سیاستگذاری کشاورزی
در حاشیه خبرها

چرا گندم به جای ذرت؟
مشکل تأمین ذرت دامی چالشی درازمدت است که گویی هیچگاه قصد دست برداشتن از سر بخش دام کشور را ندارد و همه ساله با تنگناهایی مواجه بوده است. تنگناهایی چون تأمین نشدن اعتبارات برای واردات، ایجاد بازار سیاه و گرفتار شدن پرورش‌دهندگان مرغ و دام سنگین و سبک، دخالت‌های دولت در قیمت ارز و معطل ماندن کالاها در گمرکات و آسیب‌هایی که بر این محصولات وارد می‌شود.
حال در هنگام برداشت گندم از یک سو و مشکل واردات ذرت به دلیل تحریم‌ها و ناتوانی در ارسال ارز و به تعویق افتادن ثبت سفارش‌ها و طولانی شدن زمان حمل تا رسیدن آن به دست مصرف‌کننده، به نظر می‌رسد که مسئولان (معاونت علمی، فناوری ریاست جمهوری) با اعلام فراخوان تصمیم به جایگزینی یک الی دو میلیون تن گندم بوجاری شده به جای تأمین ذرت گرفته‌اند.
چنانچه اراده بر اجرای چنین کاری با بررسی تمامی جنبه‌ها صورت گرفته باشد (که چنین به نظر نمی‌رسد)، شاید بتوان آن را از زاویه مثبتی نگریست، اما احساس می‌شود که این تصمیم (موضعی) از روی ناچاری و اجبار اتخاذ گردیده است.
در هر صورت برای جایگزین کردن گندم به جای ذرت باید به چند نکته توجه داشت:
1- در این سال‌ها دیده شده که گندم تولید داخل تکافوی مستمر مصرف را نمی‌کند که دولت‌ها سالیانه بین یک تا 7 میلیون تن گندم وارد کرده‌اند. بنابراین سوق دادن گندم‌های تولید داخل و یا وارداتی آن هم نه گندم دامی که گندم بوجاری شده برای مصرف نان، دست دولت را در پوست گردو قرار داده و امکان لغزیدن در این ورطه را به وجود می‌آورد.
2- تفاوت قیمت گندم و ذرت در پایان پروسه جایگزینی باید از جیب مصرف‌کنندگان پرداخت شود که شرایط کوچک شدن سفره مردم را از آن‌چه است بدتر خواهد کرد. اگر قرار باشد برای این طرح بر گندم‌های وارداتی تکیه کرد، چرا همان ذرت دامی یا گندم دامی وارد نمی‌شود. آیا قرار است باز هم افرادی از این رانت مستفیض شوند.
3- مسئله سوم که شاید از اهمیت بیشتری برخوردار باشد، تغییر جهت گندمکاران به سمت تولیدکنندگان غذای دامی است که موجب خالی شدن دست دولت از تأمین گندم داخلی خواهد شد.

برنج‌ها به سرنوشت ذرت دچار شدند
بنا به تقاضای دولت از 6 ماه قبل (بهمن ماه و اسفند سال 98) در واردات برنج، هنوز ۳۳۰ هزار تن برنج خارجی که توسط بخش خصوصی، ثبت سفارش و وارد گردیده در گمرکات کشور در حال پوسیدن و از بین رفتن است. همان مصیبتی که بر سر ذرت‌ها آمد. باز هم در این جا، دوگانگی که نه، بلکه چندگانگی در رفتارها و عملکرد‌های متناقض دولتمردان، گریبان واردکنندگان، بانک مرکزی، مصرف‌کنندگان و در یک کلام تمامی عوامل مرتبط با وارد کردن برنج را گرفته است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران می‌گوید: ما نگران واردات برنج نیستیم، بلکه نگران حیف و میل ارزهای دولتی هستیم!
جنگ و جدال بین دولت، برنجکاران داخلی، واردکنندگان و در پایان مصرف‌کنندگان آن، همه ساله به شکل مرسوم و نهادینه شده‌ای در آمده است. دولت سعی دارد مثلاً خود را مدافع تولیدکنندگان و یا در واقع مصرف‌کنندگان نشان دهد که در این راه توفیقی نداشته است. واردکنندگان از زاویه و منظر تجارت و کسب سود (البته هر چه بیشتر، بهتر)، سعی دارند کار خودشان را انجام دهند و گاه حتی بدون ثبت سفارش و مشورت با دولت به فروشندگان ندا می‌دهند که آماده باشید ما می‌آییم. اما آن کسی که هم اشک را می‌ریزد، هم چوب و فلک می‌شود و هم پیاز را می‌خورد، مصرف‌کننده است.
مدافعان برنجکاران داخلی از آنجایی که خود قادرند برنج ایرانی کیلویی 30 تا 40 هزار تومانی را پلو یا چلو کنند، فراموش کرده‌اند که بنا به گفته رئیس جمهور، 60 میلیون نفر برای ادامه زندگی نیاز به یارانه‌های دولتی دارند و در واقع زیر خط فقر مصوب و مورد تأیید زندگی می‌کنند و چنانچه قرار باشد هفته‌ای یا ماهی یک بار نتوانند یک «دم پختک» با برنج‌های هندی یا پاکستانی جلوی بچه‌هایشان بگذارند، سرنوشت‌شان با کرام الکاتبین است.
محمدرضا کلامی سرپرست معاونت بازرگانی داخلی وزارت صمت با ارسال نامه‌ای به معاون امور گمرکی اظهار کرده که: تأمین ارز 4200 تومانی برای ترخیص این برنج‌ها منوط به تحویل آن‌ها به دولت و وارد کردن آن‌ها به سبد مصرفی خانوارها است. این گفتار برای جلوگیری از غارت و ظلم بیشتر بر مصرف‌کنندگان توسط واردکننده‌ها و دلال‌ها و مفت خورها حرف پسندیده‌ای است، اما چرا از همان آغاز این کار را انجام نداده‌اند تا هزاران تن برنج‌های وارداتی در بنادر پوسیده نشود و قیمت‌ها تا صد در صد افزایش نیابد! این‌ها در حالی است که در همین یکی دو روز اخیر مهرداد جمال ارونقی، معاون فنی گمرک ایران اعلام کرده است که مطابق اسناد و مدارک، در حال حاضر 300 هزار تن برنج در صف تخصیص ارز قرار دارند که بخشی از آن با مشکل عدم انتقال مالکیت کالا به دلیل عدم انتقال ارز مواجه است. 
وی اعلام کرده که از ابتدای امسال تاکنون بیش از 392 هزار تن برنج با ارزش معادل 355 میلیون دلار واردات قطعی انجام گرفته است. 
وی با اشاره به موجودی برنج‌های ترخیص نشده گفت: طبق آمار و مدارک ارائه شده در حال حاضر بیش از 150 هزار تن برنج به گمرک اظهار شده که در صف ترخیص ارز و انجام تشریفات گمرکی قرار دارد. همچنین 150 هزار تن دیگر هنوز به گمرک اظهار نشده است؛ چون مشکل تأمین ارز داشته‌اند و حتی بخشی از آن هنوز اسناد مالکیت ندارد. 
به گفته وی عمده مشکلات عدم ترخیص برنج‌ها عدم اختصاص ارز و دیگری عدم انتقال اسناد مالکیت است.

مردم از گرانی گوشت ناله می‌کنند و دامداران از انباشت دام
دامداران از انباشت دام در دامداری‌ها نالانند و مردم از قیمت بالای گوشت که این دو چندان سخنیتی با هم ندارند. موضوع انباشت دام در دامداری‌ها، مشکلی است که بیش از یک سال است به‌صورت حادتری گریبان دامداری‌های کشور را گرفته است.
یک هفته قبل از چاپ این شماره مجله، منصور پوریان، رئیس شورای صادرکنندگان دام زنده از انباشتگی 2 تا 5/2 میلیون رأس دام در دامداری‌ها خبر داد و گفت: با توجه به ازدیاد عرضه در برابر تقاضا، دامداران با مشکل انباشت دام در واحدها روبرو هستند.
سید احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران کشور نیز از جمله کسانی است که در یک سال گذشته به‌طور مرتب از وضعیت نامساعد انباشت دام در دامداری‌ها شکایت کرده و آن را به زیان دامداری کشور می‌داند. به گفته وی گاهی در مقاطعی این انباشت دام در مورد دام سنگین آماده پروار تا 200 هزار رأس هم رسیده است.
آن‌گونه که احمد مقدسی می‌گوید یکی از دلایل اصلی آن واردات بی‌حساب و کتاب گوشت است. مثلاً در بعضی از سال‌ها تا 130 هزار تن گوشت قرمز وارد کشور شده است. در حالی که کل نیاز کشور به گوشت قرمز 900 هزار تن می‌باشد که 880 هزار تن آن در داخل تولید می‌شود و طبق این قاعده نهایتاً به 20 هزار تن واردات نیاز بوده است.
جدا از موضوع کاهش قدرت خرید مردم، از دلایل دیگر انباشت دام، جلوگیری از صادرات گوشت توسط دولت عنوان شده و اعتقاد بر این است که دولت باید سخت گیری‌ها نسبت به صادرات را کم‌تر کند.
از راهکارهای حل این مشکل که می‌تواند به‌صورت تأثیرگذاری، مشکل را تعدیل نماید، خرید گوشت توسط شرکت پشتیبانی امور دام برای تأمین ذخایر استراتژیک در کشور است.
به گزارش «دام و کشت و صنعت» انباشت دام علاوه بر تحمیل هزینه‌های سرسام آور به دامداران می‌تواند باعث شیوع بیماری‌های دام گردد.  

ماهنامه دام و کشت و صنعت شماره ۲۴۲-مرداد ۱۳۹۹

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow