صنعت دام و طیور و آبزیان
تأثیر کرونا بر آبزی پروری

همه‌گیری ویروس کرونا
در سطح جهان، اثراتی بر روی بخش‌های مختلف اقتصادی از جمله در بخش کشاورزی داشته که ایران هم از این موضوع مستثنی نبوده است.
در این نوشتار کوتاه تأثیر کرونا بر روی تولید آبزیان و به‌خصوص ماهیان پرورشی را مورد بررسی قرار میدهیم.
تولید رقیب ماهی در کشور ایران گوشت مرغ است. یعنی اساساً یکی از منابع تأمین پروتئین در ایران گوشت مرغ است. الگوی مصرف به گونه‎ای است که مرغ مصرف بیشتری نسبت به ماهی در بین خانوارهای ایرانی دارد.
با تأثیری که در کاهش مصرف گوشت مرغ به دلیل کرونا پیش آمد، شاهد افت قیمت آن بودیم. مرغ تولیدی به دلیل عدم فعالیت‌های رستوران‌ها، هتل‌ها، تالارها و... در بازار رسوب کرد و باعث پایین‌آمدن شدید قیمت مرغ شد و از طرفی چندان بازاری برای صادرات مرغ تولیدی کشور وجود ندارد.
هنگامی که قیمت گوشت مرغ پایین بیاید طبیعی است که پایین آمدن قیمت مرغ تمایل مصرف‌کنندگان به آن را بیشتر میکند و تمایل به خرید ماهی کمتر خواهد شد.
همچنین خود ماهی هم با یک سرانه مصرف کمتر، در شرایط کرونا، دچار همان سرنوشت مرغ گردید و به دلیل عدم فعالیت رستوران‌ها و تالارها و غیره از مصرف گوشت ماهی هم کاسته میشود. ماهی از جمله محصولاتی است که تولید آن نیاز به یک بازه زمانی طولانی مدت دارد، بنابراین برنامه‌ریزی برای تولید آن یک پروسه یک‌ساله و بیشتر را طلب میکند.
به نظر میرسد که قبل از کرونا هم به دلیل اختصاص ارز 4200 تومانی به واردات تخم ماهی چشم‌زده قزل‌آلا، انباشتگی زیادی در تولید بچه ماهی اتفاق افتاد که خودبه‌خود تولید ماهی را افزایش میداد؛ به‌طوری که حتی قبل از کرونا هم قیمت ماهی به دلیل پیشی گرفتن عرضه از تقاضا و عدم وجود بازار صادراتی، شیب نزولی را تجربه میکرد که با شیوع کرونا، این روند کاهش قیمت ماهی سریع‌تر شد. کاهش مصرف و ورود محصول جدید به بازار باعث انباشت ماهی در بازار و تشدید روند نزولی قیمت گردید.
از طرفی، صادرات ماهی در سال‌های 97 و 98 وضعیت مناسبی نداشت و شیوع کرونا هم باعث بدتر شدن این موضوع شد. عدم تردد ماشین‌های مخصوص حمل‌ونقل ماهی و مرغ و محصولات پروتئینی هم در مقاطعی از دیگر مشکلات تأثیرگذار بر روی این بخش بود.

هزینه‌های بالای نهاده‎های تولید
از دیگر سو، نهاده‌های تولید مانند نهاده‌های تغذیه‌ای هم دچار افزایش قیمت زیادی شده و حتی گرانی نهاده‌ها به گفته بعضی از تولیدکنندگان روی کیفیت خوراک مورد نیاز در واحدهای تولید ماهی و آبزیان تأثیر گذاشته است. صحبت‌هایی هم مبنی بر صادرات غذای آماده مصرف دام، طیور و شیلات به گوش میرسد که در نتیجه آن مواد غذایی که پیش از این به‌صورت نسیه با فرصت چندماهه در اختیار مراکز تولیدی ماهی قرار میگرفت، به دلیل وجود مشتری خارجی، فقط به‌صورت نقدی به این مراکز فروخته میشود و این موضوع کار تولیدکنندگان را سخت‌تر هم میکند.

زیان‌های سنگین بخش تولید
عمدتاً در بخش کشاورزی تصمیمات براساس شعارمحوری است و مدیران به هر قیمتی به دنبال افزایش تولید هستند اما وضعیت بعد از آن یعنی بازار محصولات کمتر مورد توجه قرار میگیرد. برآیند عواملی مانند آنچه که در سطور بالا اشاره شد باعث گردید قیمت فروش ماهی از هزینه تمام شده تولید به مراتب پایین‌تر آمده و تولیدکنندگان متوجه خسارت‌های زیادی شوند.

بعضی راهکارهای حمایتی
در بحث راهکارها، حداقل توقعاتی که برای حمایت از تولید در بخش آبزیان میتوان انتظار داشت که بار مالی چندانی هم برای دولت نداشته باشد مواردی مانند: بخشودگیهایی در حقآبه‌های مراکز تولیدی، هزینه‌های تأمین اجتماعی، برق و... تنفس وام‌ها و پرداخت مبالغی به ازای مقدار محصول تولید شده به تولیدکنندگان و مواردی از این دست میباشد.
در کنار همه این موارد استفاده از نظر بخش خصوصی در تصمیم‌گیریها و برنامه‌ریزیها برای هر بخش یک موضوع بسیار مهم است که دولتمردان باید آن را مورد توجه قرار دهند و در برنامه‌ها و تصمیمات‌شان نظر تولیدکنندگان را هم لحاظ کنند.

ماهنامه دام و کشت و صنعت-شماره ۲۳۹- ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow