سیاستگذاری کشاورزی
چرا فقط 6 میلیارد دلار در سال؟!

توان صدور 60 میلیارد دلار محصولات کشاورزی را داریم

پس از تصویب شورای فرهنگ عمومی کشور، از سال 1376 روز 29 مهر به‌عنوان روز ملی صادرات نامگذاری شد تا بیانگر عزم و اراده ملی در مجموعه دولت و بخش خصوصی برای توسعه صادرات غیرنفتی و درنتیجه توسعه اقتصادی کشور باشد.
صادرات به‌عنوان موتور محرکه اقتصاد و رمز بقای کشورها در بازارهای جهانی نقش مهمی را در عرصه اقتصاد بازی می‌کند. در این میان صادرات بخش کشاورزی و غذایی یکی از مواردی است که به شدت می‌توان به آن فکر کرد و با در نظر گرفتن ملاحظاتی مانند حفظ منابع آبی و جلوگیری از فرسایش خاک و البته تولید صادرات‌محور در قالب کشاورزی پایدار به آن پرداخته شود.
هرچندکه برای اجرای هر برنامه‌ای در کشاورزی در ایران باید این دو اصل مهم یعنی موضوع حفظ منابع خاک و بحث آب مجازی(به‌طور کلی کشاورزی پایدار) لحاظ شود، اما آن‌چه واقعیت دارد این است که موضوع صادرات محصولات کشاورزی به‌ویژه در محصولات انحصاری و اختصاصی و در محصولاتی که مزیت نسبی وجود دارد، موضوعی با اهمیت است که باید نگاه جدی‌تری به آن داشت؛ به ویژه در شرایط فعلی تحریم‌ها که کشور در فروش نفت مشکلات جدی دارد، این موضوع یکی از راه‌هایی است که می‌تواند ارز مورد نیاز کشور را تأمین کند.
برای صادرات محصولات کشاورزی، یکی از مزیت‌های کشور تنوع اقلیمی است که از 13 اقلیم شناخته در دنیا، 11 اقلیم آن در کشورمان وجود دارد، یعنی می‌توان گفت «کشور ایران از نظر اقلیمی خلاصه‌ای از تمام دنیا است» و این تنوع اقلیمی به هر حال تنوع گیاهی و محصول را نیز به دنبال دارد و طیف وسیعی از محصولات کشاورزی، دامی و شیلاتی و ... در کشورمان قابلیت تولید دارد. از طرفی بسیاری از این محصولات هستند که به جرأت می‌شود گفت که منحصراً مخصوص کشور ما هستند.
مثلاً محصولاتی مانند: زعفران و پسته گرچه در سال‌های اخیر به کشورهای دیگر نیز سفر کرده و در دیگر کشورها سکنی گزیده‌اند، اما باز هم از نظر کیفی و کمی جایگاه ایران بسیار بالاتر از دیگر کشورها است.
محصولاتی مانند پسته، انار، انجیر، خرما و دیگر محصولات که تعدادشان هم زیاد است اصلاً خاستگاهشان در ایران است و در  هر جای دنیا هم که کشت و کار ‌شوند باز هم اصل و نسب‌شان به این کشور برمی‌گردد و معلوم است که حتماً باکیفیت‌ترین‌شان هم در ایران تولید می‌شود.
گیاهان دارویی که خود بحث جداگانه و مفصلی را طلب می‌کند و شرایط کشت، فرآوری، تولید و بازاریابی و فروش آنها برای کشور ما فراهم می‌باشد.
در مبحث گوشت و تخم‌مرغ نیز امکان صدور بیش از یک میلیون تن از این دو محصول و بیش از یک میلیون تن شیر و سایر لبنیات وجود دارد و مزیت‌های محصولات شیلاتی ما نیز فراوان است.
از دیگر سو مناطقی در کشور داریم که در یک سطح وسیع به‌صورت جغرافیایی تمام شرایط یک گلخانه طبیعی برای تولید محصول را دارند. مثلاً منطقه چابهار و کنارک در استان سیستان و بلوچستان با وسعتی معادل بعضی کشورها، یک گلخانه طبیعی است و از این نظر شاید در دنیا نظیر نداشته باشند.
در کنار این شرایط اقلیمی و تنوع گیاهی که این همه امکانات در اختیار ما قرار می‌دهد، شرایط جغرافیایی منحصربه‌فردی نیز داریم که فرصت‌ها را برای صادرات محصولات کشاورزی تکمیل می‌کند.
جمعیت حدود 400 تا 600 میلیون نفری کشورهای همسایه را در نظر بگیرید که اکثر آنها مشتریان بسیار خوبی برای محصولات کشورمان هستند و می‌توان برای آن برنامه‌ریزی کرد.
شرایط بالا رفتن بیش از اندازه قیمت ارزهای خارجی گرچه مشکلاتی برای کشورمان ایجاد کرده اما این تهدید خود می‌تواند به راحتی تبدیل به فرصتی ارزشمند گردد تا صادرات را توسعه داد.
بررسی امکانات، منابع و مزیت‌های نسبی، همراه با محصولات منحصربه‌فرد، نشان می‌دهد که سالانه حداقل 50 میلیارد دلار توان صادرات و صادرات مجدد داریم(چیزی بیش از صادرات نفت و پتروشیمی)؛ در حالی که برای نفت وزارتخانه داریم اما برای صادرات فقط یک اداره کل؟!
گذشته از این تقریباً هیچ بخشنامه، مقررات، تعرفه یا قانونی صادر نمی‌شود که عمر سه‌چهار ساله داشته باشد تا صادر کننده بتواند با طرف‌ خارجی خود صحبت از ضمانت صادرات بکند.
القصه، چنانچه روی مسائلی مانند بهره‌وری آب و حفظ ذخایر آب و خاک، تولید نژادها، ارقام و واریته‌های مناسب و بازارپسند، صنایع تبدیلی و فرآوری و... و از همه این‌ها مهم‌تر برندسازی و بازاریابی تمرکز کنیم و سیاست‌های باثباتی در زمینه صادرات داشته باشیم، تولیدات بخش کشاورزی می‌تواند سهم زیادی از نیازهای ارزی کشور را تأمین کند.

ماهنامه دام و کشت و صنعت – شماره ۲۴۴ – مهر ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow