سیاستگذاری کشاورزی
نه از تاک نشان ماند نه از تاک‌نشان

هزینه «ندانم کاری» یک واگذاری غلط، مدیریت غلط و ادامه کار غلط در حوزه کشاورزی

نه از تاک نشان ماند نه از تاک‌نشان

سال گذشته در همین نشریه، تحلیلی ارائه شد که از حدود بیست هزار هکتار سطح زیرکشت نیشکر در استان خوزستان علاوه بر تولید صدها هزار تن شکر، می‌توان حدود دو میلیون تن سرشاخه نیشکر برداشت کرد-البته در سراسر کشور سطح زیرکشت این محصول به یکصد هزار هکتار و بیشتر می‌رسد-که می‌توان از آن به‌عنوان خوراک دام-با انرژی و پروتئین فراوان- در دامداری‌ها استفاده و آن را به شیر، گوشت، پشم و حتی کود تبدیل نمود.

ثروتی چند صد میلیاردی که در اثر ناآگاهی ضایع می‌شود و هیچکس به آن توجه ندارد جالب اینکه در جشنواره بین‌المللی خوارزمی، سال 95 رتبه دوم پژوهش‌های کاربردی به طرح بهره‌برداری از پسماند کشاورزی سرشاخه‌های نیشکر اختصاص یافت و دکتر مرتضی رضایی، رئیس وقت مرکز تحقیقات امور دام -معاون  فعلی امور تولیدات دامی وزارتخانه- به‌عنوان نماینده طرح تولید خوراک دام از سرشاخه نیشکر در مراسم اهدای جوایز از سوی جشنواره خوارزمی به خبرنگار ما  گفت: با اجرای این طرح علاوه براینکه از آتش‌زدن سرشاخه‌ها و آلودگی محیط‌زیست پیشگیری می‌شود حدود 2 میلیون تن خوراک وارد چرخه صنعت دام‌پروری می‌گردد که صدها شغل ایجاد و از خروج ده‌ها میلیون دلار ارز -مواد جایگزین- جلوگیری می‌شود.

گویا شرکت جهاد نصر در فرآیند صنعتی تولید خوراک دام از سرشاخه‌های نیشکر فعال بود که اینک خبری از این طرح یا واگذاری دانش فنی آن در دست نیست. متأسفانه بی‌توجهی دولت به مسائل استراتژیک کشاورزی و واگذاری مجتمع بزرگ کشت و صنعت نیشکر -با حدود 60 سال قدمت- به افراد یا جریاناتی که توان استفاده صحیح از این نعمت خدادادی و کشت و صنعت، کارخانه و کارگاه و مدیریت تولید در سطح حدود ده هزار هکتار سطح زیرکشت و بهره‌گیری از پنج هزار کارگر و کارشناس را نداشته یا به قولی از تسهیلات و وام‌های ارزان قیمت در جهت توسعه کمی و کیفی مجتمع استفاده نکرده یا استفاده غیراصولی از آن داشته‌اند موجب شده تا نه تنها مبحث افزایش بهره‌وری در این خطه فراموش شود بلکه طرح عظیم استفاده از سرشاخه‌های نیشکر برای تولید خوراک دام نیز به سرانجام نرسد و بدتر اینکه سرنوشت آینده ده هزار هکتار از بهترین اراضی کشاورزی با آب ارزان قیمت نیز در ابهام قرار گیرد.

صاحب‌نظران معتقدند اگر فقط همین طرح استفاده از سرشاخه‌های نیشکر برای تولید خوراک دام در این مجتمع عملیاتی می‌شد حقوق‌های معوقه کارگران از درآمد همین محل قابل پرداخت بود و اصلاً تأخیری در پرداخت صورت نمی‌گرفت.

سوال اینجاست حال که دولت، استانداری، بخشداری و قوه قضاییه -هر سه قوه- ساخت یک سردخانه در اراضی کشاورزی یا حتی یک خانه روستایی برای فرزند کشاورز -که با هدف جلوگیری از مهاجرت جوانان روستایی احداث می‌شود- را تاب نیاورده و آن را تغییر کاربری دانسته و اقدام به تخریب ساخت‌وساز می‌کنند چه ابزاری برای پیشگیری از تعطیلی یا تضعیف تولید در ده هزار هکتار سطح سبز و مقدار معتنابهی اراضی دیگر این مجتمع می‌نماید.

از طرفی با توجه به اینکه چندین کارخانه صنایع تبدیلی و تکمیلی در مجتمع فعال بوده یا پروژه تأسیس آن‌ها موجب دریافت ده‌ها میلیارد تسهیلات ارزان -ارزی و ریالی- شده چرا باید سه سال پس از واگذاری و دریافت میلیاردها ریال و دلار، اینک در محاق تعطیل یا تخریب یا عدم تکمیل و راه‌اندازی قرار گیرد.

به‌نظر می‌رسد چنانچه در واحد حقوقی وزارتخانه، بخشی به‌عنوان حق‌الکشاورزی مانند حق‌الناس، یا وصول مطالبات کشاورزی از جامعه، مردم و سه قوه یا شورای راه‌اندازی واحدهای نیمه‌تعطیل ایجاد شود می‌توان امید داشت که کشاورزان، صاحبان مزارع و کشت و صنعت‌ها نتوانند عمداً یا با اندک مشکلی، کشاورزی خود را تعطیل یا منحل نمایند.

 در صورت چنین حرکت‌هایی دولت بتواند بلافاصله مدیریت مجموعه و ادامه تولید را عهده‌دار شود و قانونی برای بازگرداندن تمام تسهیلات با بهره تجاری و خسارات وارده تصویب گردد نه اینکه دولت گلستان نیشکر را به بخش خصولتی یا خصوصی سفارش شده بفروشد تا به زغنبوت کشاورزی تبدیل شود.

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۳- سال ۱۳۹۷

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow