زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
صد دانه یاقوت


تولید انار در ایران، چالش‌ها و راهکارها

هرکیلوگرم انار فراوری شده
معادل یک بشکه نفت
صد دانه یاقوت


مهندس علی بهرامی

شرایط اقلیمی و خاک حاصلخیز ایران موجب گردیده تا انار، این محصول بهشتی با تنوع بسیار در سراسر کشور تولید گردد. خاستگاه انار مانند بسیاری از میوه‎های با ارزش دیگر در ایران است و گرچه حدود 960 رقم مختلف انار در دنیا وجود دارد، اما بیش از 650 رقم آن در 30 استان کشور کشت و تولید می‌گردد.
کشور ما تا 5 سال قبل جزو تولیدکنندگان بی‌رقیب این محصول بود که متاسفانه با حوادثی چون سرمازدگی باغات، خشکسالی و سیلاب‌ها، به مرور دچار روند کاهش محصول و کاهش سهم صادرات گردید. بلایای طبیعی و مدیریت‌های غلط، این میوه با ظرفیت بالای ارزش غذایی و دارویی را در آستانه کاهش تولید قرار داده است.
در حالی که رقبایی مانند چین، هند، اسپانیا و ترکیه با برنامه‌ریزی مناسب و توجه به این محصول، سهم بزرگی از بازارهای جهانی را تصاحب کرده‎اند، در ایران چندان که باید این محصول بومی مورد توجه قرار نگرفته است.
مسائلی مانند اصلاح نژاد، صنایع تبدیلی و فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و بازاریابی از جمله مشکلات تولید یاقوت دشت‌های سرزمین‎مان است که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

ایجاد بزرگ‌ترین بانک ژن انار در ایران
سید عسکری خاک‌زاد کارآفرین، تولیدکننده، تاجر و پژوهشگر انار که توانسته بزرگ‌ترین بانک ژن انار را در استان مازندران ایجاد کند و ارقام انار دنیا را جمع‎آوری و در این بانک نگهداری نماید، در گفت‎وگو با نشریه درمورد مشکلات و راهکارهای تولید انار، می‌گوید: برای اینکه بتوانیم میزان ضایعات این محصول را کاهش دهیم باید ارقامی تولید و تکثیر می‌شد که هم از لحاظ ظاهری و رنگ، مشتری‌پسند و هم در برابر آفات مقاوم باشند. لذا رقم انار «امیدبخش» را تولید کردیم. از آنجا که انار این رقم، دارای تاج کوتاه می‌باشد، کرم گلوگاه نمی‌تواند در آن لانه کند.
پوست این محصول مقاوم‌تر، رنگ دانه‌های آن قرمز ذغالی است که دارای آنتی‌اکسیدان بالا و هسته آن نرم است تا بتوان محصولی جدید و مناسب تولید کرد.
این تولیدکننده مازندرانی می‌گوید: در این استان رقمی از انار به صورت خودرو وجود دارد که می‌تواند در افزایش تولید کارگشا باشد و می‌توان از آن برای کارهای اصلاح نژادی استفاده و ارقام پیوندی مناسبی از آن ایجاد کرد.
وی گفت: باید ارقامی از انار معرفی شود که بتواند در فصل‌ها و ماه‌های دیگر هم میوه تولید کند، به همین دلیل رقمی تولید کردیم که در اواسط تابستان میوه می‌دهد.

لزوم توجه به صنایع تبدیلی
خاک‌زاد در ادامه گفت: در دنیا بیش از 105 محصول مختلف غذایی، بهداشتی، آرایشی، درمانی، صنعتی، خوراک دام و طیور و ... از انار به دست می‌آید که درصدد هستیم 35 نوع آن را در کشور تولید کنیم. متاسفانه در کشور ما به صورت تک‌بعدی فقط به کنسانتره این محصول توجه شده در حالی که می‌توان به جز آب انار و رب، به تولیدات دیگری مربا و دانه فریز شده انار و... هم فکر کرد.
امروز در کشور ما از هر درخت انار به طور متوسط می‌توان حدود 30 تا 40 کیلوگرم میوه برداشت کرد که با استفاده از ارقام جدید و مناسب این محصول می‌توان با مقاوم‌سازی در خصوص آفات، میزان تولید را تا دو برابر افزایش داد. علاوه بر آن محصول ارگانیک انار نیز قابل تولید است.
وی ادامه داد: استفاده از دستگاه‎های اناردانه‌کن مناسب برای کاهش ضایعات و تولید واکس‌های غیرشیمیایی و ارگانیک برای انبارداری مناسب و ذخیره‌سازی بیشتر به تولید و فرآوری انار کمک می‌نماید. ضمن آن‌که مشتری مداری در عرضه و صادرات نکاتی است که در تولید ارقام انار باید مورد توجه قرار گیرد.
خاکزاد ادامه داد: با توجه به ذائقه متقاضیان انار ایران برای برای کشورهای غربی انار با مزه شیرین، کشورهای عربی با طعم ملس و شرقی‌ها طعم ترش را انتخاب کرده‌ایم و در مواردی اندازه دانه، نرمی هسته، شکل و رنگ آن را نیز در نظر گرفته‌ایم.
هرکیلوگرم انار فراوری شده معادل یک بشکه نفت
در تحقیقی که ژاپنی‌ها انجام داده‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که از هر کیلوگرم انار می‌توان، به اندازه قیمت یک بشکه نفت ارزآوری کرد. لذا توجه به صادرات این نوع محصولات می‌تواند ظرفیتی مناسب در صادرات غیرنفتی باشد. فرآیند گمرکی و بوروکراسی اداری غلط، مشکلات تبادل مالی در صادرات و راه‌حلی برای رفع یا دورزدن تحریم‌ها از جمله موانعی است که باید مرتفع شود تا انگیزه صادرات این محصول را بالا برده و قاچاق این کالا را کاهش دهد.

اگروتوریسم
خاکزاد در بخش پایانی مصاحبه گفت: سال‌ها است دنیا مبحث روستاگردی و اگروتوریسم را در مزارع مورد بهره‌برداری و ارزآوری قرار داده و شایسته است با همکاری سازمان گردشگری و رایزن‌های فرهنگی، باغات نمونه و وسیع ایران را در رابطه با این محصول معرفی و درصدد جذب توریسم برای این محصول باشیم.
ماهنامه دام و کشت و صنعت – شماره ۲۴۳ - ۱۳۹۹
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow