مکانیزاسیون
گام نخست در جهش تولید

ناوگان ماشین‌های کشاورزی در شبکه تعاونی روستایی

چرا اتحادیه‌ها و شرکت‌های تعاونی روستایی با میلیون‌ها هکتار اراضی کشاورزی، ماشین‌های مورد نیاز خود را ندارند و مجبورند از ماشین‌ اجاره‌ای غیراستاندارد بنا به دلخواه صاحبان آن‌ها (نه زمان مناسب مورد نیاز) استفاده کنند.

تجهیز و راه‌اندازی ناوگان کشاورزی در شبکه‌های تعاونی روستایی
شبکه تعاونی روستایی زیرمجموعه سازمان مرکزی، وظایفی اصلی برعهده دارد که عبارتند از:
- وظیفه فنی، تأمین و توزیع نهاده‌ها (کود و بذر، سم، ماشین‌های و دیگر نهاده‌ها برای اعضاء)
-  وظیفه بازرگانی، بازاریابی، بازاررسانی محصولات تولیدی اعضاء، سودآوری و توسعه پایداری کشاورزی.
آنچه در اینجا مورد بحث و مداقه قرار می‌گیرد، مربوط به وظایف فنی این سازمان می‌شود که در این بخش گنجانده خواهد شد.
در حال حاضر استان‌هایی مانند فارس، خوزستان و گلستان تولیدکنندگان عمده غلات کشور و گندمکاران این استان‌ها عضو شرکت‌های تعاونی و شبکه هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد اتحادیه‌های این استان‌ها کمباینی در اختیار ندارد که به تناسب زمان برداشت به اعضای گندمکار خدمات ارائه دهند. این که چرا چنین امکاناتی ندارند، موضوعی است که ضرورت آن احساس می‌شود اما متأسفانه هیچ امکاناتی در جهت ایفای این نقش موجود نیست.
در حال حاضر ناوگانی از ماشین‌های کشاورزی در دست بخش خصوصی قرار دارد، اما متأسفانه این دستگاه‌ها دچار فرسودگی شده و هنگام برداشت 10 درصد یا بیشتر ضایعات درپی دارند. از طرفی، کمباین‌هایی با کارآیی بالا وجود دارد که مقدار ریزش در آن‌ها به حداقل ممکن می‌رسد (حتی نیم درصد را توسط حس‌گرها هشدار می‌دهد). 
این که تعدادی از خودروهای فرسوده را از رده خارج کرده‌اند اتفاق خوبی است، اما در مورد تراکتور‌ها یا کمباین‌های فرسوده هیچ اقدام چشمگیری انجام نشده و علیرغم آن که قانون «جایگزینی ماشین‌های کشاورزی» را در اختیار داریم اما از پتانسیل آن استفاده نشده است. شاید برای به روزرسانی ناوگان ماشین‌های کشاورزی بهترین زمان باشد تا سازمان تعاونی روستایی به وظایف اصلی خودش (وظایف فنی و بازرگانی) عمل نماید.
سازمان تعاونی روستایی از نظر قانونی این امکان را دارد که این ناوگان را راه‌اندازی تا جهش تولید را در سال «جهش تولید» عملیاتی کند.
اولویت کشور در کشاورزی در سال جهش تولید مسلماً جلوگیری از ضایعات کشاورزی است و مثلاً با یک ناوگان مناسب برداشت گندم از محل کاهش ضایعات 20 درصد به تولید افزوده شود و بخش زیادی از نیاز داخلی تأمین گردد.
از آنجا که مدیرعامل جدید سازمان تعاونی روستایی، مدیری با تجربه، توانمند و آگاه به مسائل اقتصادی‌ است و اساسنامه این سازمان هم اجازه چنین اقدامی را نه تنها به سازمان تعاونی روستایی می‌دهد بلکه در زمره وظایف تعاونی روستایی است و مضافاً شرکت‌های تعاونی روستایی در حال حاضر در مورد وظایف فنی سازمان تعاونی روستایی منتظر دریافت خدمات کیفی بهتری هستند. تجهیز ناوگان کشاورزی به سرعت امکان‌پذیر است، زیرا با توجه به افزایش قیمت ماشین‌های کشاورزی در سال‌های اخیر، عملاً خرید ماشین‌ها از توان اعضاء و تولیدکنندگان عضو شبکه خارج و اینجا است که سازمان تعاونی روستایی باید قدرتمندانه در این موضوع ورود نماید.
کافی ا‌ست هیأت مدیره سازمان طرح و موضوع را مصوب کرده و از طریق وزیر جهاد کشاورزی، رسمیت آن را اعلام و بانک کشاورزی را موظف نماید تا تسهیلات مناسبی برای خرید ماشین‌های کشاورزی توسط اتحادیه‌ها اختصاص دهد. حتی اتحادیه مرکزی می‌تواند از برندهای برتر دنیا نمایندگی‌هایی در انواع ماشین‌های مختلف (در اینجا صحبت از کمباین است) را داشته باشد تا نیل به چنین هدفی را آسان‌تر نماید.

ضررهای پنهان
ضررهای پنهانی در بخش کشاورزی داریم که متأسفانه در محاسبات نمی‌آید، مانند ریزش محصول در هنگام برداشت و ریزش در زمان حمل‌ونقل با کامیون‌های غیراستاندارد و نگهداری نامناسب و... که بخش زیادی از محصول را زایل می‌کند.
اتحادیه می‌تواند با کسب مجوز از شرکت خدمات مکانیزاسیون و خدمات کشاورزی غیردولتی از سازمان نظام مهندسی به صورت قراردادی همه خدمات مورد نیاز کشاورزان عضو را به موقع انجام دهد.
پیشنهاد می‌شود چنین اقدامی ابتدا در یک یا چند استان (مانند استان فارس) عملیاتی گردیده و اتحادیه مرکزی مشخص نماید شبکه استان به چند دستگاه تراکتور، کمباین، بیلر، چاپر، فیدرمیکسر، لندلور، فیدر، ترنچر و... نیاز دارد و بلافاصله بانک با دریافت وثیقه، تسهیلات مورد نیاز را در اختیار شرکت تعاونی یا اتحادیه استانی قرار دهد.

ماهنامه دام و کشت و صنعت-شماره ۲۳۹- ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow