سیاستگذاری کشاورزی
«کشاورز کارت»؛ بازی با کارت کشاورز

آه از این لطف به انواع «فساد» آلوده
«کشاورز کارت»؛ بازی با کارت کشاورز

عبدالحسین کاظمی

این موضوع از مسائل غامض و پیچیده کشور ما شده است که چرا؟ و چه سری! دارد که وقتی سیاست‌گذاران می‌خواهند تصمیمی برای حمایت از بخشی از جامعه بگیرند، نوع تصمیم و سیاست‌گذاری‌ها به گونه‌ای است که از دل این تصمیم‌ها، شرایط رانتی و ویژه‌خواری برای عده‌ای حاصل ‌شود.
اصلاً چه دلیلی دارد در کشوری که شاخص فساد اینقدر بالا است، تصمیمی گرفته شود که ویژه‌خواری و رانت‌خواری در نتیجه این تصمیم محتمل باشد؛ که اساساً باید گفت: شیوع این همه فساد اقتصادی در سطح جامعه عمدتاً زائیده همین سیاست‌هایی است که از دل آن‌ها فساد بیرون می‌آید.
طی روزهای گذشته در میان خبرهای متفاوتی که در جهت کمک به کشاورزان و تولیدکنندگان بخش کشاورزی به گوش می‌رسید، یکی از این خبرها هم اعطای یک کارت اعتباری به نام «کشاورز کارت» به آنها بود که با شور و هیجان مطرح شد.
طبق آنچه که در مورد این کارت اعتباری گفته شده، قرار است برای حمایت از کشاورزانی که اقدام به کشت محصولات استراتژیکی مانند گندم، جو و دانه‌های روغنی می‌کنند، جهت تأمین نهاده‌هایی مانند کود و سم در اختیار آنها قرار بگیرد.
فرایند اعطای «کشاورز کارت» هم اجمالاً به این صورت خواهد بود که کشاورزان توسط وزارت جهاد کشاورزی به بانک کشاورزی معرفی می‌شوند و بانک پس از طی مراحل لازم، این کارت اعتباری را در اختیار کشاورز قرار می‌دهد. میزان اعتبار این کارت دو میلیون تومان برای هر هکتار و سقف شارژ آن20میلیون تومان (یعنی نهایتاً برای 10 هکتار زمین) خواهد بود.
 قرار است که بانک با حداقل وثایق و با کمترین معطلی این کارت را در اختیار کشاورزان قرار دهد؟! نرخ سود این تسهیلات هم 12 درصد اعلام شده است.
این‌ که کشاورز کارت با نیت کمک به کشاورزان در اختیار آن‌ها قرار می‎گیرد، درست! اما با اندکی تأمل در کلیات این موضوع، به نظر می‌رسد ایراداتی اساسی به این مسئله وارد است که این ایرادها عمدتاً حول محور ایجاد رانت و فساد خود را نشان می‌دهد. یعنی از ابتدا تا انتهای پروسه اعطای «کشاورز کارت» به تولیدکنندگان، کمینگاه‌هایی برای رانت وجود دارد که به مواردی اشاره می‌شود:
در همان شروع کار و معرفی افراد به‌عنوان کشاورز و تولیدکننده به بانک، ممکن است ضمن ایجاد امضای طلایی برای عده‎ای، در نهایت تولیدکنندگان واقعی به بانک معرفی نشوند.
چنانچه در مورد کشاورز کارت گفته شده، قرار است این مبالغ فقط صرف خرید نهاده‌هایی مانند کود و سم شود و به همین منظور این کارت فقط در مراکزی(حدود 3هزار مرکز) که قرار است برای ارائه این کارت تجهیز شوند قابل استفاده است و آن هم در ازای تحویل کود و سم. درصورتی‌که استفاده‌کننده به‌راحتی می‌تواند یا خود کارت را در بازار آزادی که محتملاً شکل می‌گیرد، بفروشد یا نهاده‌ها را تحویل بگیرد و آن را فروخته و به پول نقد تبدیل کند.
مواردی از این دست باعث می‌شود که در نهایت، این کارت هر چند به نام کشاورزان باشد، اما به کام دیگران تمام شود یا حداقل این‌که یک عده آن را بگیرند و استفاده کنند و عده‌ای دیگر از آن محروم و فقط تماشاگر باشند.
 از طرفی ایجاد چنین پروسه‌ای باعث درگیر کردن کشاورز با بوروکراسی اداری وزارتخانه و بانک و همچنین، بانک و وزارتخانه با کشاورزان مراجعه‌کننده گردیده و در نهایت چنانچه کشاورز چنین کارتی هم دریافت کند، بدهکارتر از قبل شده و سود این تسهیلات هم از او اخذ می‌شود.
حال اگر واقعاً نیت خیری پشت این اقدامات است و قرار است که به کشاورز کمک شود، چه لزومی دارد که این همه مراحل وقت‌گیر و هزینه‌بر و در نهایت فسادزا را طی کنیم؟! به آسانی می‌شود با مقداری افزایش در قیمت خرید محصولات تولیدی کشاورزی، از تولیدکنندگان حمایت کرد.
 ضمن این‌که کمک‌ها به دست افراد مستحق واقعی خواهد رسید، چنین شرایط رانتی هم ایجاد نخواهد شد و در وقت و هزینه کشاورزان، کارمندان بانک و وزارتخانه هم کلی صرفه‌جویی می‌شود که می‌توان آن را به امورات مفید دیگری اختصاص داد.
شاید بگوئید که قدرت عمل وزارتخانه در قیمت‌گذاری محصولات کشاوزری پایین است و این کار از عهده وزارتخانه خارج است اما واقعیت این است که اگر می‌خواهند به کشاورزان کمک کنند، راهش این نیست.

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۴۵- ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow