زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
توسعه گلخانه‌ها با کدام بودجه؟

طرح توسعه گلخانه‌های کشور موجب افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی و استفاده بهینه از منابع آب و اراضی کشاورزی، کاهش ضایعات محصول‌، استفاده از بقایای گیاهی برای تولید کمپوست و ورمی کمپوست و صرفه‌جویی در مصرف آب با مدیریت هوشمند در گلخانه‌های هیدروپونیک خواهد شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی‏، مهندس محمدعلی طهماسبی در جلسه بررسی برنامه‌ها و سیاست‌های وزارتخانه در خصوص احداث گلخانه‌ها در سال 98 اظهار کرد: با توجه به سیاستگذاری وزارتخانه، سطح ۵۸۰۰ هکتار در طرح توسعه کشت در فضای کنترل شده گلخانه‌ای در دستور کار قرار گرفته و میزان پنجاه هزار میلیارد ریال تسهیلات بانکی به متقاضیان سرمایه‌گذاری در ایجاد مجتمع‌های گلخانه‌ای اختصاص داده شده است.
در این جلسه، میزان تعهدات ایجاد گلخانه‌ها برای ۳۲ استان کشور مورد بررسی و تصویب قرار گرفت و با توجه به این مصوبه، در سال گذشته بابت هر هکتار گلخانه بودجه‌ای در حد هشتصد میلیون تومان که در نظر گرفته شده است.
بیش از یکسال از جلسه فوق و تصویب مصوبات آن گذشته و خبرنگار مجله دام و کشت و صنعت
در سال جاری نحوه اجرای این طرح و میزان عملگرایی آن براساس اقلیم و امکانات موجود در کشور را مورد بررسی قرار داده است.
در این خصوص طی مصاحبه با یکی از کشاورزان گلخانه دار قدیمی (حاجی بابایی) که صاحب علم و تجربه لازم در ساخت گلخانه و تولید محصولات گلخانه‌ای می‌باشد در این مورد از ایشان سوال شد وی اظهار کرد: این اعداد و ارقام در صورت واقعی بودن موضوع غیر قابل اجرا هستند. در سال 95 برای ساخت 4 هکتار گلخانه تمام مکانیزه حداقل هر مترمربع 250 هزار تومان هزینه دربرداشت اما امروز باتوجه به افزایش روز افزون نرخ ارز، برای ساخت همان گلخانه، حداقل 750 هزارتومان در ازاء هر متر مربع هزینه دربردارد که با توجه به تغییر روزانه قیمت ها، احتمالاً این مقدار نیز افزایش می‌یابد.
حاج بابایی در ادامه افزود : سازه گلخانه‌ای که بتواند در دمای منفی 20 درجه و دمای مثبت 45 درجه محصولات کشاورزی تولید کند از نظر علمی و اقتصادی مقرون به صرفه و مورد تایید است. ساخت چنین سازه کاملا مکانیزه‌ای حداقل متری 750 تا 800 هزار تومان می‌باشد. البته با توجه به نرخ کنونی ارز، چنین گلخانه‌ای متری یک میلیون تومان هزینه در بردارد. علاوه بر آن، هزینه‌های تولید نیز افزایش می‌یابد، اما در ازاء این افزایش هزینه‌ها، در هر متر مربع حداقل 30 کیلو محصول تولید می‌شود که نسبت به گلخانه‌های سنتی محصول بیشتری تولید می‌گردد.
وی اظهار داشت : بیش از 50 نوع محصول باغی قابل کشت در گلخانه وجود دارد. کاری که کشور چین در حال انجام آن است و از این طریق بازار جهانی را در خارج از فصل رویش محصولات در دست گرفته است به‌طوری‌که در ماه مارس و می ‌محصول انگور در گلخانه‌های آن قابل برداشت است که برای کشورهای حوزه خلیج فارس و استرالیا و اروپا صادر می‌گردد. با توجه به تکنولوژی پیشرفته در صنعت گلخانه‌ای داخل ایران سازه‌های مناسب تولید میگردد به طوری‌که ما نیز پرورش انگور داخل گلخانه را می‌توانیم انجام ‌دهیم. طرح‌های دیگری نیز به صورت تحقیقاتی در حال انجام است که از آن جمله تنظیم دمای گلخانه از طریق نور طبیعی خورشید در زمستان و انتقال گرمایش از طریق دیواره خاکی اطراف گلخانه است.
پدر سازه‌های گلخانه‌ای در ایران بیان کرد : گلخانه نباید خود عامل الودگی محیط زیست گردد، لذا نیاز است با طرح‌های تحقیقاتی که درخصوص سازه‌های جدید در پیش داریم به سمت تولید با انرژی خورشیدی باشیم که این طرح قبلا در وزارتخانه و کمیسیون کشاورزی مجلس مطرح گردیده اما بودجه‌ای که برای تحقیقات به آن اختصاص دادند هرگز به دستمان نرسید و ندادند. محصولات گلخانه‌ای ما صادراتی است و علاوه بر تامین نیاز داخل می‌تواند ارز‌آوری نیز داشته باشد، بنابراین نیاز است درخصوص سازه‌های پیشرفته و مقرون به صرفه تحقیقات لازم انجام گردد و در اختیار همه قرار گیرد.

برنامه‌ریزی برای توسعه گلخانه‌ها
قابل تحسین است

مهندس شهبازی برنامه‌ریزی برای توسعه گلخانه در سطح کشور را بسیار قابل تحسین دانست وگفت: به‌منظور حفظ محیط زیست و جلوگیری از گرمایش زمین در تمام دنیا، کشت‌های گلخانه‌ای مورد استقبال قرار گرفته است، اما برای رسیدن به این اهداف نیاز به ابزار و سرمایه‌گذاری داریم که الزاماً بخشی از این سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی و بخشی دیگر نیز از طریق تسهیلات بانکی باید تأمین ‌گردد.
مدیر اجرایی نمایشگاه‌های بین المللی گل و گیاه و گلخانه اظهار داشت: مشکل کار در بخش استفاده از تسهیلات بانکی است، چراکه برآورد این تسهیلات و به نتیجه مطلوب رسیدن آن‌ها زمان بر است. در حال حاضر هر روز شاهد افزایش نرخ‌ها هستیم.
طرح‌ها از هنگام برنامه‌ریزی تا اجرا به زمان لازم نیاز دارند که این موضوع باعث ایجاد چالش می‌گردد. بهترین راه حل جهت حل این مشکل جذب سرمایه‌گذار خارجی است. به‌عنوان مثال، کشور اذربایجان جهت احداث گلخانه‌های 10 تا 15 هکتاری و جذب سرمایه‌گذاران روسی و اروپایی و با توجه تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه، می‌تواند محصولات غذایی مورد نیاز آنها را تامین کند. این در حالی است که بخش عمده‌ای از صادرات محصولات کشاورزی ایران به روسیه صادر می‌گردد که در آینده نزدیک کشور آذربایجان این بازار را از دست ایران خارج خواهد کرد.
وی افزود: ما با جذب سرمایه‌گذار از کشورهای حوزه خلیج فارس بخش عمده صادرات را میتوانیم به آن منطقه سوق دهیم. این کار مستلزم اجرای الگوی کشت از طرف معاونت باغبانی جهادکشاورزی است به گونه‌ای که بسیاری از محصولات باغی در محیط گلخانه تولید گردد تا علاوه بر صرفه جویی در مصرف آب‌، در خارج از فصل نیز محصولات باغی وارد بازار شوند.
شهبازی بیان کرد تا 95 درصد میتوان از سازه‌های شیشه‌ای و پلاستیکی تولید داخل استفاده کرد، چراکه عملا ظرفیت و کیفیت بالایی دارند. به‌عنوان نمونه شرکت رهپویان جبهه سبز سازنده گلخانه پلاستیکی و شرکت جی اس‌ای سازنده گلخانه شیشه‌ای توانسته‌اند تولیدات خود را صادر و در کشورهای دیگر گلخانه احداث کنند. این امر نشان‌دهنده آن است که تامین تجهیزات گلخانه‌ای از منابع مرغوب داخلی امکان پذیر و مقرون به صرفه می‌باشد.
وی در ادامه گفت : جذب سرمایه‌گذار خارجی و اجرای طرح‌های کلا گلخانه‌ای فقط با همکاری بین وزرات کشاورزی و وزارت امورخارجه و با همکاری کمیسیون کشاورزی مجلس امکان پذیر است تا طی این همکاری نقشه راه مشخص گردد. بر این اساس وزارت امورخارجه باید با سرمایه‌گذاران خارجی مکاتبه داشته به‌طوری‌که علاوه بر سرمایه‌گذاری جهت احداث گلخانه‌، محصولات تولیدی آن را نیز همان سرمایه‌گذار خریداری نمایند. در این بین همکاری نهادهای دولتی با تشکل‌ها و اصناف کشاورزی جهت بهره‌مندی از دانش و تجربه آن‌ها باعث اجرایی شدن طرح توسعه گلخانه در سطح کلان می‌گردد.

مهندس نیره حسن پور

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۴۱- تیر ۱۳۹۹

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow