سیاستگذاری کشاورزی
 پاشنه آشیل وزارتخانه

رسانه‌های تخصصی کشاورزی

ابوالقاسم گل‌باف

از 210 سال پیش که The agricultural museum(نخستین نشریه کشاورزی جهان در آمریکا) زیستن آغاز کرد، جامعه آن کشور و به مرور جهان، با کمک این بلندگوهای پرصدا، به تبادل و تضارب آرا، نقد عملکرد و نتایج کشت و کار، ترویج یافته‌های مناسب هر اقلیم و طرد راه‌کارهای نامناسب، به چالش کشیدن انحرافات یا لابی‌هایی که موجب رانت، دمپینگ یا منفی شدن رشد کشاورزی و تراز بازرگانی شرکت هلدینگ و زنجیره ارزش غذا پرداختند.
حدود یک قرن بعد (120 سال پیش) نیز نشریه "فلاحت مظفری" در قالبی ساده در چاپخانه سنگی به عنوان نخستین نشریه تخصصی کشاورزی ممالک محروسه ایران (و البته نخستین مجله ایران به سبک جدید) ساقه‌های خود را از کنار دیوار کشاورزی رشد داد.
مقامات و مدیران ارشد قاجار و کسانی که بر سرنوشت کشاورزی و کشاورزان مقدر بودند، بهره‌ها بردند و از طرفی گاهی که به مذاقشان خوش نمی‌آمد ساقه‌هایش را می‌شکستند، غافل از این که «چو باغبان ببرد، بیشتر دهد انگور» و به رغم نخواستن قدرت‌ها، شاخ و برگ یک نشریه آنروز، در زمان پهلوی‌ها به دو سه نشریه رسید و اینک ۱۹۶ نشریه مکتوب(روزنامه، هفته‌نامه، ماهنامه، دوماهنامه) کشاورزی و بیش از ۳۷ رسانه برخط(در فضای مجازی پایگاه خبری، خبرگزاری) و ۵۱ رسانه غیربرخط(PDF نشریات و CD تولیدی) در زمینه کشاورزی افزایش یافت و از وزارت ارشاد مجوز رسمی گرفته‌ و تقریبا همه زیربخش‌های حوزه‌های بهره‌وری را پوشش می‌دهند.
علاوه بر این، تخمین زده می‌شود کمی بیشتر از 10 هزار کانال تلگرام، واتساپ، اینستاگرام، سایت‌های خبری و... هرکدام در قالب گروه‌های تخصصی، کاری و برندی گرد هم آمده و کوچکترین اتفاق، رویداد، لابی و جابجایی حرکات پشت پرده را اطلاع رسانی می‌کنند.
در دهه 70 که مقارن با رشد کمی و کیفی مطبوعات کشاورزی بود، براساس آمارهای موجود در مجموعه وزارتخانه(حوزه‌ روابط عمومی وزارتخانه، سازمان مرکزی تعاون روستایی و بانک کشاورزی) برخی نشریات را بنا به کیفیت تا 8 هزار نسخه مشترک بودند و این رقم اشتراک از کف 500 نسخه آغاز شده و نشریات برای ادارات و سازمان‌های استانی ارسال می‌شد تا زمان مراجعه کشاورزان به بخش‌های اداری و در فرصت‌های ممکن، از آن بهره‌برداری نمایند. علاوه بر این، نهاد کتابخانه‌های عمومی نیز تا 2000 نسخه در ماه از برخی نشریات کشاورزی خرید کرده و آنرا برای کتابخانه‌های عمومی روستایی و کتابخانه‌های مستقر در شهرک‌های اقماری و شهرهای کشاورزی ارسال می‌نمودند.
اخیرا در یکی از نخستین نشست‌های مدیران ارشد وزارتخانه، با دکتر خاوازی یکی از روسای سازمان‌ها خطاب به وزیر جهادکشاورزی اظهار داشت: «نشریات کشاورزی می‌توانند جایگاه و اقتدار وزارتخانه، مدیران و کارگزاران حوزه کشاورزی را متحول نمایند» و در واقع چنین نیز است؛ زیرا مدیران مسئول این نشریات عمدتا و معمولا تحصیلاتی از کارشناسی تا دکترا (عموماً در حوزه کشاورزی) داشته یا قبلا جزو پرسنل و کارشناسان وزارتخانه بوده یا همکلاسی‌ها و هم دانشکده‌ای‌هایشان در سطوح مختلف وزارتخانه از کارشناس تا معاون وزیر مسئولیت داشته و دارند یا در بین نمایندگان مجلس و کمیسیون کشاورزی فعال بوده و علاوه بر این، اشراف و تسلط قلمزنان بخش کشاورزی، مدیران مسئول، سردبیران و خبرنگاران حوزه نشریات تخصصی کشاورزی با بهره‌برداران، فعالان کارآفرین و از طرفی بدنه وزارتخانه مراوده و با راضیان و ناراضیان، رفقای گرمابه و گلستان، هم دانشکده‌ای‌های قبلی برخی از مدیران ارشد که بعدا از آنها انشعاب کرده‌اند، حشر و نشر داشته و دارند.
از طرفی، کشاورزان هر نقطه از کشور، زمانی که دست به دامان وزیر و معاونین می‌شوند و نتیجه نمی‌گیرند، قاعدتاً سفره اعتراض و دادخواهی نزد مطبوعات آگاه به مسائل بخش می‌گشایند و البته باید بپذیریم هنوز کشاورزان، مدیران دولتی و سیاسیون ما، حس و ارتباط بهتری با کاغذ و اوراق چاپی مطبوعات کشاورزی(به نسبت فضای مجازی) دارند و نشریات کاغذی را در خانه، مزرعه، پشت میز کار، در سفر و حذر و هنگام استراحت مطالعه می‌کنند.
رسانه‌های کشاورزی بنا به رسالت مطبوعاتی و دلایل و مستندات ذکر شده فوق و اطلاع از مجموعه ساختار اقتصاد کلان کشور و ارتباط با متولیان امنتیت غذایی کشور، تمایل دارند در عرصه اطلاع رسانی کشاورزی و روابط عمومی مشارکت بیشتری داشته باشند و انتظار دارند روسای سازمان‌های جهادکشاورزی استان‌ها، مشاورین وزیر، معاونین وزیر و در راس آنها وزیر جهادکشاورزی و اعضاء کمیسیون کشاورزی مجلس از این قلم‌زنان و تحلیلگران رسانه‌ها به عنوان مشاورین و مطلعین در جهت تولید، تبیین نظرات و مسیرهای پیشرفت کشاورزی، اشتغال پایدار، افزایش بهره‌وری، کاهش ضایعات و... استفاده نمایند.
نمونه همکاری و اطلاع رسانی مطبوعات کشاورزی(که رسانه‌های فضای مجازی و سایت‌ها هم اکثرا زیرمجموعه همین نشریات هستند) در سه ماهه پایانی سال گذشته و فروردین ماه سال 99 و مسائل بررسی و انتخاب وزیر اصلح جهادکشاورزی قابل ملاحظه است که به نتیجه نیز رسید.
امروز نیز این خیل عظیم ۱۰۰۰ الی 1۵00 نفره نیروهای فعال نشریات کشاورزی(خبرنگار، تحلیل‌گر، نقدنویس، تولیدکننده محتوا، ویراستار، عکاس، طراح‌هنری، ناظر فنی، چاپ و...) در بیش از ۲۷۰ رسانه کشاورزی و هزاران گروه کانال تلگرامی، واتساپی و اینستاگرامی سایت و ... پیش‌قراولان تعامل دوسویه هستند و حتی نقد موضوع توسط آنان به پیشبرد اهداف کشاورزی می‌انجامد و امیدواریم برآیند این خدمات اطلاع‌رسانی کشاورزی و تنویر افکار عمومی بتواند بهبود بیشتر توسعه پایدار کشاورزی را رقم بزند.

سرمقاله ماهنامه دام و کشت و صنعت- ۲۴۳- ۱۳۹۹

 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow