صنعت دام و طیور و آبزیان
توسعه پایدار کشاورزی و امنیت غذایی

مروری بر نوآوری‌های «هلدینگ کشاورزی حامی سرمایه اقتصاد»

توسعه پایدار کشاورزی و امنیت غذایی

در مبحث هزینه فایده در صنعت کشاورزی، زارع، باغدار، دامدار، مرغدار، فعال شیلاتی و... سالهاست که نگران امرارمعاش و اقتصادی شدن کشاورزی است. روستایی ایرانی با گوسفند و بزی که روزانه 300 گرم شیر تولید میکند و سالانه 7/0 بره زایش دارد در قیاس با گوسفنددار اروپایی که روزانه تا 3 کیلو شیر از یک رأس بز و گوسفند اصلاح‌نژاد شده و سالانه 3 تا 5 رأس بره دریافت میکند، چگونه قابل مقایسه است؟ همین محاسبه و مقایسه در پرواربندی گوساله، صنعت نوین گاوداری و گاوهای دومنظوره و... قابل تأمل است. حامی سرمایه اقتصاد، جهت تحقق مصادیق طرح‌ها و پروژه‌های ملی و سراسری اقتصاد مقاومتی در حوزه کشاورزی و آبزی‌پروری در سال1395 فعالیت خود را آغاز نموده است.  این شرکت در چشم‌انداز 10ساله به‌عنوان یک الگوی اجرایی و مدیریتی اقتصاد مقاومتی با رویکرد دانش‌بنیان در سطح کلان کشور در حوزه کشاورزی مطرح خواهد شد و روند شتاب بخشی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های بالقوه را جهت تولید و اشتغال‌زایی، بهبود خواهد بخشید. استراتژی حامی سرمایه اقتصاد در راستای ارتقای توانمندی اقتصادی و خودکفایی در حوزه امنیت غذایی کشور با در‌نظر‌گرفتن اصل اقتصاد مقاومتی از طریق حمایت از طرح‌های دانش‌بنیان، افزایش بهره‌وری و بهکارگیری تکنولوژی‌های نوین، تعیین شده است.

دکتر خضرالله حیدرزاده متولد 1346 یک سوم عمر خود را در جبهه‌های جنگ گذرانده و بعد از دوران دفاع مقدس، به‌عنوان سرباز عرصه اقتصادی و سازندگی سپاه در عرصه ملی، خدمات خود را ارائه داده است. حیدرزاده در حدود 20 سال در قرارگاه سازندگی خاتم در خدمت پروژه‌های سازه‌های دریایی و صنعتی بوده و اینک خدمتگزار و خادم حوزه کشاورزی به‌‌ویژه در مناطق محروم است که در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، حسابداری خوانده و مدرک دکترای مدیریت مالی و اقتصادی دارد. از مسئولیت‌های وی می‌توان به رئیس هیئت مدیره شرکت حامی سرمایه، عضو انجمن حسابداران خبره ایران، حسابرس ارشد سازمان حسابرسی و مدیر عامل شرکت آذرخاک اشاره کرد. با توجه به پیشرفت‌ها و موفقیت‌های شرکت حامی سرمایه اقتصاد و نقش اثرگذار آن در ایجاد اشتغال در حوزه کشاورزی و تأمین امنیت غذایی، گفتگویی با وی داشته‌ایم که توجه شما را به آن جلب میکنیم:

الگوسازی، عمده فعالیت شرکت حامی

دکتر حیدرزاده، مدیر هلدینگ کشاورزی بنیاد تعاون سپاه، در مصاحبه اختصاصی با نشریه در‌خصوص فعالیت و اهداف شرکت گفت: عمده فعالیت شرکت حامی به سمت الگوسازی برای توسعه پایدار کشاورزی، ایجاد اشتغال و امنیت غذایی است. لازم به ذکر است فعالیت اقتصادی کشور به سمت اقتصاد مقاومتی ومقابله با تهدیدات خارجی ریل‌گذاری شده است. به همین مناسبت شرکت، الگوها را با روند دانش‌بنیان پیاده‌سازی کرده و باهدف ایجاد واحدهای نیمه‌صنعتی و صنعتی در روستاها، مناطق کشاورزی و کلیه مناطق محروم بین مردم ترویج می‌دهد و تا انتقال کامل دانش، کنار آن‌ها هست تا بتوانند به مدیران کسب و کار خود تبدیل شوند. در این راه شرکت با کمک مالی، انتقال دانش، کمک به عبور از گلوگاه‌های خطرناک تولید، پیداکردن بازار، نقش مدیریت چرخه تولید را ایفا میکند.
در‌حال حاضر شرکت حامی سرمایه اقتصاد مجری شش طرح با موضوع طرح مردمی نمودن پرواربندی دام 15راسی، طرح تولید خوراک دام با استفاده از پسماندهای کشاورزی و صنایع غذایی، پروژه سنتز بز شیری از دونژاد گرمسیری و سردسیری، طرح توسعه و کشت دانه‌های روغنی، پروژه تولید ماهی تیلاپیا و طرح مردمی و توسعه گیاهان دارویی می‌باشد. 

طرح مردمی نمودن پرواربندی دام 15 راسی

حیدرزاده ضمن فاجعه خواندن واردات سالانه حدود 120 هزار تن گوشت قرمز به کشور، در‌خصوص راه حل شرکت برای رفع نیاز گوشت قرمز افزود: سیاست‌گذاری شرکت به این شکل است تا با طرح مردمی پرواربندی دام، آموزش و ترویج در ده سال آینده در زمینه گوشت قرمز هیچ گونه وابستگی وجود نداشته باشد.  وی افزود: اهداف این طرح افزایش تولید گوشت قرمز و تامین بخشی از کمبود و جلوگیری از واردات بی‌رویه، ایجاد اشتغال مولد در مناطق کمتر توسعه یافته، ایجاد و راه‌اندازی 2100واحد در سال‌های 1396 ده هزار واحد طی سه سال آینده اجرای الگوی اداره چرخه کامل تولید دام در کشور، توسعه و راه‌اندازی بیش از 10هزار واحد در سه سال آتی و بهبود معیشت و اقتصاد بهره‌برداران روستایی است.

طرح اصلاح نژاد گوسفند چندقلو زا

این طرح با مشارکت سازمان جهاد کشاورزی استان و دانشگاه زنجان با وارد نمودن سلول‌های جنسی گوسفند نژاد برولامرینو از کشور نیوزلند و تلقیح آن با نژاد افشاری با 1300راس آغاز شد که در چشم‌انداز پنج ساله به ده هزار رأس می‌رسد. در این طرح اکنون با این اصلاح نژاد، از تک قلوزایی به سه قلوزایی رسیده و شکرخدا نسل‌های حاصل را بین مراکز علمی توزیع کردیم تا بازخورد اصلاح‌نژاد را گزارش کنند. از ویژگی گوسفندهای اصلاح‌نژاد شده می‌توان به توان تولید دو الی سه بره در هر زایش، بهبود 30درصدی سرعت رشد، بهبود 100% ضریب تبدیل غذایی، بهبود کمیت و کیفیت پشم و کاهش قابل توجه حجم دنبه اشاره کرد.

طرح اصلاح نژاد(سنتز) بز شیری بومی با نژاد برتر

چالش‌هایی از قبیل خشکسالی و مهاجرت جمعیت روستایی به شهرها، اقتصادی نبودن دامداری سنتی، عدم بهره‌برداری از فعالیت‌های دانش‌بنیان و پایین بودن بهره‌وری تولید شیر باعث جرقه ایده این طرح شد. در این طرح علاوه بر مقاوم‌سازی بزها با شرایط آب‌وهوایی کشور تلاقی ژنتیکی نژادهای مناسب بومی(مهابادی) و خارجی(سانن و آلپانین)،تلاقی داخلی نسل، انتخاب، تثبیت صفات و تولید نژادهای جدید و مقاوم و پرتولید، افزایش بهره‌وری پرورش بز شیری مقاوم از60به 700لیتر در یک دوره شیر‌دهی(285-300روز) واجرای طرح‌های ترویجی و توسعه‌ای جهت الگوسازی در مناطق مختلف کشور انجام شده است. از دستاوردهای مورد انتظار این طرح می‌توان به اقتصادی کردن تولید دام سبک(افزایش تولید شیر)، تولید مواد ژنتیکی بز شیری پرتولید مقاوم به شرایط اقلیمی، ایجاد انگیزه برای پرورش دام سبک در روستاها و حفظ نژادهای بومی کشور اشاره کرد.

طرح پرورش ماهی تیلاپیا

از آنجا که ماهی تیلاپیا با رشد سریع، مورد اقبال عمومی به‌‌ویژه طبقه متوسط قرار گرفته است، دکتر حیدرزاده در‌خصوص محدودیت‌های سازمان محیط‌زیست برای پرورش تیلاپیا گفت: دلیل این محدودیت مهاجم بودن این ماهی است که توانستیم با مطالعات امکان‌سنجی و عقد قرار‌داد با سازمان شیلات و موسسه علوم شیلاتی کشور، با کمک موسسه تحقیقات شیلات در شهرستان بافق یزد شروع به کار کنیم.
چالش‌های این طرح اعم از وجود رانت و واردات 12هزار تن فیله تیلاپیا در سال با وجود ظرفیت تولید این ماهی در کشور، اعمال محدودیت تولید توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست علی‌رغم بازار مصرف 20هزار تن در سال تیلاپیا وکاهش ذخایر ماهی و منابع آبی کشور است. لازم به ذکر است پایلوت پرورش گلخانه‌ای تیلاپیا با تولید300تن ماهی در مرداد ماه امسال برداشت می‌شود و این عملکرد ایجاد یک الگوی موفق برای سایر پرورش‌دهندگان است.
وی افزود: با توجه به اینکه تهیه بچه ماهی برای سایر تولیدکنندگان با توجه به سخت‌گیری‌های فراوان برای مجوز واردات بچه ماهی تیلاپیا امریست مشکل، برای تولید بچه ماهی مرکزی را در کرمان در‌نظر گرفته‌ایم. در این طرح نیز شرکت حامی سرمایه اقتصاد ضمن تامین منابع مالی و انتقال دانش فنی برآن است تا پس از طی یک مرحله پرورش و کسب مهارت لازم، مدیریت واحدهارا به اشخاص بسپارد.

طرح مردمی توسعه و ترویج گیاهان دارویی

با وجود 11اقلیم از 13 اقلیم شناخته شده دنیا در ایران، وجود هشت هزار گونه گیاهی و1730گونه منحصر به فرد در ایران، شناسایی 2300گونه گیاهی دارای ترکیبات با ارزش و واجد شرایط صنعتی در ایران و بازار میلیارد دلاری گیاهان دارویی در جهان باید برای بهبود وضع معیشتی کشاورزان از این فرصت‌ها استفاده کرد. اما متاسفانه به‌علت خام فروشی گیاهان دارویی، عدم وجود کارخانه فراوری‌سازی گیاهان دارویی در کشور و عدم امکان تامین مواد اولیه استاندارد مورد نیاز صنایع داروسازی،سهم ایران از بازار جهانی این محصولات بسیار اندک (6 دهم درصد) است. لذا از اهداف این طرح می‌توان افزایش سهم مصرف سرانه داروهای گیاهی، افزایش سطح زیر کشت گیاهان دارویی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید را برشمرد.

استفاده از پسماندهای کشاورزی در تولید خوراک دام و آبزیان

مدیرعامل شرکت حامی سرمایه اقتصاد در ادامه گفت: متاسفانه حدود 60% نهاده‌های خوراک دام، از خارج کشور تامین می‌شود و جدای از خروج ارز، وابستگی شدیدی برای صنعت دام و طیور کشور دارد. در‌صورتی که بالغ بر650 کارخانه تولید خوراک دام در کشور وجود دارد، که60% آن‌ها به‌دلیل گران بودن مواد اولیه و نوسانات ارز، توان تولید نداشته و بلا استفاده مانده‌اند. شرکت ما با کمک اساتید دانشگاه تهران و محققان موسسه تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی، طرحی برای اصلاح خوراک دام بر مبنای استفاده از پسماندهای کشاورزی به جای برخی اقلام وارداتی تدارک دید.
با بررسی کارشناسان مشخص شد در کشور سالانه 30میلیون تن پسماند کشاورزی نظیر سرشاخ‌های نیشکر، زیتون، گوجه و..تبدیل به زباله می‌شود در‌صورتی که قابلیت استفاده از آن‌ها در خوراک دام وجود دارد. باید متذکر شد الگوسازی و استفاده از پسماند به میزان 10الی 30درصد مقدار وزنی در تولید خوراک دام، کاهش قیمت تمام شده خوراک دام و طیور، طراحی فرمول خاص پسماند کشاورزی برای مناطق مختلف و کمک به فعال‌سازی کارخانه‌های خوراک دام غیرفعال و نیمه فعال از اهداف مهم این طرح است. این طرح در‌حال حاضر به‌صورت پایلوت در چند کارخانه در‌حال اجراست و با 60 کارخانه تفاهم‌نامه امضا شده است که اصلاح خوراک دام را انجام دهند و باهم مشارکت کنیم.
دکتر حیدرزاده مهم‌ترین چالش اصلاح خوراک با پسماند را تامین ماشین‌آلات جدید برای کارخانجات دانست و اضافه کرد: اکثر کارخانه‌ها دچار چالش جمع‌آوری این پسماندها هستند که یا باید ماشین‌آلات جدید خریداری میکردند و یا باید ماشین‌آلات خود را اصلاح می‌نمودند. در‌صورتی که ما منابعی را به‌عنوان سرمایه در گردش در اختیارشان قرار‌دادیم و دانش فنی را نیز به آن‌ها منتقل کردیم که بتوانند در آینده خودشان این پسماند را جمع‌آوری و با توجه به محیطی که در آن قرار دارند بتوانند از پسماندهای مختلفی استفاده کنند. تا امروز چندین پسماند قابل استفاده در خوراک دام شناسایی شده است و پیش‌بینی می‌شود با استفاده از آن‌ها بتوان 40% نیاز خوراک کشور را بومی‌سازی کرد.

زنجیره تأمین 

به‌منظور توسعه کشت این گیاهان در ایران اقداماتی از قبیل مطالعه زنجیره تامین و امکان‌سنجی ساخت پالایشگاه استانداردسازی گیاهان دارویی، بازدید از کشورهای منتخب دارای تکنولوژی ساخت ماشین‌آلات و برنامه‌ریزی جهت انتقال تکنولوژی، شناسایی اجزای قابل ساخت پالایشگاه در داخل کشور و انجام مذاکرات اولیه با تولیدکنندگان آن‌ها انجام پذیرفته است. حیدرزاده در‌خصوص پیشرفت شرکت حامی در زمینه کاشت گیاهان دارویی افزود: در زمینه گیاهان دارویی در گیاه استویا موفق عمل کرده‌ایم و مدتی است در نقاط مختلف ایران نظیر فارس، تبریز، مازندران و گیلان زمینه توسعه کشت این گیاه فراهم شده است.
با بررسی‌هایی که انجام شد چین را از پیشتازان عصاره‌گیری یافتیم و به همین دلیل با طرف چینی قراردادی مبنی بر ساخت کارخانه عصاره‌گیری در گلپایگان و خرید محصولات تولیدی توسط شرکت سازنده منعقد شد.
 وی به تنوع گونه‌های گیاهان دارویی کشور اشاره کرد و افزود: متاسفانه با وجود1700نوع گیاه دارویی انحصاری در کشور به‌جز 250کارخانه و کارگاه تولید گیاهان دارویی که عمده فعالیت‌شان خرد و خشک کردن این مواد گیاهی است هیچ صنایع تبدیلی قوی در ایران برای گیاهان دارویی وجودندارد و همین سبب خام‌فروشی در ایران شده است. در راستای احداث صنایع تبدیلی لازم برای گیاهان دارویی از کارخانه‌های پنج کشور دنیا از قبیل ترکیه، آلمان و..بازدید به عمل امد و با آلمان در زمینه احداث کارخانه صنایع تبدیلی در گلپایگان قرار‌داد منعقد شد.
وی انتخاب گلپایگان را به‌علت موقعیت جغرافیایی و دسترسی راحت چند استان به آن دانست و افزود: در برنامه سه ساله، احداث چهار کارخانه دیگر در دستور کار قرار دارد. هدف از احداث این کارخانه‌ها فرآوری 20گیاه دارویی پرفروش ایران از جمله آویشن، گل رز و... و همچنین فروش محصولات آن‌ها در سطح داخلی و خارجی است. مدیر عامل شرکت حامی سرمایه اقتصاد اظهار داشت: کارخانه عصاره‌گیری استویا تا پایان امسال به بهره‌برداری خواهد رسید. وی در‌خصوص واگذاری کارخانه به مردم بیان کرد:هدف ما الگو‌سازی برای کشاورزان وتولیدکنندگان گیاهان دارویی است تا کشت این محصولات توسعه یابد و طبق پیش‌بینی شرکت،تا سه سال آینده کارخانه عصاره‌گیری استویا به مردم واگذار میشود زیرا هدف شرکت، بنگاهداری و تصدی‌گری نیست.

طرح توسعه و کشت دانه‌های روغنی

با توجه واردات 93% از روغن مصرفی کشور با وجود ظرفیت کشت دانه‌های روغنی نظیر کلزا، سویا و آفتابگردان در ایران، نقص در زنجیره تولید تا مصرف روغن گیاهی، نامرغوب بودن اکثر روغن‌های وارداتی، عدم تناسب الگوی دانه‌های روغنی با نیاز کشور و خروج سالانه 4میلیارد دلار برای واردات دانه‌های روغنی و کنجاله به‌دلیل علاقه به رانت و واردات ،شرکت حامی سرمایه اقتصاد طی توافق نامه‌ای با وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر مباشرت شرکت در تولید و خرید دانه‌های روغنی پای در این عرصه نهاده است.

معاونین وزارت جهاد کشاورزی، همفکران «حامی سرمایه اقتصاد» 

حیدرزاده در مورد طرح توسعه دانه‌های روغنی اظهار داشت: در بحث طرح دانه‌های روغنی کمیته‌های مختلفی را تشکیل داده‌ایم و اکثر معاونان وزارت جهاد کشاورزی در بخش‌های مختلف طرح‌های کشاورزی با همفکری خود این خدمات را توسعه می‌بخشند.
مدیر عامل حامی سرمایه اقتصاد در بخش پایانی مصاحبه در‌خصوص سهم ایجاد اشتغال شرکت در کشور گفت: پیش‌بینی شده در سه سال آینده در زمینه کشاورزی 30 هزار شغل ایجاد کنیم. گفتنی است فقط در زمینه پرواربندی به‌طور متوسط 3/1 شغل در هر دامداری 15 رأسی ایجاد می‌شود. به نظر می‌رسد ورود هلدینگ‌ها در امر تحقیق، توسعه، سرمایه‌گذاری و مشارکت در تولید بتواند با ایجاد تحول در فعالان خرد کشاورزی و رونق گرفتن آن، کشاورزی اقتصادی را جایگزین معیشتی نماید و زنجیره‌های تولید را به جای فعالیت‌های پراکنده و جزیره‌ای مستقر کند. 
قدر مسلم منابع مالی قوی، بهره‌گیری از توان و تجربه کارشناسی کشاورزی و انتخاب اقلیم و واریته و گونه مناسب همراه با استفاده بهینه از آب و مدیریت آب می‌تواند اثرگذار باشد.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۹ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow