستقیماً به مصرف‌کننده نهایی گوشت داد تا این مشکلات مرتفع شود.
رضایی در ادامه گفت: پیگیر تمامی ارز اختصاص یافته به واردات نهاده‌ها هستیم و مقدار نهاده و ارزی که توسط افراد و شرکت‌ها دریافت شده، تماماً ثبت گردیده که باید در قبال آن پاسخگو باشند. کارگروهی متشکل از چند دستگاه مختلف هم برای پیگیری این موضوع تشکیل شده و هرکس تخلفی انجام داده با آن برخورد خواهد شد.

ماهنامه دام و کشت و صنعت – شماره ۲۴۳ - ۱۳۹۹


 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow