سیاستگذاری کشاورزی
یک میلیون تن افزایش تولید

در حاشیه نشست رسانه‌ای وزیر
یک میلیون تن افزایش تولید

مهدی رجول دزفولی

26 خردادماه امسال وزیر جهاد کشاورزی، دکتر خاوازی، با ارباب جراید و رسانه‌های خبری نشستی برقرار کرد که در آن، مطالب، مسائل، طرح و برنامه‌ها، راهکارها و راه‌حل‌های بسیاری مطرح گردید. از آن جمله، برنامه افزایش تولید یک میلیون تن به محصولات کشاورزی و پانصد میلیون دلار به صادرات این محصولات بود. سخنی تأمل برانگیز که در صورت اجرایی شدن، موجبات خشنودی بسیاری و به‌‌ویژه کشاورزان را فراهم خواهد آورد.
اما، آنچه در پی می‌آید تحلیلی کوتاه، مشفقانه و خیرخواهانه، بدون جنبه‌های انتقادی و منفی گرایانه که امید است مد نظر قرار گیرد:
1- ضرورتاً باید قبل از هرگونه برنامه‌ریزی به‌منظور افزایش محصول، به الزامات و شرایط حاکم در بخش کشاورزی نظری انداخته و الاهمّ فی الاهم گردد.
براساس آمارهای مکرر از سوی منابع مختلف، سالیانه حدود 20 الی 30 درصد از 120-128 میلیون تن محصولات کشاورزی به‌صورت ضایعات به‌‌ویژه در زیربخش‌های زراعت و باغبانی و دام و طیور از چرخه تولید و مصرف حذف می‌شود که نزدیک به 30 میلیون تن می‌باشد. حال اگر با راهکارهای ممکن و ساده، ضایعات را به زیر 20 درصد تقلیل دهیم باز هم به عدد 20-24 میلیون تن ضایعات می‌رسیم که رقمی بس بزرگ و 24 برابر طرح افزایش محصول مورد نظر وزیر جهاد کشاورزی است.
کافی است به میزان یک بیست و چهارم جلوی ضایعات گرفته شود تا تولید یک میلیون تن افزایش محصول محقق شود و نیازی به زیرکشت بردن اراضی بیشتر و مصرف آب بیشتر با تمام مشکلات آن نباشد.

چگونه
اما چگونه! همه ساله هنگام برداشت محصول که به اذعان تمام کشاورزان بدترین روزهای عمر و زندگیشان می‌باشد، میلیون‌ها تن از محصولاتی نظیر سیب‌زمینی، پیاز، گوجه‌فرنگی، هویج، بادمجان، هندوانه، کاهو و... و... و....
به دلیل فقدان الگوی کشت منطقه ای، اشباع بازار، سلطه دلال‌ها و بارفروش‌ها بر عرضه محصولات، نبودن کارخانه‌های صنایع تبدیلی و تکمیلی، صادرات تب نوبه‌ای و... در مزارع رها شده، بین عابران به‌طور مجانی توزیع شده، به رودخانه ریخته شده، کنار جاده‌ها رها شده و یا در صورت امکان در زمین دفن می‌شوند. محصولاتی که برای تولید آن‌ها میلیاردها تومان هزینه گردیده، میلیون‌ها مترمکعب آب ارزشمند مصرف شده، خاک و بذر و کود و سم و صدها هزار ساعت کار مکانیزه و غیرمکانیزه به کار برده شده و درنهایت به یک باخت و خسارت تأسف بار منتهی گردیده است. آیا سزاوار نیست که پیش از هر اقدام و برنامه‌ای برای این معضل و زخم ناسور و چرکین فکری اندیشیده شود؟
2- قطعاً وزیر صاحب خِردِ جهاد کشاورزی، محاسبات لازم را جهت این افزایش تولید انجام داده اما ضرورتاً متذکر می‌شود که این افزایش تولید نیازمند سازوکارها و تأمین زیرساخت‌های خاص خود می‌باشد. چنانچه هدف افزایش غلات باشد، حداقل به 300 هزار هکتار اراضی آبی نیاز است. مگر اینکه کشاورزی هوشمند و دقیق بدون افزایش سطح زیرکشت به کار گرفته شود. از سوی دیگر ناوگان فرسوده برداشت غلات سالیانه درصد زیادی افت و ضایعات ایجاد می‌کند که بین حدود 2 الی 4 میلیون تن تخمین زده می‌شود که رقم بسیار بالایی است. در حالی که کمباین‌های استاندارد زمانی که به ریزش نیم درصد برسند توسط حسگرهای خاص هشدار می‌دهند و درصورت استمرار کار متوقف می‌گردند. اما در کمباین‌های ایران بالای 10-5 درصد ریزش داریم. کافی است تمهیداتی اندیشیده شود تا این ضایعات به نصف تقلیل یابد؛ که در اینجا میزان صرفه‌جویی محصول 2 برابر مقدار مورد نظر ایشان خواهد بود.
3- اگر هدف از افزایش تولید یک میلیون تن محصول، بالا بردن مقدار تولید در واحد هکتار است، این کار نیازمند تهیه ماشین‌های مدرن، ارتقاء و زنده کردن آموزش‌های ترویجی (که در حال حاضر بسیار ضعیف است)، سرمایه‌گذاری در افزایش ضریب بهره‌وری از آب، خاک، کود، سم و بذر است که در شرایط کنونی تحریم‌های خارجی و داخلی امری سخت به نظر می‌رسد و لذا باید در بهینه‌سازی وضع موجود بخش کشاورزی آستین‌ها را بالا زد و بدون صرف هزینه به اهداف مورد نظر دست یافت.

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۴۰ - ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow