سیاستگذاری کشاورزی
ادغام سياسي يا ...

محاسبه وزارت جهاد كشاورزی 18ساله!

ادغام سیاسی یا ...

نویسنده: مهندس محمدرضا منصوریان

با نزدیك شدن به 18 سالگی ادغام دو وزارتخانه جهادسازندگی و كشاورزی بر آن شدیم تا چگونگی تحقق اهداف مورد نظر در ادغام این دو وزارتخانه را مورد بررسی قرار دهیم. با توجه به آنچه كه از آرشیو نشریه به دست آمده و اظهار نظرهای كارشناسان، عمده دلایل ادغام عبارت بود از: صرفه‌جویی در هزینه‌ها، تحقق توسعه پایدار كشاورزی و منابع طبیعی، واگذاری برخی از وظایف به بخش‌های غیردولتی، رشد سرمایه‌گذاری، یكپارچگی و انسجام در تصمیم‌سازی، توسعه روستاها و مناطق عشایری، كوچك‌سازی در بخش دولت و... .

این اهداف خیلی از فعالان -چه موافق و چه مخالف این طرح- را مصمم به بهبود اوضاع كشاورزی كرد به طوری كه مهندس محمد سعیدی‌كیا، آخرین وزیر جهادسازندگی، دی 1379 در مراسم تودیع خود، ابراز امیدواری كرد:

نیروهای جهادگر با همكاری نیروهای وزارت كشاورزی بتوانند دهه موفقی را آغاز كنند و در توسعه و عمران روستایی و توسعه كشاورزی دوشادوش یكدیكر گام‌های موثری بردارند.

سعی كردیم كه نظر سعیدی‌كیا، رئیس فعلی بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، را در این خصوص جویا شویم اما وی خود را بی‌اطلاع از شرایط كشاورزی امروز دانست -در حالیكه بخش عظیمی از كشاورزی كشور در بنیاد مستضعفان و زیر نظر وی اداره می‌شود-!

با این همه برخی از كارشناسان با غیرعلمی خواندن شالوده ادغام دو وزارتخانه، با برشمردن معضلات حاصله اذعان دارند: عقیم ماندن بازنگری در استراتژی‌ها و الگوهای توسعه روستایی و بهینه‌كردن آن، سازگار نبودن بوروكراسی‌های اداری با روح جهاد، كاهش نقش جهادسازندگی به عنوان نهاد برنامه‌ریز در مواقع بروز و مدیریت بحران، نبود فكر جدی برای توسعه روستایی، كاهش عوامل و عناصر تأثیرگذار مثبت فرهنگی و مدیریت جهادی و... از جمله عواملی است كه در صورت تفكیك این دو وزارتخانه امید تحقق آن می‌رفت.

از دوگانگی خارج شده، اما...

دكتر عیسی كلانتری، وزیر وقت كشاورزی و رئیس فعلی سازمان محیط‌زیست، درباره تحقق اهداف ادغام دو وزارتخانه به نشریه گفت: البته بخش‌هایی از این اهداف محقق شده اما هنوز روان‌سازی مسائل مربوط به امور زمین‌های زراعی دچار مشكل است.

وی افزود: قرار بود تكلیف كشاورز، سرمایه‌گذار و صاحب زمین مشخص شود اما می‌بینیم كه این مسائل هنوز با مشكلاتی از سوی سازمان جنگل‌ها و كشاورزان همراه است.

این در حالی است كه به استناد آرشیو نشریه دام كشت و صنعت، كلانتری در دی ماه 79 در مراسم تقدیر از كشاورزان نمونه آن دوره، درباره جداسازی دو وزارتخانه كشاورزی و جهاد سازندگی در دوران قبل از آن گفته بود: این اقدام به دلیل سیاسی كاری و بدون توجیه علمی و فنی صورت گرفت و همین عامل بازدارنده‌ای برای پیدایش تشكل‌های كشاورزی بود.

روستاها یتیم ماندند!

مهندس محمدرضا جهانسوز‏‏‏، رئیس سازمان بسیج مهندسین كشاورزی، ادغام دو وزارتخانه كشاورزی و جهادسازندگی را مناسب ندانست و به نشریه گفت: جهادسازندگی وظیفه توسعه روستایی را برعهده داشت در حالی كه وزارت كشاورزی كار تخصصی در زمینه زراعت، دامی، شیلات را عهده‌‌دار است.

وی افزود: به نظر می‌رسد حكایت ادغام این دو وزارتخانه حكایت كلاغی است كه خواست راه رفتن كبك را یاد بگیرد اما راه رفتن خود را هم فراموش كرد! پیشتر نیز به گزارش خبرگزاری میزان، جهانسوز در سالگرد تاسیس جهادسازندگی، ادغام این دو وزارتخانه را شامل لطمات شدیدی بر پیكره توسعه روستایی عنوان كرد و گفته بود: در اواخر دهه 60 تفكیك وظایف دو وزارتخانه كشاورزی و جهادسازندگی صورت گرفت و عملا دوگانگی و تزاحم بین این دو وجود نداشت.

معاون وزیر اسبق جهادكشاورزی با اشاره به اینكه طرح «بسیج همگام با كشاورز» در راستای بحث امنیت غذایی و بر اساس تفاهم‌نامه‌ای كه با سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج كشاورزی به عمل آمده، گفت: در این طرح مقرر شد از توان پایگاه‌های روستایی استفاده كنیم و كارگروه علمی كردن كشاورزی راه اندازی شود. هدف اساسی این طرح افزایش عملكرد محصول است تا بتوان فاصله بین تولید كشاورزان متوسط با كشاورزان نمونه را كه در حال حاضر بین 2 تا 18 برابر است، كاهش داد.

راهكارهای پیشنهادی

هرچند كارشناسان و مدیران از نگاه خود كم و زیادها را تفسیر می‌كنند اما باید توجه داشت كه بسیاری از اهداف ذكر شده هنوز از مسائل اصلی پیش روی وزارت جهادكشاورزی است و برای تحقق آن كارشناسان اظهار دارند: بازنگری و تحلیل تهدید‌ها و فرصت‌ها از یك طرف و قابلیت‌ها و توانمندی‌ها از طرف دیگر در جامعه‌ی روستایی، به چالش كشیدن نقایص مدیریت در دستگاه‌های اجرایی توسط محافل علمی و پژوهشی، لزوم تبدیل قابلیت‌های جامعه‌ی روستایی به جهادسازندگی و استراتژی آینده‌سازی را می‌توان در دستور كار قرار داد.

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۳- سال ۱۳۹۷

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow