سیاستگذاری کشاورزی
گریزپایانِ جوان

آینده‌ پایدار: جلب جوانان برای بازگشت به کشاورزی
گریزپایانِ جوان

ناشر: اتحادیه کشاورزان آسیایی AFA
 نویسنده: جگت باسنت
 گردآوری و ترجمه: شیرین افتخاری، کارشناس مسئول همکاری‌های بین‌المللی
فرزانه کاظمیان، کارشناس مسئول ظرفیت‌سازی و توسعه اجتماعی
فرحروز ایمانی، معاون و مسئول اداره همکاری‌های بین‌المللی
دفتر توسعه فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی و عشایری
مؤسسه آموزش و ترویج

قسمت دوم و پایانی

اصل این مقاله، طولانی بود، به ناچار خلاصه آن، در دو شماره، تقدیم حضور گردید. قسمت اول، در شماره قبل نشریه، به تبیین «وضعیت موجود جوانان و کشاورزی چالش‌ها، توجه نداشتن دولت و بانک‌ها، برای جدی‌تر گرفتن و ارائه تسهیلات مناسب و فقدان سازمان‌های کشاورزی جوان» چاپ گردید.
اکنون قسمت دوم با ارائه «راهکارهایی برای برون‌رفت از وضع موجود» ارائه می‌شود.

ابتکارات AFA برای جذب جوانان به مزرعه
ظرفیت‌سازی و امکان رهبری برای کشاورزان جوان و تازه کار
در پنج سال گذشته در پاسخ به بحران جهانی غذا، اعضای AFA و شرکای آن، سازمان‌های جامعه مدنی، دولت‌ها و آژانس‌های سازمان ملل‌متحد، «ظرفیت‌سازی و توسعه رهبری کشاورزان و سازمان‌های کشاورزی» را با توجه ویژه به جوانان روستایی آغاز کردند.
بحث و گفتگو درباره کشاورزی خانوادگی
وجود شرکت‌های چندملیتی، تصرف زمین و شرکت‌های بزرگ کشاورزی باعث شد بحث درباره کشاورزی خانوادگی و اقتصاد دهقانی بیشتر شود. سازمان‌ملل سال 2014 را «سال جهانی کشاورزی خانوادگی» نام نهاد و آن را جشن گرفت. غالب سازمان‌های جامعه‌مدنی، سازمان‌های کشاورزی و سازمان‌های دولتی از آن حمایت کردند.
سازمان‌های جامعه‌مدنی و سازمان‌های دولتی فعال در زمینه کشاورزی و غذا، به بحث و بررسی سیاست‌های کشاورزی خانوادگی، رویکردهای کشاورزی پایدار مبتنی‌بر محیط‌زیست و افزایش قدرت بازار کشاورزان خانواده‌ای پرداخته و آن را تحت‌تاثیر قرار دادند. تمرکز بر کشاورزی خانوادگی منجر به توجه ویژه به جوانان در کشاورزی شده و اعضای AFA تا حد زیادی به این تلاش‌ها توجه کرده‌اند.
توسعه کشاورزی ارگانیک، پایدار و مبتنی بر محیط‌زیست
امروزه مردم به سمت سبک زندگی سالم روی آورده و مواد غذایی سالم را در اولویت قرار می‌دهند. در نتیجه تعداد مزارع ارگانیک رو به افزایش است. جنبه مثبت این قضیه، آن است که اغلب جوانان در تکاپوی توسعه مزارع ارگانیک هستند و تمایل آنان به تولید محصول ارگانیک افزایش یافته است.
 ایجاد سازمان‌های کشاورزان جوان (FOs)
سازمان‌های جامعه مدنی و حتی آژانس‌های سازمان ملل‌متحد، فرایند تشکیل سازمان‌های کشاورزان را تسهیل کرده است و آن‌ها را برای تغییر سیاست‌ها و همچنین انجام فعالیت‌های کشاورزی، بسیج می‌کنند. این سازمان‌ها شروع به تشکیل خوشه‌های جوانان خود کرده‌ و بحث و گفتگوی آن‌ها بر حقوق و فعالیت‌های اقتصادی کشاورزان متمرکز شده است.
 •کمیته گله‌داران جوان مغولستان
کمیته گله‌داران جوان مغولستان در سال 2013 با هدف حمایت از منافع گله‌داران جوان ایجاد شد. این کمیته در فوریه 2014 گله‌داران جوان سراسر مغولستان را که از 21 استان بودند، سازماندهی و طی تحقیقی ملی درباره موضوع جوانان به اجرای آن پرداخت.
سازمان دیگر «باشگاه جوانان» نام داشت که در سال 2010 تشکیل شد. در سال 2013 اولین نشست «رهبری جوانان در کشاورزی» را با موفقیت برگزار کرد. سازمان‌های غیردولتی دیگری مانند «فدراسیون جوانان مغولستان» نیز در مورد موضوع «جوانان» کار کردند.
 •کمیته جوانان FNN
در کامبوج، «شبکه کشاورز و طبیعت» (FNN) یک کمیته جوانان ایجاد و در هیات‌مدیره شبکه برای این کمیته، نمایندگی گرفته است. کشاورزان جوان نیز با ایجاد مزارع نمایشی و فعالیت‌های خوب کشاورزی مانند پرورش ماهی در استخر، تولید برنج ارگانیک، اجرای کشاورزی چندمنظوره، پرورش دام و استفاده از کود برای تولید بیوگاز، به رهبران جوان و کارآفرینان کشاورز تبدیل می‌شوند.
 •انجمن کشاورزان جوان پاکی‌سما PAKISAMA
در فیلیپین، PAKISAMA جوانان را سازماندهی کرد و آنان را هدف استراتژیک برنامه‌های آموزشی خود، قرار داد. انجمن کشاورزان جوان، مجموعه‌ای از مدیران خود را انتخاب کرد.

ارتقای جایگاه زنان کشاورز
همزمان با مهاجرت روزافزون مردان روستایی به شهرها و خارج از کشور، کشاورزی برعهده زنان است و بحث در مورد حقوق کشاورزان زن و دسترسی به زمین نیز آغاز شد.
کشاورزان زن نیز در دفاع از حقوق خود فعالانه مشارکت می‌کنند. در برخی از کشورها(نپال)، انجمن زنان کشاورز تشکیل شد.

حمایت از سیاست جامع «کشاورزان خانوادگی»
سازمان‌های کشاورزان AFA، در کشورهایی چون اندونزی، فیلیپین و نپال مباحثی را در ارتباط با سیاست‌های اصلاحی کشاورزی و زمین مانند مالکیت زمین، دستیابی به نهاده‌های کشاورزی، واگذاری مدیریت زمین و اجرای سیاست‌های حقوق کشاورزان هنگام استفاده از زمین، سازماندهی کردند.
تشکل‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی در این زمینه بسیار فعال هستند. کشاورزان از طرف کشاورزان جوان، برای حمایت از تغییر سیاست‌های مربوط به زمین و اصلاحات ارضی بسیج شدند.
• در اندونزی، API، تولید مشارکتی بذرهای محلی را ترویج می‌کند. این بذرها با همان کیفیت بذرهای شرکت‌های خصوصی تولید می‌شود اما 70 درصد ارزان‌تر است.
• در کره‌جنوبی‌، KAFF یک بسته از سیاست‌های اصلاحی را پیشنهاد می‌دهد که با کاهش نرخ بهره برای کشاورزان‌جوان و معاف کردن آنها از خدمت سربازی، جانشینی در مزارع خانوادگی را تضمین می‌کند.
• در ژاپن، AINOUKAI برای تشویق تازه‌واردان به فعالیت کشاورزی، ارائه مشوق‌های مالی و پرداخت به کشاورزان جوان برای دستیابی به درآمد پایدار طی 3 تا 5 سال اول و کمک به یادگیری مهارت‌های کشاورزی و انتقال به کشاورزی ارگانیک را پیشنهاد می‌کند.

پیشنهادهای AFA به منظور جلب جوانان برای بازگشت به کشاورزی
مسئولان کشورهای عضو AFA پیشنهادهای زیر را برای جذب جوانان به سمت کشاورزی ارائه داده‌اند:
بهبود کشاورزی خانوادگی و ایجاد انگیزه برای کشاورزان جوان از طریق وضع قوانین ملی مانند «حمایت از کشاورزان و توانمندسازی آنها» که باعث دستیابی به سرمایه و بازار، قیمت تضمینی برای کشاورزان خرده‌پا، تولید مشارکتی محصولات زراعی و به اشترا‌ک‌گذاشتن دانش در میان کشاورزان جوان و پیر در «Musyawarah»ها (بحث‌های عمومی).
اتحادیه اروپا
تشویق سیاست‌های اتحادیه اروپا برای کمک مالی یا ارائه یارانه برای تشویق جوانان به انتخاب شغل کشاورزی از طریق سیاست پرداخت مستقیم‌، راه اندازی سیستمی برای کشاورزان جوان، ارائه کمک‌های نقدی حداکثر تا 70 هزار یورو، نوسازی منابع مزرعه و بازنشستگی زودهنگام برای تشویق کشاورزان به انتقال منابع خود به جوانان.
افزایش کمک‌های نقدی مربوط به انتصاب جوانان و تهیه تجهیزات لازم آنها برای کارورزی در سال‌های اول با هدف افزایش دسترسی آنان به وام و زمین.
استرالیا
اجرای برنامه «نسل بعد» که برنامه‌ریزی جانشینی نسل بعد را با هدف کمک به تأمین مالی مزارع خانوادگی ترویج می‌کند. از آنجا که کشاورزی از یک نسل به نسل دیگر انتقال می‌یابد، کمک‌های مالی برای جوامع جوانی که در حال تجربه هستند با هدف کمک به اعضای جامعه فراهم می‌شود.
ایالات متحده
مسئله افزایش قیمت زمین و رسیدگی به جوانانی که دیگر قادر به پرداخت وام نیستند، از طریق طرح‌هایی چون برنامه‌ریزی برای جانشینی، ارائه مشوق‌های مالیاتی برای مالکانی که برای شروع کشاورزی، زمین اجاره می‌کنند، ارائه زمین‌های دولتی قراردادی، برنامه‌های اجاره‌ای یا خرید برای شروع کار کشاورزان، بررسی می‌شود.
بنگلادش KKM
ایجاد مزارع تعاونی الگویی از طریق ساماندهی کشاورزان خرده‌پا، توسعه مهارت‌های جوانان روستایی از طریق آموزش کشاورزی و میدانی‌، تاسیس دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشاورزی، معرفی «بانکداری زمین»، تأمین تسهیلات ساده کشاورزی برای کارگران جوان کشاورز با نرخ بهره پایین و ترویج کشاورزی مکانیزه سازگار با محیط‌زیست.
بوردو منیفستو (Bordeaux Manifesto)
ترویج به رسمیت شناختن کشاورزی خانوادگی به لحاظ اجتماعی‌، اقتصادی و قانونی، ترویج انتصاب جوانان کشاورز و تعیین اقدامات حمایتی خاص در راستای کشاورزی خانوادگی، مانند حمایت از ایجاد تعاونی کشاورزان جوان یا ایجاد بخش‌های جوانان در تعاونی‌های موجود.
تایوان TWADA TDFA
حمایت از کشاورزان جوان از طریق برنامه‌هایی از جمله "برنامه جدید کشاورز" که از طریق پشتیبانی فنی و مالی در قالب وام‌های دولتی با کمترین بهره، کشاورزان جدید را ترغیب به مشارکت در کشاورزی می‌کند.
ژاپن AINOUKAI
تشویق افراد تازه‌وارد به کشاورزی‌، پرداخت‌های مالی به کشاورزان جوان برای دستیابی به درآمدهای پایدار برای ۳ تا ۵ سال اول، کمک به کشاورزان جوان برای تضمین بازار، کسب مهارت‌های کشاورزی برای جابه‌جایی کشاورزی سنتی با کشاورزی ارگانیک، انعکاس صدای کشاورزان جوان ارگانیک کار‌، بالا بردن آگاهی مصرف‌کنندگان درباره ایمنی موادغذایی و غذاهای ارگانیک. 
فیلیپین PAKISAMA
تصویب «منشور كشاورزان جوان» به منظور ارتقا و صیانت از حقوق کشاورزان 40 تا 15 ساله و برگرداندن افتخار و عزت به كشاورزی، تعریف تبعیض علیه كشاورزان جوان‌، نهادینه‌کردن حضور كشاورزان جوان در همه سیاست‌گذاری‌های كشاورزی و معرفی برنامه‌های نوآورانه. 
قزاقستان UWUA
حمایت دولت از کشاورزان جوان‌، زنان روستایی و توسعه روستایی‌، آموزش کشاورزان جوان در زمینه روش‌های معاصر کشاورزی (به عنوان مثال مدیریت یکپارچه منابع آب) و ایجاد مزارع نمایشی، تبادل تجربه و ایجاد مدارس مزرعه، افزایش آموزش‌های حرفه‌ای کشاورزان، فراهم آوردن اعتبار بلندمدت با نرخ کم‌‌بهره و دستورالعمل‌های ساده برای جوانان کشاورز.
کامبوج FNN
در اولویت قرار دادن برنامه آموزش کشاورزی برای جوانان و تهیه برنامه برای آنان با همکاری سازمان‌های غیردولتی و بخش خصوصی.
کره‌جنوبی KAFF
تضمین جانشینی در مزارع خانوادگی با تثبیت موقوفات، پشتیبانی فنی و آموزشی از اکوسیستم بهتر کشاورزان‌، جایگزینی یا معافیت کشاورزان جوان از خدمت سربازی، حمایت مالی از کشاورزان جوان با کاهش نرخ بهره از 3 درصد به 1 درصد و اتخاذ یک سیستم تشخیص اعتبار.
مغولستان NAMAC 
محافظت از امنیت‌اجتماعی دامداران و کشاورزان، بهبود محیط زندگی و کار آنان و افزایش درآمد خانواده‌، مجهز کردن جوانان بیکار به مهارت‌های قابل انتقال دامپروری.
نپال NLRF
افزایش سرمایه‌گذاری در کشاورزی خانوادگی، انجام تحقیقات در مورد وضعیت کشاورزی خانوادگی‌، مشارکت جوانان در تضمین حقوق کشاورزان در قانون اساسی جدید، ایجاد شبکه جدیدی از کشاورزان جوان و ایجاد آگاهی بیشتر در مورد اهمیت کشاورزی خانوادگی.
ویتنام VNFU
ارتقای دسترسی کشاورزان به بازار، ارائه آموزش و انتقال فناوری، سرمایه‌گذاری طولانی مدت و پشتیبانی از اعتبار، سازماندهی بازدیدهای مبادله‌ای، ایجاد الگوهای تولید و کسب و کار برای جوانان روستایی، ایجاد احترام به کشاورزان از طریق افزایش آگاهی در مورد نقش کشاورزان و کشاورزی.

ایران برای جذب جوانان به کشاورزی
و ماندگاری آنان
چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟
بر اساس مشاهدات و مصاحبه‌های ما با جوانان روستایی، جوانان در شرایطی جذب کشاورزی می‌شوند که:
• كشاورزی برای آنها به اندازه كافی درآمد‌زا باشد.
• منابع اساسی مانند زمین، سرمایه، آموزش، تجهیزات کشاورزی و بازار برای آن‌ها فراهم باشد،
• بتوانند معنا و اهمیت کار کشاورزی خود را درک کنند.

توصیه‌های زیر، به کشاورزان جوان کمک می‌کند تا به خودکفایی کشورشان در امر مواد غذایی و به رشد پایدار و فراگیر کمک کنند.
• دادن حق مالکیت، حق استفاده یا اجاره زمین‌های کشاورزی به کشاورزان جوان برای مدت 25 سال.
 آن‌ها بدون کسب منافع بلندمدت و امنیت شغلی، به کشاورزی در مزارع محل زندگی خود علاقه‌مند نمی‌شوند.
• ارائه دادن برنامه‌های ویژه کشاورزی و خدمات پشتیبانی از کشاورزان جوان ازجمله آموزش رسمی، غیررسمی و ترویجی، آموزش رهبری، اعتبار، فناوری، نهاده‌های کشاورزی، تجهیزات و ماشین‌آلات مناسب، یارانه، بیمه و بازار را به آنها. برنامه‌های درسی مدارس باید کشاورزی را به‌عنوان یک حرفه ترغیب کنند.
• فراهم‌کردن راه‌هایی که از طریق آن کشاورزان جوان بتوانند خود را سامان دهند، از یکدیگر بیاموزند و در فرایندهای تصمیم‌گیری و تدوین سیاست‌ها شرکت کنند. جوانان باید نسبت به سیاست‌ها و برنامه‌های مربوط به خود، احساس مالکیت کنند.
• بهبود بخشیدن زیرساخت‌ها و وضعیت صلح و نظم در مناطق روستایی و تأمین بیمه‌های تأمین اجتماعی.
• کشاورزان منطقه آسیا و اقیانوسیه، کشاورزان خانوادگی هستند که فقیرترین و گرسنه‌ترین افراد جهان محسوب می‌شوند. حمایت از کشاورزان خانوادگی در حال حاضر از طریق یک سیاست و برنامه جامع و یکپارچه در مورد اصلاحات زراعی، توسعه روستایی، رویکردهای پایدار، کشاورزی و محیط‌زیست و بازارها و تجارت باعث افزایش درآمد و تاب‌آوری کشاورزان خواهد شد و از این طریق دیدگاه جوانان به کشاورزی تغییر خواهد کرد.


AFA برای تبلیغ کشاورزی در بین جوانان
چه کاری می‌تواند انجام دهد؟
حمایت از سیاست‌ها
بیشتر کشاورزان آسیایی نگران مسائل مربوط به سیاست هستند. AFA می‌تواند پیشنهادهای مرتبط با سیاست‌های عرصه کشاورزی را‌، مانند؛ دسترسی ایمن به زمین، سرمایه و منابع دیگر، وام‌های کوچک و حمایت مالی از کشاورزان جوان و یا دسترسی به نسل جدید داوطلبان گله‌داری، برنامه کشاورزان جدید، طرح‌های مالکیت مزرعه و ... را برای جذب جوانان به کشاورزی، بهبود بخشد.
ظرفیت‌سازی
برای ایجاد انگیزه در میان جوانان به کار کشاورزی، آموزش و همچنین حضور منتورها (Mentors) و مربیان ضروری است. جوانان باید به رویکردهای پایدار، ارگانیک وکشاورزی دوستدار محیط‌زیست، همچنین فعالیت‌های اقتصادی هدایت‌شده و کشاورزمحور با مفهوم ارزش‌افزوده باشند.
برنامه‌های تبادل اطلاعات کشاورزان جوان
اعضای AFA و سایر سازمان‌های کشاورزی، الگوهای کشاورزی پایدار را توسعه داده‌اند. AFA می‌تواند فرآیند برنامه‌های تبادل اطلاعات کشاورزان جوان را تسهیل کند.
برنامه‌هایی با هدف تبادل دانش و آگاهی در زمینه‌های کشاورزی، فناوری جدید، تدوین سیاست جدید، همکاری و همبستگی بین‌المللی در بین کشاورزان جوان.
ایجاد اتحاد در میان سازمان‌های کشاورزان
زمین و کشاورزی موضوعاتی هستند که با سیاست، ارتباط تنگاتنگی دارند و فقط با ابزار سیاسی قابل حل هستند. بنابراین، مشارکت دولت‌های مرتبط از طریق بسیج جامعه محلی در سطح ملی و بین‌المللی بسیار مهم است.
مشارکت عاملان مختلف
تداوم کشاورزی خانوادگی و کار جوانان در کشاورزی بدون حمایت مالی و فنی امکان‌پذیر نیست. بنابراین، AFA می‌تواند فرایند همکاری بین سازمان‌های پایدارتر کشاورزی با سازمان‌های جامعه مدنی را(كه در زمینه كشاورزی مشغول به كار هستند) تسهیل كند.
تحقیق و انتشار
تحقیق و چاپ آثار در زمینه زراعت، کشاورزی خانوادگی یا کشاورزان جوان، موضوع مهمی است. مسائل بسیاری هستند که باید با دولت‌ها یا سازمان‌های اهدا‌کننده درباره آن‌ها گفتگو و مطالعه کرد. AFA می‌تواند به‌طور مستقیم تحقیق و گفتگو را در سطح منطقه انجام دهد و از این موارد در سطح کشور پشتیبانی کند.
ایجاد و تقویت تشکل‌های کشاورزان جوان
کلید اصلی ورود جوانان به کشاورزی، ایجاد یک پایگاه قوی از کشاورزان جوان سازمان یافته‌است که برای مذاکره درباره حمایتی که جهت پرورش یک دنیای شاد و سالم نیاز دارند، توانمند شده‌اند.
جوانان نیاز به محلی دارند که در آنجا نظر خود را ابراز کنند و خود را بیابند. آنها می‌خواهند در طرح‌های علمی، عملیاتی و تحقیقاتی بیشتری حضور یابند. طرح‌هایی چون ایجاد اهرمی برای جوانان در AFA،  برای رساندن صدای کشاورزان جوان، تقویت گروه‌های همکاری یا تعاونی‌ها، سازماندهی، پشتیبانی و توسعه شبکه‌های دانش‌بنیان است.

نتیجه‌گیری
جوانان در صورتی جذب کشاورزی می‌شوند که معنا و مفهوم، فرصت‌های درآمدی و همچنین حس غرور را در آن ببینند. جوانان نیاز به آموزش، حضور منتورها، مربیان و انگیزه دارند. جوانان نیاز دارند منابع اولیه به ویژه زمین، سرمایه و تجهیزات داشته باشند تا کار کشاورزی برایشان جذابیت بیشتری داشته باشد.
برای بهره‌برداری از پتانسیل‌ها و انرژی جوانان برای کشاورزی باید یک سیاست و برنامه جامع و یکپارچه در زمینه اصلاحات‌زراعی، توسعه روستایی، تولید پایدار، کشاورزی دوستدار محیط‌زیست و بنگاه‌های اقتصادی مبتنی‌بر مدیریت کشاورزان و همچنین بازار و تجارت همراه با انگیزه و مقررات ویژه برای کشاورزان جوان به‌خصوص زنان تنظیم شود.
جوانان آینده یک ملت و جوانان روستایی، آینده کشاورزی و صنعت روستایی هستند. اگر می‌خواهیم در آینده «کشاورزی و غذا» داشته باشیم، اکنون باید عمل کنیم.

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۴۱- تیر ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow