سیاستگذاری کشاورزی
همیشه‭ ‬مرغ‭ ‬همسایه،‭ ‬غاز‭ ‬است

تحریم‭ ‬ها،‭ ‬سبب‭ ‬خیر‭ ‬كشاورزی
اگر‭ ‬خدا‭ ‬خواهد
همیشه‭ ‬مرغ‭ ‬همسایه،‭ ‬غاز‭ ‬است

ابوالقاسم‭ ‬گل‌باف

پرده‭ ‬اول-یكی،‭ ‬دو‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬قبل‭-‬؛
گندم‭ ‬خارجی،‭ ‬نصف‭ ‬قیمت‭ ‬گندم‭ ‬داخلی‭ ‬عرضه‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬عده‌ای‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬دارند‭ ‬گندم‭ ‬را‭ ‬وارد‭ ‬و‭ ‬به‌عنوان‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬بفروشند
اما‭ ‬دولت‭ ‬توپ‭ ‬و‭ ‬تفنگ‭ ‬و‭ ‬دوشكا‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬مرزها‭ ‬مستقر‭ ‬می‌كند‭ ‬تا‭ ‬گندم‭ ‬از‭ ‬آب‌های‭ ‬مرزی،‭ ‬بنادر،‭ ‬سواحل‭ ‬و‭ ... ‬وارد‭ ‬نشود
پرده‭ ‬دوم- امسال‭-‬؛
گندم‭ ‬داخلی،‭ ‬نصف‭ ‬قیمت‭ ‬گندم‭ ‬خارجی‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینكه‭ ‬بذر‭ ‬و‭ ‬كود‭ ‬گندم‭ ‬عمدتاً‭ ‬تولید‭ ‬داخل‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ارز‭ ‬بری‭ ‬خاصی‭ ‬ندارد،‭ ‬گندم‌كاران‭ ‬و‭ ‬بازرگانان‭ ‬تصمیم‭ ‬دارند‭ ‬گندم‭ ‬را‭ ‬صادر‭ ‬و‭ ‬ارزآوری‭ ‬كنند؛‭ ‬اما‭ ‬دولت‭ ‬قانون‭ ‬ممنوعیت‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬را‭ ‬وضع‭ ‬می‌كند‭ ‬و‭ ‬مرزها‭ ‬را‭ ‬می‌بندد‭ ‬تا‭ ‬مبادا‭ ‬گندم‭ ‬صادر‭ ‬شود‭.‬
پرده‭ ‬سوم-انصاف-؛
دولت‭ ‬انصاف‭ ‬به‭ ‬خرج‭ ‬می‌دهد‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬پایداری‭ ‬تولید،‭ ‬قیمت‭ ‬خرید‭ ‬گندم‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬منطقی‭ ‬می‌دهد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مرز‭ ‬1300‭ ‬تومان‭ ‬متوقف‭ ‬نمی‌كند‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬روند‭ ‬افزایشی‭ ‬قیمت‭ ‬خدمات‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬تولیدات‭ ‬كشاورزی‭ ‬متضرر‭ ‬نشود‭.‬

‭***‬

قرن‌ها‭ ‬و‭ ‬دهه‌های‭ ‬متمادی،‭ ‬كشاورزان‭ ‬و‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬كشاورزی‭ ‬باید‭ ‬تلاش‭ ‬می‌كردند‭ ‬تا‭ ‬اثرگذاری‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬زندگی‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬سرنوشت‭ ‬كشور‭ ‬ثابت‭ ‬كنند‭ ‬اما‭ ‬بازرگانان‭ ‬و‭ ‬تاجرها،‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬و‭ ‬دلالان‭ ‬همواره‭ ‬انگشت‭ ‬نشانه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬درب‌های‭ ‬ورودی‭ ‬كشور‭ ‬و‭ ‬واردات‭ ‬می‌بردند‭ ‬به‌‌ویژه‭ ‬اینكه‭ ‬وزارت‭ ‬بازرگانی‭ ‬وقت‭ ‬و‭ ‬پیمانكارانش‭ ‬با‭ ‬چماق‭ ‬‮«‬واردات‭ ‬ارزان‌تر‭ ‬از‭ ‬تولید‮»‬‭ ‬همواره‭ ‬بهره‌بردار‭ ‬را‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬سكوت‭ ‬می‌نمودند‭. ‬رویه‌ای‭ ‬كه‭ ‬متأسفانه‭ ‬هنوز‭ ‬هم‭ ‬رواج‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬اندك‭ ‬تغییر‭ ‬قیمت‭ ‬مرغ‭ ‬و‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬درب‌های‭ ‬كشور‭ ‬به‭ ‬روی‭ ‬واردات‭ ‬گشوده‭ ‬می‌گردد‭.‬
گوشت‭ ‬قرمز،‭ ‬گوشت‭ ‬مرغ،‭ ‬كره،‭ ‬میوه‭ ‬و‭ ... ‬حتی‭ ‬برنج‭ ‬اگر‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬كافی‭ ‬هم‭ ‬تولید‭ ‬می‌شد‭ ‬اما‭ ‬بنا‭ ‬به‭ ‬خواست‭ ‬و‭ ‬لابی‭ ‬رانت‌خواران‭ ‬وارد‭ ‬هم‭ ‬می‌گردید‭. ‬
این‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬حتی‭ ‬بزرگ‌مالك،‭ ‬مزرعه‌دار‭ ‬و‭ ‬دامدار‭ ‬ایرانی‭ ‬هرگز‭ ‬هم‭ ‬ردیف‭ ‬سرمایه‌داران‭ ‬صاحب‌نام‭ ‬كشور‭ ‬قرار‭ ‬نمی‌گرفتند‭ ‬و‭ ‬كمتر‭ ‬اتفاق‭ ‬می‌افتاد‭ ‬بزرگان‭ ‬كشاورزی،‭ ‬اربابان‭ ‬مزارع‭ ‬و‭ ‬دامداران‭ ‬بزرگ‭ ‬در‭ ‬مراسم‭ ‬رسمی‭ ‬و‭ ‬ملی،‭ ‬جشن‌های‭ ‬سنتی،‭ ‬مجامع‭ ‬بین‌المللی‭ ‬و‭ ... ‬در‭ ‬كنار‭ ‬صنعتگران،‭ ‬ماشین‌سازان،‭ ‬واردكنندگان‭ ‬و‭ ‬سرمایه‌داران‭ ‬قرار‭ ‬گیرند‭. ‬
تحریم‭ ‬اما‭ ‬موجب‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬حداقل‭ ‬مردم‭ ‬متوجه‭ ‬اهمیت‭ ‬تولیدات‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬غذایی‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬بشوند،‭ ‬وزارتخانه‭ ‬درصدد‭ ‬تخصیص‭ ‬دلار‭ ‬3800‭ ‬تومانی‭ ‬برای‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬تأمین‭ ‬برخی‭ ‬نهاده‌های‭ ‬زراعی،‭ ‬دامی‭ (‬در‭ ‬حد‭ ‬توان‭) ‬برآید،‭ ‬مواردی‭ ‬مانند‭ ‬گوشت‭ ‬قرمز‭ ‬و‭ ‬روغن‭ ‬خوراكی‭ ‬كه‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬حد‭ ‬رفع‭ ‬نیاز‭ ‬را‭ ‬نداریم‭ ‬درصدر‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬ذخیره‌سازی‭ ‬قرار‭ ‬گیرند‭. ‬این‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬بالاخره‭ ‬ماه‭ ‬كشاورزی‭ ‬از‭ ‬زیر‭ ‬ابرهای‭ ‬تیره‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬وابستگی‭ ‬بیرون‭ ‬آمد‭. ‬
بحران‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬هنوز‭ ‬از‭ ‬خاطره‌ها‭ ‬محو‭ ‬نشده‌است‭ ‬كه‭ ‬به‌دلیل‭ ‬آنفولانزای‭ ‬حاد‭ ‬و‭ ‬كاهش،‭ ‬10‭ ‬درصدی‭ ‬تخم‌مرغ،‭ ‬زمانی‭ ‬كه‭ ‬هر‭ ‬شانه‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬9‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬600‭ ‬تومان‭ ‬عرضه‭ ‬می‌شد‭ ‬مجوز‭ ‬واردات‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬داده‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬اختصاص‭ ‬200‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬سوبسید‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬تخم‌مرغ،‭ ‬هر‭ ‬شانه‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬وارداتی‭ ‬12هزار‭ ‬و‭ ‬600‭ ‬تومان-30‭ ‬درصد‭ ‬گران‌تر‭ ‬از‭ ‬محصول‭ ‬داخلی‭- ‬به‌فروش‭ ‬می‌رفت‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬یارانه‭ ‬نبود‭ ‬قیمت‭ ‬هر‭ ‬شانه‭ ‬به‭ ‬14‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬600‭ ‬تومان‭ ‬می‌رسید‭ ‬كه‭ ‬نشانگر‭ ‬پایین‭ ‬بودن‭ ‬قیمت‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬بود‭.‬
حالا‭ ‬همه‭ ‬مسئولان‌ارشد‭ ‬نظام‭ ‬متوجه‭ ‬شده‌اند‭ ‬كه‭ ‬چنانچه‭ ‬خوداتكایی‭ ‬و‭ ‬خودكفایی‭ ‬محصولات‭ ‬اساسی‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬قرار‭ ‬نگیرد‭ ‬و‭ ‬پر‭ ‬و‭ ‬بال‭ ‬كشاورز‭ ‬شكسته‭ ‬شود‭ ‬همه‭ ‬كشور‭ ‬دچار‭ ‬خسران‭ ‬خواهند‭ ‬شد‭ ‬و‭: ‬
•‭ ‬نه‌تنها‭ ‬مصرف‭ ‬مواد‭ ‬غذایی‭ ‬شهری‌ها‭ ‬بلكه‭ ‬غذای‭ ‬مردم‭ ‬روستا‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬گره‭ ‬می‌خورد‭. ‬
•‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬خدشه‌دار‭ ‬شدن‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی‭ ‬و‭ ‬بی‌توجهی‭ ‬به‭ ‬سرنوشت‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬تولیدكننده‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی،‭ ‬امكان‭ ‬هرج‭ ‬و‭ ‬مرج‭ ‬و‭ ‬نا‭ ‬امیدی‭ ‬و‭ ‬نگاه‭ ‬به‭ ‬بیرون‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬
بنابراین،‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬بهترین‭ ‬فرصت‭ ‬و‭ ‬ابزار‭ ‬تبلیغ‭ ‬برای‭ ‬درك‭ ‬ضرورت‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬پدید‭ ‬آورده‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬فرصت‭ ‬نباید‭ ‬به‭ ‬تهدید‭ ‬بدل‭ ‬شود‭. ‬
باید‭ ‬مجلس‭ ‬توجه‭ ‬بیشتر‭-‬در‭ ‬حد‭ ‬شهرها‭- ‬به‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬روستانشین،‭ ‬مسكن‭ ‬و‭ ‬رفاه،‭ ‬آموزش‭ ‬و‭ ‬بهداشت‭ ‬روستایی،‭ ‬مناطق‭ ‬و‭ ‬شهرك‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭. ‬ضرورت‭ ‬دارد‭ ‬وام‌های‭ ‬كم‌بهره‭ ‬از‭ ‬طرح‭ ‬اشتغال‭ ‬پایدار‭ ‬روستایی‭ ‬بدون‭ ‬بوروكراسی‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬تحت‌نظارت‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬متقاضی‭ ‬ایجاد‭ ‬اشتغال‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬روستایی‭ ‬تعلق‭ ‬گیرد‭. ‬
•‭ ‬انتقال‭ ‬دانش‌فنی‭ ‬پیشرفته،‭ ‬ترویج‭ ‬نوآوری‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬صدر‭ ‬برنامه‌های‭ ‬وزارتخانه‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭. ‬
صاحب‌نظران‭ ‬معتقدند‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬می‌تواند‭ ‬موجب‭ ‬رونق‭ ‬تولیدات‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬مازاد‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬ارزآوری‭ ‬شود‭ ‬اگر‭ ‬نگاه‭ ‬دولت‭ ‬و‭ ‬وزارت‭ ‬كشاورزی،‭ ‬به‭ ‬كشاورز‭ ‬بهره‌بردار‭ ‬عوض‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬خدمات‭ ‬و‭ ‬تلاش‭ ‬سرنوشت‌ساز‭ ‬كشاورز‭ ‬در‭ ‬زندگی‭ ‬مردم‭ ‬جدی‭ ‬گرفته‭ ‬شود‭.‬
توجه‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬مفهوم‭ ‬این‭ ‬جدیت‭ ‬خرید‭ ‬محصول‭ ‬به‭ ‬قیمت‭ ‬واقعی‭ ‬یا‭ ‬اجازه‭ ‬عرضه‭ ‬آن‭ ‬برمبنای‭ ‬عرضه‭ ‬و‭ ‬تقاضا‭(‬نه‭ ‬قیمت‭ ‬تحمیلی‭- ‬است‭.‬
تغییر‭ ‬نگاه،‭ ‬یعنی‭ ‬تغییر‭ ‬رویكرد‭ ‬نه‭ ‬تشریفات‭ ‬و‭ ‬القاب‭ ‬تشریفاتی‭!

سرمقاله دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۱ - سال ۱۳۹۷

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow