سیاستگذاری کشاورزی
حمایت مؤثر بیمه کشاورزی

حمایت مؤثر بیمه کشاورزی از تولید کشاورزی

 

خسارت 100درصدی باغات در حرف هم ثقیل جلوه می‌کند چه برسد به اینکه باغداری زحمات یکساله خود را بی‌ثمر دیده باشد. با این همه به همت صندوق بیمه کشاورزی خستگی به تن کشاورزان نمی‌ماند؛ چرا که مهندس حسن‌نژاد، قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی، قول پرداخت خسارت در کوتاه‌ترین زمان ممکن را داده است. قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی با درک شرایط کشاورزان باغدار و زارع گفت: سرمای شدید در اواخر فروردین سال‌جاری، بخش قابل‌توجهی از باغ‌های 21 استان کشور را به‌صورت 100درصد دچار خسارت کرده است.
مهندس محمد ابراهیم حسن‌نژاد در برنامه «روی خط بازار» رادیو اقتصاد اعلام کرد: خسارت باغداران دارای بیمه‌نامه پس از تعیین اعتبارات حق بیمه از سوی دولت در اسرع‌وقت به آنان پرداخت می‌شود. وی همچنین اظهار داشت: متاسفانه جدا از بحث سرمازدگی باغات، محصولات زراعی به‌خصوص گندم 13 استان کشور متأثر از خشکسالی به شدت دچار آسیب شده است.
رئیس صندوق بیمه کشاورزی گفت: مجموع خسارت باغات زیر پوشش صندوق بیمه کشاورزی به‌واسطه سرمازدگی و تأمین نشدن نیاز سرمایی پسته، 7 هزار میلیارد ریال و برای محصولات زراعی به‌خصوص گندم متأثر از خشکسالی 4 هزار میلیارد ریال پیش‌بینی می‌شود.
وی در ادامه افزود: خسارت باغداران و زارعان دارای بیمه‌نامه پس از پرداخت حق بیمه از سوی دولت به صندوق بیمه کشاورزی در کوتاه‌ترین زمان ممکن مطابق بیمه‌ها به آنان پرداخت خواهد شد. مهندس حسن‌نژاد بیان داشت: خسارت کشاورزان فاقد بیمه‌نامه از طریق صندوق قابل پیگیری نیست. وی همچنین در بخش دیگری از این مصاحبه اذعان داشت: خسارت‌ها در بخش کشاورزی بسیار گسترده است؛ بنابراین جبران تمامی این خسارت‌ها از سوی دولت امکان‌پذیر نیست، اما حمایت‌های خوبی در قالب ستاد حوادث به کشاورزان در حوزه‌های مختلف از جمله تمدید، بخشودگی سود و جرائم تسهیلات دریافتی، برنامه‌ریزی شده‌است.

آنفولانزای پرندگان و طیور
488 مرغداری را از بین برد
مهندس محمد ابراهیم حسن‌نژاد، در مورد آخرین برآوردها و پرداخت خسارت به مرغداران که طی یکی دو سال اخیر به دلیل شیوع آنفلوآنزای حاد پرندگان، مرغداری‌هایشان معدوم شد، گفت: در سال 95 و 96 در مجموع 488 واحد مرغداری اعم از نیمچه گوشتی، تخم‌گذار و مادر تخم‌گذار آلوده شدند و از بین رفتند که ما همه آن‌ها را مطابق تعهدات بیمه‌نامه‌های آنها به‌طور کامل جبران خسارت کرده‌ایم.
وی در مورد رقم پرداخت خسارت به مرغداران هم گفت: بیش از 3 هزار میلیارد ریال در این حوزه پرداخت شد.
حسن‌نژاد در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی‌بر گله‌مندی مرغداران نسبت به نحوه پرداخت بیمه و اینکه با وجود خسارت‌های جانبی ظاهراً بیمه فقط غرامت مرغ معدوم را می‌پردازد، گفت: ما فقط پولت را بیمه کرده‌ایم و حق بیمه آن را گرفته‌ایم. جالب‌تر اینجاست که از هر قطعه مرغ گوشتی 210 ریال حق بیمه دریافت می‌کنیم و با بیمه تکمیلی 7 هزار ریال حق بیمه می‌گیریم، در صورتی‌که در صورت خسارت به ازای هر مرغ تخم‌گذار که در پیک تولید از بین برود بسته به داشتن بیمه تکمیلی یا نداشتن رقمی بین 120تا 170هزار ریال غرامت پرداخت می‌کنیم که مربوط به سرمایه بیولوژیک مزرعه طیور است.
حسن‌نژاد به این نکته هم اشاره کرد که برخی واحدهای مرغداری که دارای یک میلیون قطعه مرغ بوده و همه از بین رفته‌اند تا 100 میلیارد ریال از صندوق بیمه کشاورزی خسارت دریافت کرده‌اند.

حدود 30درصد باغات خسارت‌دیده، بیمه بودند!
مهندس محمدعلی طهماسبی، معاون امور باغبانی، با اشاره به اینکه سرمازدگی، افت شدید دما، یخبندان، تگرگ و سیل حوادث غیرمترقبه‌ای بود که در اواخر فروردین اتفاق افتاد، گفت: علاوه بر آن، گرمایش بی‌اندازه در اواخر اسفند و اوایل فروردین موجب تأمین نشدن نیاز سرمایی درختان و همچنین ایجاد خسارت در حوزه خشکبار به‌ویژه در محصول پسته شد. وی با اشاره به سرمازدگی ماه‌های گذشته، افزود: براساس برآوردهایی که انجام داده‌ایم عوامل خسارت‌زا در 28 استان باعث ایجاد آسیب شده‌اند که در 20 استان میزان خسارت بسیار شدید بوده است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: بر اثر سرما، افت شدید دما، یخبندان، سیل و تگرگ فقط بالغ‌بر شش هزارمیلیارد تومان به زیربخش باغبانی خسارت وارد شده و این آسیب‌ها، آسیب‌هایی نبوده که قابل مدیریت باشند و در سطح بحران و فراگیر بوده است.
طهماسبی درباره اینکه چه محصولات باغی در این سرمازدگی بیشتر آسیب دیده‌اند، افزود: منطقه به منطقه متفاوت است. در حال جمع‌بندی هستیم تا مشخص شود هر محصول چقدر آسیب دیده است. به‌طور کلی محصولاتی مانند سیب، انگور، گردو و محصولات هسته‌دار آسیب بیشتری وارد شده است.
وی ادامه داد: حداکثر حدود 20 تا 30 درصد این باغات بیمه بوده‌اند. چون بیمه بخش کشاورزی، بیمه حمایتی است و بیمه تجاری نیست، بیمه‌های حمایتی برای پوشش ریسک تولید به کار گرفته می‌شوند.
معاون وزیر جهاد کشاورزی اضافه کرد: اگر چه 70 درصد تسهیلات صندوق بیمه توسط دولت و 30 درصد آن توسط مردم پرداخته می‌شود اما این پوشش ریسک زمانی می‌تواند همگانی باشد که برآوردها دقیق باشند و پرداخت به‌موقع صورت بگیرد. به عبارتی بنیه مالی صندوق بیمه کشاورزی باید تقویت شود تا در چنین مواقعی بتواند به داد کشاورزان برسد.
طهماسبی با بیان اینکه متاسفانه ایران کشوری حادثه‌خیز است و صندوق بیمه کشاورزی نیز بنیه مالی قوی ندارد، افزود: تولیدکنندگان سرمایه خود را از بانک‌ها می‌گیرند، برای اینکه بتوانند کانون‌های تولید خود را سرپا نگه دارند به مبالغی برای تهیه نهاده‌های کشاورزی، شخم‌زدن زمین، آبیاری و... نیازمند هستند. بنابراین تعدادی از این کشاورزان به بانک‌ها بدهکارند. در مواقع این‌چنینی که کشاورزان با خسارت مواجه می‌شوند، استمهال بدهی می‌تواند کمک‌کننده باشد. تسهیلات ارزان قیمت‌تر در اختیار کشاورزان قرار داده شود، چون تولیدکنندگان نیازمند پول هستند تا واحدهای تولید را مجددا فعال کنند. اگر این سرمایه‌گذاری‌ها آسیب ببیند سطح اشتغال نیز افت پیدا می‌کند، ولی در مجموع بهترین اقدام، تقویت صندوق بیمه است. وی تصریح کرد: اکثر این کانون‌های تولید در روستاها و اطراف شهرهای کوچک هستند و ما باید آن‌ها را حفظ کنیم. معاون وزیر ادامه داد: وزارت جهاد کشاورزی و وزارت کشور پیگیر این مساله هستند و امیدواریم استمهال بدهی و سایر حمایت‌ها در هیأت وزیران مطرح و تصویب شود. طهماسبی درباره خسارت گرمازدگی نیز عنوان کرد: گرمازدگی بیشتر به محصول پسته خسارت زد که آن هم عمدتا در مناطقی مانند استان کرمان اتفاق افتاد و باعث پوکی جوانه‌های بارده شد.
وی گفت: برآورد ما این است میزان خسارت گرمازدگی در برخی نقاط تا 50 درصد نیز می‌رسد، اما هنوز برآورد دقیقی که بتواند آسیب گرمازدگی بر روی تولید را مشخص کند، انجام نشده است. 

نماینده دامغان در مجلس: 
ترویج فرهنگ بیمه کشاورزی ضروری است 
به گزارش روابط‌عمومی و بین‌الملل صندوق بیمه کشاورزی ابوالفضل حسن بیگی، نماینده مردم دامغان در مجلس، در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه سرمازدگی امسال 200 هزار میلیارد تومان به کشاورزان خسارت وارد کرد، تأکید کرد: دولت برای کمک به کشاورزان خسارت‌دیده بالغ‌بر 4 هزار میلیارد تومان در قالب تسهیلات بانکی اختصاص داد تا بخشی از مشکلات این قشر زحمتکش برطرف شود.
وی یکی از مشکلات عدیده در شرایط فعلی را بیمه نبودن باغ‌ها و محصولات کشاورزی توسط باغداران دانست و گفت: باید بیمه کشاورزی در بین باغداران و کشاورزان جا بیفتد و من از مدیران می‌خواهم با برگزاری جلسات توجیهی باغداران را نسبت به لزوم بیمه کردن محصولات، آگاه و شهرستان دامغان را در این زمینه الگو قرار دهند.

در مجموع ...
موضع‌گیری‌های دولت و مجلس در حمایت از کشاورزان خسارت‌دیده و ضرورت جبران خسارت وارده به آن‌ها و تلاش بی‌وقفه مدیران، کارشناسان و کارمندان صندوق بیمه کشاورزی چتر حمایت جدی بر سر کشاورزان گسترده و گرچه تأمین ضرر و زیان وارده به همه کشاورزان در اثر کمبود بودجه ممکن نیست؛ اما می‌توان به بیمه تکمیلی محصولات کشاورزی، بیمه درآمد و نوآوری‌های دیگر صندوق بیمه امیدوار بود.

دکتر نیازعلی ابراهیمی پاک، عضو هیات‌مدیره صندوق بیمه کشاورزی
با توجه به این که کشاورزی به شدت تحت تاثیر عوامل قهری و اقلیمی قراردارد بیمه کشاورزی یکی از نیازهای مبرم بخش کشاورزی است اما متاسفانه فرهنگ بیمه در بخش کشاورزی به‌طور شایسته و بایسته عملی نشده ‌است. 
دکتر نیازعلی ابراهیمی پاک، عضو هیات‌مدیره صندوق بیمه کشاورزی، بحران‌های سال زراعی جاری را در 4 بخش عمده دسته‌بندی کرد و گفت: از مهر سال گذشته تا امروز بخش کشاورزی با چهار بحران اصلی مواجه بود. 
اولین بحران آنفولانزای مرغی سال گذشته بود که از 50 میلیون قطعه مرغ تخم‌گذار در حدود 22میلیون قطعه تلف شدند. این خسارت بزرگی بود و برای جبران آن، هم دولت و هم مردم کمک شایانی کردند. 
بحران دوم خشکسالی عظیمی است که در پاییز و زمستان گذشته با آن مواجه بودیم. بارندگی‌ها در حداقل ممکن بود و بسیاری از محصولات زراعی دیم دچار کمبود آب شدند. 
بحران سوم سرمازدگی اواخر فروردین امسال بود که 21 استان را درگیر کرد اما تمرکز اصلی بر 5 استان بود که چیزی در حدود8500 تا 9 هزار میلیارد تومان خسارت وارد کرد. 
بروز و شیوع آفات و بیماری‌ها به‌واسطه همراه شدن بارش‌های بهاره با گرمای تابستانه بحران چهارم است که با آن دست به گریبانیم. 
کشاورزی کشور با چهار اقلیم، امکان خشکسالی، ترسالی و سرمازدگی و گرمازدگی باهم ایجاد می‌کند. این چهار بحران بیش از 15هزار میلیارد تومان به کشور آسیب رساند.
    
دکتر ابراهیمی پاک، جبران خسارت را با کمک دولت و حق بیمه پرداختی خود کشاورزان عنوان کرد و افزود: البته بخشی از خسارت را تامین می‌کند اما برای تأمین کامل خسارت، دو راهکار وجود دارد یکی اینکه دولت منابع مالی را افزایش دهد و مابقی از مردم به‌عنوان حق بیمه دریافت گردد که با این وجود می‌توان 70درصد خسارات را جبران کرد. چون دولت این میزان بودجه ندارد که سالانه5 هزار میلیارد تومان به حق بیمه سهم دولت اختصاص دهد.
راه دوم این است که روش‌های جدید بیمه تعریف شود. به‌عنوان مثال در گندم باید بخشی از هزینه تولید را جبران کنیم. یا در طیور تقریبا70درصد قیمت مرغ تخم‌گذار را جبران کنیم.  دلیل عمده این است که با این مبلغ اندک بتوانیم به‌نحوی مدیریت داشته باشیم که تسکینی بر خسارات کشاورز باشیم چرا که توان جبران 100درصدی نیست. عضو هیأت‌مدیره صندوق بیمه با تأکیدبر اینکه در دنیا هیچ بیمه‌ای کل خسارات وارده را تقبل نمی‌کند، اظهار داشت: آن کشورهایی که اطلاعات کاملی از درآمد اشخاص دارند از بیمه درآمد استفاده می‌کنند. به این معنی که اگر درآمد سال شما 100 میلیون تومان بوده در سال بعد اگر 90 میلیون درآمد داشتید 10 میلیون کسر درآمد شما را بیمه پرداخت خواهد کرد. این بیمه را کشورهایی اجرا می‌کنند که منابع اطلاعاتی کامل دارند. از بیمه‌‌های دیگر بیمه شاخص آب و هوایی است. در این نوع فقط خسارت در صورت بروز مشکلات جوی به کشاورز پرداخت خواهد داشت.
ابراهیمی با مروری بر تاریخ بیمه ایران افزود: بیمه در ایران از سال 1316ثبت شد اما کشاورزی جز آن دسته از بیمه‌ها بود که تا سال 1363به علت ریسک بالای خسارات کشاورزی بیمه‌های بازرگانی نتوانستند آن را عملی کنند.
در سال 1363 قانون بیمه کشاورزی ایران مصوب شد که در یکی از بندهای آن آمد: بیمه محصولات کشاورزی در موارد حوادث قهری، قرنطینه‌ای اعمال گردد. این خدمات با هدف حمایت از کشاورز و کشاورزی توسعه یافت؛ تا به امروز که در ایران 153 فعالیت تحت‌پوشش بیمه داریم. درصورتی که بسیاری کشورها زیر 10 محصول را مشمول بیمه می‌کنند و قریب به‌اتفاق همه بیمه‌های دنیا فقط هزینه تولید را متقبل می‌شوند.
با این همه ابراهیمی پاک اذعان داشت: در دنیا دولت‌ها به بیمه یارانه می‌دهند چرا که ریسک کشاورزی بالاست. دولت باید حداقل محصولات را دسته‌بندی کند. مثلا محصولات غیراساسی سهم بیشتری از حق بیمه را کشاورزان بپردازند ولی درخصوص محصولات اساسی سهم دولت در حق بیمه به نسبت بیشتر باشد.

بیمه پایه برای خسارت‌های سنگین
عضو هیات‌مدیره صندوق بیمه کشاورزی، روش‌های مختلف بیمه‌ای را دارای چند مولفه دانست و گفت: یکی از مولفه‌ها حرکت بیمه به سمت واقعی شدن است. مولفه دوم بحث پذیرندگان بیمه و مؤلفه دیگر مربوط به فروشنده می‌باشد. از روش‌های بیمه می‌توان به بیمه پایه اشاره کرد که این نوع بیمه بر اساس قانون، اجباری است. در مقابل می‌توان به بیمه تکمیلی نگاهی مدیریتی داشت. در بخش کشاورزی به‌دنبال آن هستیم که آنچه با سلامت جامعه در ارتباط است و توان به مخاطره انداختن سلامت جامعه را دارد باید بیمه اجباری شود. در بخش کشاورزی فقط طیور شامل بیمه اجباری شده و ما پیشنهاد بیمه اجباری آبزیان را مطرح کرده‌ایم.  ابراهیمی پاک با تشریح بیمه پایه ادامه داد: در قانون، عوامل قهری، طبیعی و واگیردار جز بیمه پایه تعریف شده و سایر موارد به بیمه تکمیلی مربوط می‌شود. در بیمه‌های پایه، بیمه‌گذار با پرداخت وجهی ناچیز در پی رخداد خسارات با تواتر کم و شدت بالا از حمایت مؤثر بیمه کشاورزی برخوردار می‌گردد و افزون بر آن را می‌تواند با خرید پوشش‌های بیمه الحاقی و تکمیلی کامل نماید و از حداکثر مدیریت ر‌یسک‌های مالی با سازوکار بیمه کشاورزی، برخوردار گردد. با تمام این توضیحات باید گفت بیمه پایه برای خسارت‌هایی که بار سنگینی بر دوش کشاورز قرار می‌دهد به یاری آن‌ها خواهد شتافت. ما به‌دنبال تغییر روش‌های بیمه به‌نفع کشاورزانیم. 

بیمه کشاورزی از طریق عرضه‌کنندگان نهاده‌های کشاورزی
وی افزود: شرایط جامعه طوری نیست که همه بیمه را بپذیرند. به شرکت‌های تولیدی بذر و کود و سم و کشور پیشنهاد دادیم تا محصولات خود را بیمه شده عرضه کنند. این بیمه‌نامه علاوه بر اینکه صحت و سلامت محصولات تولیدی آن‌ها را نشان خواهد داد، موجب ایجاد حس اعتماد در بین مصرف‌کنندگان این کالاها خواهد شد. در اروپا تولیدکنندگان نهاده‌ها باید طبق استانداردهای بیمه تولیدات خود را سازماندهی کنند در غیر این صورت هیچ شرکت بیمه‌ای از آن‌ها حمایت نخواهد کرد. عضو هیأت‌مدیره صندوق بیمه کشاورزی استفاده از اطلاعات مدیریت ریسک در بخش کشاورزی را مهم خواند و خاطر نشان کرد: ما با اطلاع کامل از مدیریت ریسک می‌دانیم چه محصولی در چه ناحیه‌ از کشور بهترین بازده را خواهد داشت. با کمک مدیریت ریسک، جهاد کشاورزی می‌تواند الگوی کشت هدفمندی در اختیار کشاورزان قرار دهد. با تعیین الگوی کشت دقیق و الزام بیمه برای ارائه خدمات به محصولاتی که در نقاط استراتژیک کشور کشت می‌شوند می‌توان از مسائلی مانند استفاده بی‌رویه آب کاست. 
بیمه می‌تواند به‌عنوان یک اهرم قدرتمند، الگوی مصرف آب را کاهش دهد برای مثال با توجه به مدیریت ریسک می‌توان الگوی کشت هدفمند را در اختیار زارع قرار داد و محصولی را بیمه کرد که از الگوی کشت پیروی می‌کند. البته راه‌کارهای دیگری هم وجود دارد که باید کارشناسان در مورد آن نظر دهند.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره  ۲۲۰ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow