سیاستگذاری کشاورزی
این‭ ‬ره‭ ‬که‭ ‬تعاونی‭ ‬روستایی‭ ‬می‌رود

عدم‭ ‬نگرش‭ ‬به جایگاه‭ ‬قانونی‭ ‬و‭ ‬عزل‭ ‬و‭ ‬نصب‌های‭ ‬مستمر

این‭ ‬ره‭ ‬که‭ ‬تعاونی‭ ‬روستایی‭ ‬می‌رود

محمدحسن‭ ‬عماری‭ ‬الهیاری

مطابق‭ ‬اصل‭ ‬44‭ ‬قانون‭ ‬اساسی،‭ ‬ساختار‭ ‬اقتصادی‭ ‬نظام‭ ‬بر‭ ‬سه‭ ‬اصل‭ - ‬تعاونی،‭ ‬خصوصی،‭ ‬دولتی‭ -  ‬تعریف‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬
بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬تشکل‭ ‬یافته‭ ‬که‭ ‬دارای‭ ‬اهداف‭ ‬و‭ ‬اساسنامه‭ ‬و‭ ‬وظایف‭ ‬معینی‭ ‬می‌باشند‭ ‬و‭ ‬به‌صورت‭ ‬حلقه‌های‭ ‬زنجیره‌ای‭ ‬پیوسته‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬با‭ ‬هم‌افزایی‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬کلیه‭ ‬اعضاء‭ ‬در‭ ‬گروه‌های‭ ‬کاری‭ ‬که‭ ‬منافع‭ ‬مشترک‭ ‬دارند‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬تشکل‭ ‬تعاونی‭ ‬تعریف‭ ‬می‌شود‭. ‬
توضیح‭ ‬اینکه‭ ‬بخش‭ ‬تعاون‭ ‬در‭ ‬ساختار‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬اصل‭ ‬مستقل‭ ‬از‭ ‬بخش‌های‭ ‬خصوصی‭ ‬و‭ ‬دولتی‭ ‬است‭. ‬ولی‭ ‬متأسفانه‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬گذشت‭ ‬چهل‭ ‬سال‭ ‬علیرغم‭ ‬تصریح‭ ‬اصل‭ ‬44‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬که‭ ‬بسیار‭ ‬جامع‭ ‬می‌باشد‭ ‬تاکنون‭ ‬تعریف‭ ‬عملیاتی‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬از‭ ‬اقتصاد‭ ‬به‌عنوان‭ ‬رکن‭ ‬رکین‭ ‬جامعه‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬جایگاه‭ ‬قانونی‭ ‬معین‭ ‬شده‭ ‬آن‭ ‬صورت‭ ‬نگرفته‭ ‬و‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬دلایل‭ ‬عدم‭ ‬رشد‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬از‭ ‬اقتصاد‭ ‬در‭ ‬کشور،‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬عدم‭ ‬نگرش‭ ‬جامع‭ ‬به‭ ‬جایگاه‭ ‬قانونی‭ ‬تعریف‭ ‬شده‭ ‬یا‭ ‬ضعف‭ ‬مدیریت‭ ‬و‭ ‬عدم‭ ‬استقرار‭ ‬شایسته‌سالاری‭ ‬در‭ ‬گزینش‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬مدیران،‭ ‬عزل‭ ‬و‭ ‬نصب‌های‭ ‬مستمر‭ ‬و‭ ‬بعضاَ‭... ‬آن‭ ‬می‌باشد‭.‬
با‭ ‬داشتن‭ ‬تشکیلات‭ ‬دولتی‭ ‬و‭ ‬وزیر‭ ‬تعاون‭ ‬و‭ ‬سازمان‭ ‬مرکز‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬دولتی‭ ‬نمی‌توان‭ ‬تعریف‭ ‬عملیاتی‭ ‬از‭ ‬تعاون‭ ‬ارائه‭ ‬نمود‭.‬
شوربختانه‭ ‬سازمان‭ ‬مرکزی‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬سیطره‭ ‬بر‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬و‭ ‬شرکت‌های‭ ‬تعاونی‭ ‬روستایی‭ ‬هرگونه‭ ‬حرکت‭ ‬اصولی‭ ‬در‭ ‬جهت‭ ‬ساماندهی‭ ‬ساختار‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬و‭ ‬حمل‌ونقل‭ ‬و‭ ‬بازاریابی‭ ‬و‭ ‬بازاررسانی‭ ‬و‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭ ‬تبدیل‭ ‬و‭ ‬نگهداری‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬زیرمجموعه‌ها‭ ‬سلب‭ ‬نموده‭ ‬و‭ ‬حرکت‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬هشتاد‭ ‬برای‭ ‬حضور‭ ‬شرکت‌ها‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬در‭ ‬مراکز‭ ‬مرکزی‭ ‬میوه‌وتره‌بار‭ ‬شهرستان‌ها‭ ‬و‭ ‬استان‌ها‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬بود‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬فروش‭ ‬غرف‭ ‬و‭ ‬میادین‭ ‬میوه‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬و‭ ‬شرکت‌ها‭ ‬که‭ ‬سرمایه‭ ‬آن‌ها‭ ‬بوده‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬گذران‭ ‬امور‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تعاونی‭ ‬روستایی‭ ‬هزینه‭ ‬نموده‭ ‬و‭ ‬خطری‭ ‬که‭ ‬امروز‭ ‬به‌‭ ‬صورت‭ ‬مضاعف‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬از‭ ‬اقتصاد‭ ‬را‭ ‬تهدید‭ ‬می‌نماید،‭ ‬ضربه‭ ‬به‭ ‬فرهنگ‭ ‬تعاون‭ ‬است‭. ‬فرهنگی‭ ‬که‭ ‬نشأت‭ ‬گرفته‭ ‬از‭ ‬فرهنگ‭ ‬اسلام‭ ‬ناب‭ ‬محمدی‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬مورد‭ ‬مداقه‭ ‬قرار‭ ‬نمی‌گیرد‭. ‬
علیرغم‭ ‬اینکه‭ ‬کشورهای‭ ‬پیشرفته‭ ‬و‭ ‬صنعتی‭ ‬با‭ ‬روحیه‭ ‬فرهنگ‭ ‬تعاون‭ ‬به‭ ‬جایگاه‭ ‬ویژه‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬تکنولوژی‭ ‬دست‭ ‬یافته‌اند،‭ ‬لکن‭ ‬مدیریت‭ ‬سنتی‭ ‬حاکم‭ ‬بر‭ ‬تشکیلات‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬امکان‭ ‬تجدیدنظر‭ ‬و‭ ‬اصلاح‭ ‬ساختار‭ ‬و‭ ‬تعریف‭ ‬عملیاتی‭ ‬و‭ ‬واقعی‭ ‬از‭ ‬تعاون‭ ‬وفق‭ ‬اصل‭ ‬44‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬به‭ ‬لحاظ‭ ‬ذینفع‭ ‬بودن‭ ‬و‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬داشتن‭ ‬این‭ ‬شبکه‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬واقع‭ ‬پل‭ ‬ارتباط‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬و‭ ‬مصرف‌کنندگان‭ ‬می‌باشد‭ ‬را‭ ‬سلب‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬درحالی‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬به‌صورت‭ ‬واقعی‭ ‬شکل‭ ‬بگیرد‭ ‬دیگر‭ ‬شاهدات‭ ‬واردات‭ ‬میلیاردی‭ ‬غذای‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬خطر‭ ‬انداختن‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی‭ ‬جامعه‭ ‬نخواهیم‭ ‬بود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬کنونی‭ ‬شاهد‭ ‬هستیم‭ ‬که‭ ‬ضرورت‭ ‬تجدیدنظر‭ ‬و‭ ‬اصلاح‭ ‬ساختار‭ ‬برای‭ ‬جایگاه‭ ‬واقعی‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬بسیار‭ ‬محسوس‭ ‬است‭. ‬

تجزیه‭ ‬و‭ ‬تحلیل‭ ‬عملکرد‭ ‬سازمان‭ ‬مرکزی‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی،
اتحادیه‌ها،‭ ‬شرکت‌ها‭ ‬و‭ ‬شبکه‭ ‬تعاونی‌های‭ ‬روستایی‭ ‬ایران

باتوجه‭ ‬به‭ ‬قدمت‭ ‬هفتاد‭ ‬ساله‭ ‬و‭ ‬تشکیلات‭ ‬و‭ ‬اعضاء‭ ‬شبکه‭ ‬تعاونی‌های‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬عشایری‭ ‬در‭ ‬سراسر‭ ‬کشور‭ ‬امروز‭ ‬شاهد‭ ‬هستیم‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬مجموعه‭ ‬میادین‭ ‬میوه‌وتره‌بار‭ ‬و‭ ‬فروشگاه‌های‭ ‬زنجیره‌ای‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬کشور‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬از‭ ‬ساختار‭ ‬اقتصادی‭ ‬فاقد‭ ‬جایگاه‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬نقشی‭ ‬در‭ ‬تهیه‭ ‬و‭ ‬تأمین‭ ‬نهاده‌های‭ ‬اولیه‭ ‬تولید‭ - ‬واردات‭ ‬و‭ ‬تولید‭ -  ‬جمع‌آوری‭ ‬محصول‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬و‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭ ‬نگهداری‭ ‬و‭ ‬بازاریابی‭ ‬و‭ ‬بازاررسانی‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬نداشته‭ ‬و‭ ‬تنها‭ ‬خرید‭ ‬یک‭ ‬محصول‭ ‬نظام‭ ‬یافته‭ - ‬خرید‭ ‬تضمینی‭ ‬گندم‭ -  ‬بسنده‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬با‭ ‬دخالت‭ ‬وزارت‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬وزارت‭ ‬صمت‭ ‬و‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‌صورت‭ ‬مباشرتی‭ ‬صورت‭ ‬می‌پذیرد‭. ‬
•‭ ‬هم‭ ‬اکنون‭ ‬در‭ ‬بازاریابی‭ ‬و‭ ‬بازاررسانی‭ ‬و‭ ‬حمل‌ونقل‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬جایگاهی‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬احتمال‭ ‬دارد‭ ‬سیاسی‌بازی‭ ‬و‭ ‬یارگیری‭ ‬و‭ ‬جای‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬بگیرد‭. ‬
•‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تشکل‌های‭ ‬تولیدی‭ ‬سرمایه‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬و‭ ‬شرکت‌ها‭ ‬نبایستی‭ ‬منابع‭ ‬آنان‭ ‬برای‭ ‬خرید‭ ‬واحدهای‭ ‬تولیدی‭ ‬واگذاری‭ ‬صرف‭ ‬می‌شد‭ ‬و‭ ‬نقدینگی‭ ‬این‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬ضرورتاَ‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬صادرات‌محور،‭ ‬بازاریابی‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬ساماندهی‭ ‬می‌گشت‭. ‬بعضا‭ ‬مشاهده‭ ‬شده‭ ‬مواردی‭ ‬ازجمله‭ ‬شرکت‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬صنعت‭ ‬شهید‭ ‬رجایی‭ ‬در‭ ‬دزفول‭ ‬توسط‭ ‬اتحادیه‭ ‬مرکزی‭ ‬خریداری‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬واگذاری‌ها‭ ‬اصلح‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬مشارکت‭ ‬اعضاء‭ ‬صاحب‭ ‬نسق‭ ‬و‭ ‬تعاونی‌های‭ ‬تولید‭ ‬صورت‭ ‬می‌پذیرفت‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬سهیم‭ ‬کردن‭ ‬اعضاء‭ ‬در‭ ‬خرید‭ ‬اراضی‭ ‬واگذاری‭ ‬قاعدتاَ‭ ‬بهره‌وری‭ ‬بیشتری‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬بود‭. ‬
برای‭ ‬توضیح‭ ‬بیشتر‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬در‭ ‬آینده‭ ‬نیز،‭ ‬خواهیم‭ ‬نوشت‭.‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۹ - ۱۳۹۸
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow