سیاستگذاری کشاورزی
کشاورزی‭ ‬پایدار

کشاورزی‭ ‬پایدار‭ ‬رمز‭ ‬تولید‭ ‬مستمر‭ ‬و‭ ‬کارا

نویسنده: مهندس علیرضا ‬علیزاده
بشر‭ ‬با‭ ‬افزایش‭ ‬جمعیت‭ ‬و‭ ‬اهمیت‭ ‬تولید‭ ‬غذا‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬توسط‭ ‬کشاورزی‭ ‬که‭ ‬مهمترین‭ ‬روش‭ ‬تامین‭ ‬غذای‭ ‬انسان‭ ‬بوده،‭ ‬همواره‭ ‬ساختمان‭ ‬و‭ ‬عمل‭ ‬اکوسیستم‌های‭ ‬طبیعی‭ ‬را‭ ‬دستخوش‭ ‬تغییرات‭ ‬زیادی‭ ‬کرده‌است‭. ‬ در‭ ‬کشاورزی‭ ‬رایج،‭ ‬کشاورز‭ ‬همیشه‭ ‬بصورت‭ ‬یک‭ ‬جانبه‭ ‬و‭ ‬بی‌رویه‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬بهره‭ ‬جسته‭ ‬بی‌آنکه‭ ‬ذره‌ای‭ ‬به‭ ‬آینده‭ ‬خود‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬بیاندیشد‭! ‬ انسان‭ ‬با‭ ‬افزایش‭ ‬جمعیت‭ ‬دائما‭ ‬میزان‭ ‬بهره‌وری‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬نهاده‌های‭ ‬شیمیایی‭ ‬و‭ ‬عملیات‭ ‬سنگین‭ ‬و‭ ‬تخریبی‭ ‬خاکورزی‭ ‬بالا‭ ‬و‭ ‬بالا‌تر‭ ‬برد‭ ‬تا‭ ‬جایی‭ ‬که‭ ‬زنگ‭ ‬خطر‭ ‬نابودی‭ ‬اراضی‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬به‭ ‬صدا‭ ‬درآمد‭! ‬ حال‭ ‬باید‭ ‬بشر‭ ‬با‭ ‬تمرکز‭ ‬بر‭ ‬تولید‭ ‬پایدار‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬رفع‭ ‬نیاز‭ ‬غذایی‭ ‬خود‭ ‬مرحمی‭ ‬بر‭ ‬زخم‌های‭ ‬زمین‭ ‬باشد‭!

افق‭ ‬را‭ ‬روشن‭ ‬می‌بینم‭!‬

دکتر‭ ‬بهنام‭ ‬کامکار،‭ ‬مختصص‭ ‬اکولوژی‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬عضو‭ ‬هیات‭ ‬علمی‭ ‬دانشگاه‭ ‬علوم‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬گرگان،‭ ‬با‭ ‬اظهار‭ ‬اینکه‭ ‬باید‭ ‬واژه‭ ‬"کشاورزی‭ ‬پایدار"‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سطوح‭ ‬مختلف‭ ‬جامعه‭ ‬تعریف‭ ‬کنیم‭ ‬به‭ ‬نشریه‭ ‬گفت‭: ‬هنوز‭ ‬نظام‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬نتوانسته‌اند‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬عملی‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬الگوریتم‭ ‬مشخص‭ ‬وارد‭ ‬نظام‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬شوند‭.‬
اعتقاد‭ ‬من‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬حتی‭ ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬ارگانیک‭ ‬یا‭ ‬سالم‭ ‬فعالیت‭ ‬می‌کند،‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬موارد‭ ‬استانداردهای‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬را‭ ‬رعایت‭ ‬نمی‌کنند‭! ‬در‭ ‬سطح‭ ‬کشور‭ ‬حوزه‌های‭ ‬تولیدی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬محصول‭ ‬سالم‌تری‭ ‬تولید‭ ‬می‌کنند‭ ‬ولی‭ ‬این‭ ‬به‭ ‬معنی‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬ارگانیک‭ ‬با‭ ‬غالب‭ ‬استانداردهای‭ ‬یک‭ ‬پروتوکل‭ ‬کامل‭ ‬کشاورزی‭ ‬پایدار‭ ‬نخواهد‭ ‬بود‭. ‬
کامکار‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬عملی‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬پایدار‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬غالب‭ ‬پایلوت‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬اذعان‭ ‬داشت‭: ‬برای‭ ‬پیاده‌سازی‭ ‬نظام‌های‭ ‬شخم‭ ‬حفاظتی‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬چندین‭ ‬هکتار‭ ‬از‭ ‬چند‭ ‬قطعه‭ ‬زمین‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬شخم‭ ‬حفاظتی‭ ‬می‌کنند‭ ‬ولی‭ ‬وقتی‭ ‬کشاورز‭ ‬می‌خواهد‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬شخم‭ ‬استفاده‭ ‬کند‭ ‬یا‭ ‬ادوات‭ ‬مناسب‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬هزینه‌‍‌های‭ ‬بسیار‭ ‬بالایی‭ ‬باید‭ ‬بپردازد‭. ‬البته‭ ‬واژه‭ ‬کشاورزی‭ ‬پایدار‭ ‬اندک‭ ‬اندک‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬در‭ ‬اذهان‭ ‬عمومی‭ ‬است‭. ‬افق‭ ‬را‭ ‬روش‭ ‬می‌بینم‭ ‬و‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنم‭ ‬به‭ ‬زودی‭ ‬مردم‭ ‬در‭ ‬بحث‭ ‬خرید‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬قفسه‌های‭ ‬طلایی‭-‬محصولات‭ ‬سالم‭- ‬حرکت‭ ‬می‌کنند‭. ‬

تمرکز‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬بر‭ ‬اراضی‭ ‬دیم‭ ‬ضروری‭ ‬است‭!‬

عضو‭ ‬هیئت‭ ‬علمی‭ ‬دانشگاه‭ ‬علوم‭ ‬کشاورزی‭ ‬گرگان‭ ‬افزود‭: ‬علم‭ ‬و‭ ‬عمل‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬یکدیگر‭ ‬در‭ ‬تعامل‭ ‬نیستند‭! ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬پایدار‭ ‬قطعا‭ ‬با‭ ‬پرداخت‭ ‬به‭ ‬سیستم‌های‭ ‬پرنهاده‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬نخواهد‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬لذا‭ ‬عمده‭ ‬سیاست‭ ‬گذاری‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬اتفاق‭ ‬است‭ ‬عمدتا‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬اراضی‭ ‬فاریاب‭ ‬و‭ ‬کشت‭ ‬آبی‭ ‬که‭ ‬نظام‌های‭ ‬پرنهاده‌ای‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭ ‬تدوین‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬سایر‭ ‬سازمان‌ها‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬تولیدات‭ ‬مبتنی‭ ‬بر‭ ‬نظام‌های‭ ‬پایدار‭ ‬کشاورزی‭ ‬هستند‭ ‬باید‭ ‬اولویت‌‌های‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬نظام‭ ‬کشت‭ ‬کم‌نهاده‭ ‬تغییر‭ ‬دهند‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬مدیریت‭ ‬صحیح‭ ‬در‭ ‬اراضی‭ ‬دیم‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬دوبرابر‭ ‬تولید‭ ‬دست‭ ‬یافت‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬70درصد‭ ‬اراضی‭ ‬کشور‭ ‬شدنی‭ ‬است‭.‬

کشاورزی‭ ‬حفاظتی‭ ‬سریع‌تر‭ ‬از‭ ‬روش‌های‭ ‬معمول‭!‬

محمدعلی‭ ‬بهرامی،‭ ‬کشاورز‭ ‬حفاظتی‭ ‬کار‭ ‬استان‭ ‬گلستان،‭ ‬با‭ ‬اذعان‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬است‭ ‬از‭ ‬کشاورزی‭ ‬حفاظتی‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کند‭ ‬به‭ ‬نشریه‭ ‬گفت‭: ‬از‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬کشت‭ ‬راضی‭ ‬هستم‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬برداشت‭ ‬محصول‭ ‬سریعا‭ ‬می‌توان‭ ‬محصول‭ ‬دیگری‭ ‬کاشت‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬روش‭ ‬معمول‭ ‬کشاورزی‭ ‬اینطور‭ ‬نیست‭. ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬روش‭ ‬شخم‭ ‬و‭ ‬دیسک‭ ‬برای‭ ‬کشت‭ ‬محصولات‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کردیم‭ ‬باید‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬برداشت‭ ‬محصول‭ ‬اول،‭ ‬کاه‭ ‬باقی‭ ‬مانده‭ ‬را‭ ‬می‌سوزاندیم‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬به‭ ‬عملیات‭ ‬شخم‭ ‬مشغول‭ ‬می‌شدیم‭ ‬که‭ ‬امری‭ ‬زمان‌بر‭ ‬بود‭.‬
وی‭ ‬با‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬کارامد‭ ‬بودن‭ ‬کشت‭ ‬مستقیم‭ ‬برای‭ ‬سویا‭ ‬افزود‭: ‬همسایه‭ ‬زمین‭ ‬من‭ ‬از‭ ‬روش‭ ‬شخم‭ ‬و‭ ‬دیسک‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬آبیاری‭ ‬برای‭ ‬سویا‭ ‬استفاده‭ ‬کرد‭ ‬اما‭ ‬من‭ ‬از‭ ‬کشت‭ ‬مستقیم؛‭ ‬نتیجه‭ ‬این‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬زمین‭ ‬او‭ ‬بار‭ ‬چندانی‭ ‬نداد‭ ‬اما‭ ‬زمین‭ ‬من‭ ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬به‭ ‬محصول‭ ‬رفت‭! ‬البته‭ ‬از‭ ‬کشت‭ ‬مستقیم‭ ‬برای‭ ‬گندم‭ ‬هم‭ ‬استفاده‭ ‬کردیم،‭ ‬سال‭ ‬اول‭ ‬نتیجه‭ ‬مطلوبی‭ ‬نداشت‭ ‬اما‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬دوم‭ ‬محصول‭ ‬مناسبی‭ ‬بدست‭ ‬آمد‭.‬
بهرامی‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬خاطرنشان‭ ‬کرد‭: ‬پس‭ ‬از‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬روش،‭ ‬دستگاه‭ ‬کارنده‭ ‬مستقیم‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬بهره‌وری‭ ‬از‭ ‬تسهیلات‭ ‬و‭ ‬یارانه‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬خریداری‭ ‬کردم‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬در‭ ‬روستای‭ ‬بالاجاده‭ ‬6‭ ‬کشاورز‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬با‭ ‬کارنده‭ ‬خود‭ ‬کار‭ ‬می‌کنند‭.‬

می‌توان‭ ...‬

با‭ ‬‭ ‬اهرم‭ ‬حاکمیتی‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬برای‭ ‬همسو‌سازی‭ ‬علم‭ ‬دانشگاهیان‭ ‬و‭ ‬محققان‭ ‬و‭ ‬تجربه‭ ‬کشاورزان،‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬نابودی‭ ‬اراضی‭ ‬و‭ ‬تولیدات‭ ‬ناپایدار‭ ‬کشاورزی‭ ‬کشور‭ ‬جلوگیری‭ ‬کرد‭. ‬
این‭ ‬مهم‭ ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬امکان‭ ‬پذیر‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬دولتمردان‭ ‬با‭ ‬حمایت‭ ‬تمام‭ ‬قد‭ ‬از‭ ‬کشاورزان‭ ‬پیشرو،‭ ‬محققین‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬پایدار،‭ ‬اهمیت‭ ‬حفظ‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬و‭ ‬قدرت‭ ‬اراضی،‭ ‬تولیدات‭ ‬پایدار‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کشاورزان‭ ‬و‭ ‬آحاد‭ ‬جامعه‭ ‬قبولانند‭.‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۳- سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow