سیاستگذاری کشاورزی
نقش‌آفرینی زنان روستایی و عشایری

صندوق‌های حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی
در شرایط مبارزه با ویروس کرونا در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی
نقش‌آفرینی زنان روستایی و عشایری

تهیه و تدوین:
ملاحت عبداللهی، کارشناس کارآفرینی و کسب وکار
دفتر توسعه فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی و عشایری
 همکاران:
رقیه پاینده(مدیرعامل صندوق شهرستانی قائم‌شهر)
صدیقه سلطانی(مدیرعامل صندوق شهرستانی عجب‌شیر)
مرضیه مکرمی( مدیرعامل صندوق شهرستانی مرودشت)
صدیقه عباسی(مدیرعامل صندوق شهرستانی شیراز)
سلیمه نصیری(مدیرعامل صندوق شهرستانی ارومیه)
آزاده میر(مدیرعامل صندوق شهرستانی زابل)
سهیلا رستمی(مدیرعامل صندوق شهرستانی بوشهر)
سوده اکبری(مدیرعامل صندوق شهرستانی دُرمیان)
طاهره یل(مدیرعامل صندوق شهرستانی سرایان)
سمیه السادات مرشدی(مدیرعامل صندوق شهرستانی استهبان)
بهار رحیمی(مدیرعامل صندوق شهرستانی بندرعباس)

تأثیر مثبت صندوق‌های اعتبار خُرد
دفتر توسعه فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی و عشایری، حدود بیست سال پیش با اجرای طرح صندوق‌های اعتبارات خُرد زنان روستایی و عشایری کشور را آغاز کرد. اکنون بیش از 3200 صندوق خُرد روستایی و 425 صندوق عشایری درکشور موجود است که بیش از 90 درصد اعضاء این صندوق‌ها به فعالیت‌های تولیدی مشغول هستند.
صندوق‌های اعتبارات خُرد با تنگناهایی به شرح زیر مواجه هستند:
• صندوق‌ها به دلیل نداشتن ثبت قانونی، قادر به ایجاد ارتباط با منابع رسمی تامین مالی مانند بانک‌ها نیستند و از مزایای طرح‌ها و پروژه‌های حمایتی نظام در مورد زنان بی‌بهره مانده‌اند.
• صندوق‌های خُرد در روستاهای مختلف، پراکنده و سطح تعامل آن‌ها با سایر روستاییان و کارآفرینان بسیار پایین و بهره‌گیری از تجربیات وآموخته‌های دیگران امکان‌پذیر نیست.
• میزان تولیدات اعضای یک صندوق اندک، بنابراین امکان عرضه و فروش در بازارهای بزرگ برای آن‌ها مقدور نیست، به علاوه تولید‌کنندگان خُرد، قدرت چانه‌زنی چندانی ندارند.
• براین اساس با توجه به تاثير مثبت صندوق‌هاي اعتبارات خُرد در بهبود معيشت خانوارهای روستايي، ضرورت شبکه‌سازی و تجمیع صندوق‌های اعتبارات خُرد، مطرح و قرار شد طرح «توسعه صندوق‌های غیردولتی حمایت از زنان روستایی و عشایری» در شهرستان‌ها تاسیس گردد. بر همین اساس با توسعه صندوق‌هاي خُرد، در سطح يك شهرستان(شبكه صندوق‌هاي خُرد شهرستاني) تشكيل شد.
• اين صندوق‌ها غيردولتي که با 49 درصد مشاركت مردم و51 درصد سهم آورده دولت و به‌صورت شبكه‌هاي محلي، منطقه‌اي و ملي تشكيل مي‌شوند. در حال‌حاضر 18 صندوق اعتبارات شهرستانی و یک صندوق اعتبارات استانی در سطح کشور تشکیل شده‌است.
در آینده با ايجاد شبكه صندوق‌هاي شهرستاني صندوق استان و با ساماندهي و شبكه‌سازي صندوق‌هاي استاني صندوق ملي زنان روستايي و عشايري، تشكيل خواهد شد.

ویژگی‌های صندوق‌های اعتبارات شهرستانی
• ساماندهی و شبکه‌سازی صندوق‌های خُرد
• انتقال تجارب بین اعضا و ارکان درصندوق‌های مختلف
• امکان اخذ وام و تسهیلات از منابع بانکی و سایر موسسات مالی
• ارائه وام‌های بیشتر به اعضا و کمک به پایداری مشاغل
• نیازسنجی آموزشی، ترویجی و ارائه آموزش‌های لازم مبتنی‌بر نیاز واقعی اعضا با همکاری نهادهای دولتی و غیردولتی
• بهره‌مندی از امکانات استانداری‌ها و فرمانداری‌ها
• توسعه و تنوع‌بخشی به مشاغل روستایی و عشایری
• کمک به بازاریابی محصولات تولیدی اعضای صندوق
• برگزاری نمایشگاه‌های منطقه‌ای و استانی
• شرکت در نمایشگاه‌های ملی و برون‌مرزی
• ایفای نقش توسعه‌ای برای سایر مردم روستا از طریق توسعه صنایع‌تبدیلی در مبادی تولید

تبدیل تهدید ناشی از کرونا ویروس به فرصت در صندوق‌ها
ویروس کرونا که در ابتدا چین و تعدادی از کشورها را درگیر کرده بود، از اواخر سال گذشته وارد ایران شد و در زمان کوتاهی تعداد زیادی از شهرها و روستاها را درگیر و کل کشور را در قرنطینه فرو برد. در چنین شرایطی تعدادی از صندوق‌های خُرد که در قالب صندوق‌های حمایت از توسعه فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی و عشایری فعالیت می‌کنند،
با احساس مسئولیت اجتماعی، وارد میدان شدند و در زمینه تولید ماسک، گان و حتی کمک‌های معیشتی به اهالی روستای خود، کارهای بزرگی انجام دادند.

صندوق شهرستانی قائم‌شهر(استان مازندران)
در صندوق شهرستانی قائم‌شهر با کلیه صندوق‌های خُرد هماهنگی لازم ایجاد شد تا برای تهیه بیش از 60 هزار ماسک، گان و مواد ضدعفونی‌کننده هم برای اعضای صندوق و هم برای دیگر روستاییان اقدام نمایند.
نمایندگان صندوق‌ها از طریق رایزنی با شورای‌اسلامی روستا، دهیاری و پایگاه بسیج توانستند 5 هزار مقداری میوه‌خشک، گوسفند و موادغذایی جمع‌آوری شده از طریق خیریه‌ها در اختیار کسانی که بضاعت مالی نداشتند، قرار دهند.

صندوق شهرستانی دشتستان(استان بوشهر)
در شرایط بحران شیوع کرونا که علاوه‌بر مشکلات جسمی، هزینه‌های روانی ناشی از احساس ناامنی و اختلال نیز بسیار زیاد است، شایعاتی منفی در جامعه رواج می‌یابد که از خود ویروس خطرناک‌تر هستند. صندوق شهرستانی دشتستان با ارائه اطلاعات مهم به مردم از منابع معتبر، توانست فشار ناشی از شایعه‌پراکنی را کاهش دهد.
• دو ماه قبل از شیوع کرونا نمایشگاه توانمندی زنان روستایی توسط اعضای صندوق‌های خرد در محوطه جهاد ایجاد شد اما با شیوع بیماری، نمایشگاه تعطیل و مقدار زیادی ازمحصولات و مواد غذایی و صنایع‌دستی روی دست تولید‌کنندگان باقی ماند.
به همین دلیل اعضای صندوق‌ها با کمک یکدیگر سعی کردند به‌صورت درون‌منطقه‌ای، فعال شده و از طریق آنلاین محصولات را از طریق شبکه‌های اجتماعی در فضای مجازی بین دوستان، اشنایان و بستگان خود به فروش برسانند.

صندوق شهرستانی بندرعباس
یکی از دغدغه‌های صندوق بندرعباس، همدلی با خانواده‌هایی بود که از نظر معیشت به شدت در مضیقه قرار گرفته بودند، از این رو تعدادی بسته حمایتی تهیه و در اختیار این خانواده‌ها قرار گرفت.
همچنین تعدادی از اعضای صندوق‌ها با یاری هم و با کمک خانه‌های بهداشت به آموزش پیشگیری از درمان و به ضدعفونی معابر و جاهای پر تردد روستای خود پرداختند.
نبود الزامات اولیه پیشگیری ازقبیل(ماسک‌، مایع ضدعفونی‌کننده‌، گان و ...)‌، بانوان صندوق‌ها را بر آن داشت که به اندازه توان خود و با چرخ خیاطی‌های موجود، سهمی در پیشگیری این مشکل داشته باشند .
همچنین در روستای تازیان پایین اعضای صندوق شهرستانی بندرعباس، درخصوص تولید کیسه پارچه‌ای نان، با شعار حفظ محیط‌زیست (نه! به پلاستیک) اقدام نمودند.

صندوق شهرستانی کوثر(شیراز)
در صندوق شهرستانی کوثر، نمایندگان صندوق‌ها با گروه‌های فعال در روستا ازجمله دهیاری‌ها‌، خانه بهداشت و مراکز بسیج برای تهیه مواد اولیه برای دوخت ماسک و ... ارتباط برقرار کردند. در این مدت 50,000 عدد ماسک توسط زنان روستایی تهیه و در اختیار اهالی قرار گرفت و مازاد آن به شهرستان شیراز ارسال شد.
یکی از کارگاه‌های خیاطی این صندوق در ظفرآباد با بیمارستان‌ها قرارداد همکاری بست و به جز دوخت ماسک، لباس ایزوله بیمارستان و گانِ بیمارستان نیز، تهیه و به بیمارستان‌ها ارسال کرد.

صندوق شهرستانی دُرمیان(استان خراسان‌جنوبی)
در صندوق دُرمیان، دوخت ماسك توسط سهامداران و فروش تولیدات در مديريت جهادكشاورزي صورت پذیرفت. همچنین سهامداران در كارگاه‌هاي دوخت ماسك و شيلد و همچنین کارگاه‌های تولیدی در شهرستان به‌صورت جهادي شروع به کار کردند.
در این ایام قبول سفارش و دوخت صنايع‌دستي نیز در منازل انجام شد و برای فروش و عرضه محصولات هم از طریق راه‌اندازی کانال‌های بازاریابی به شرح زیر اقدام کردند.
• ایجاد کانال مجازی منحصر به محصولات لبنی توسط صندوق خُرد
• ايجاد كانال مجازی براي ارسال پروتكل‌هاي بهداشتي برای آشنايي و آموزش به بانوان در خصوص كرونا

صندوق شهرستانی استهبان(وثوق)
مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی وثوق شهرستان استهبان در کارگاه خیاطی تولید پیراهن مردانه خود، با توجه به شیوع کرونا در کنار تولید پیراهن روزانه 1000 ماسک تولید نمود و برای عرضه و فروش محصولات اعضا نیز از فضای مجازی موجود استفاده کرد.

صندوق شهرستانی ارومیه
در صندوق شهرستان ارومیه، زنان روستایی در سه کارگاه عضو صندوق اعتبارات خُرد زنان روستایی در روستای بالو و مرنگلو وچونقرالویپل، ماسک تولید و به‌صورت رایگان توزیع نمودند. تولید ماسک با همکاری ۱۲ نفر از مهارت‌آموزان عضو صندوق ارومیه انجام شد. همچنین 5 نفر از اعضا صندوق که به‌صورت انفرادی در منازل خود مشغول تولید ماسک بودند نیز موفق شدند تعداد زیادی سفارش از بین روستاییان و اقوام خود بگیرند.
در این صندوق، برنامه‌ها و بروشورهای ترویجی که در مدیریت ترویج استان تهیه شده بود در گروه‌های مربوط به صندوق‌های زنان به اشتراک گذاشته شد.

صندوق شهرستانی مرودشت(استان فارس)
باتوجه به بحران کرونا‌، صندوق مرودشت علاوه‌بر همکاری در پویش مردمی «در خانه بمانیم» دراین خصوص فعالیت‌های مختلفی ازقبیل تولید و توزیع ماسک و البسه بیمارستانی‌، همکاری در ضدعفونی کردن مکان‌های مختلف در روستا باهمکاری دهیاری و شورای اسلامی و سایر نهادها انجام داد و مسابقه‌ای با هدف «پویش درخانه» بمانیم برگزار کردند.
در این مسابقه از اعضای صندوق و خانواده آنها(فرزندانشان) خواستند تا با امکانات و وسایل در دسترس خود در خانه مثل پارچه‌های اضافی‌، چوب و از این‌قبیل وسایل صنایع‌دستی با سلیقه خود آماده کنند و در ادامه برای افزایش انگیزه اعضاء نمایشگاه مجازی با دست‌ساخته‌های آنها برگزار کردند تا علاوه‌بر فروش صنایع‌دستی آنها، جوایزی به افرادی که بهترین‌ها را تولید کرده‌اند نیز داده شود.
همچنین تولید 80هزار ماسک پارچه‌ای و طبی توسط شش صندوق اعتبارات خُرد زنان روستایی وتعاونی کارآفرینان "خونه به خونه" صورت گرفت.

صندوق شهرستانی زابل(استان سیستان و بلوچستان)
بانوان صندوق اعتبارات خرد روستای ارباب از توابع شهرستان زابل در اقدامی جهادی با مشارکت خیران اقدام به تولید ماسک نمودند. تعداد 10 نفر از بانوان عضو صندوق، روزانه بیش از دو هزارعدد ماسک پارچه‌ای در کارگاه این صندوق تولید می‌کنند.
عمده فعالیت این کارگاه، تهیه مواد اولیه بهداشتی و دوخت ماسک پارچه‌ای است. تاکنون 60 هزار ماسک در این کارگاه تولید و سفارش دوخت 500 هزار ماسک پارچه‌ای دیگر را از ارگان‌های بسیج و بانک رسالت نیز دریافت نمودند.

صندوق شهرستانی سرایان(استان خراسان‌جنوبی)
اعضای صندوق سرایان نیز در چند مرحله در بحث دوخت ماسک و دستکش فعالیت داشتند که حدود 5000 عدد از این وسایل را تهیه نمودند. عده‌ای از اعضا برای فروش محصولات خود از طریق فضای مجازی اقدام و با این روش به ارسال تولیدات در گروه‌ها و اقدام به فروش محصولات خود نمودند.

ماهنامه دام و کشت و صنعت – شماره ۲۴۴ – مهر ۱۳۹۹

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow