آب، خاک و سیستم های نوین آبیاری
تلألو آب با  درخشش «نگين پرتو كرمان»

شركت نگين پرتو كرمان از شركتهاي وابسته به هلدينگ جهاد نصر كرمان در سال 1388 به همت تعدادي از مديران با تجربه و هم فكر و با تكيه بر تجربيات موفق كسب شده در مديريت پروژههاي بزرگ عمراني تاسيس گرديد.

اين شركت در مدت زمان كوتاهي موفق به دريافت رتبههاي پيمانكاري از سازمان مديريت و برنامه‌ريزي در رشته‌هاي راه و ترابري و آب شد و چند سال پس از تاسيس به يك شركت موفق پيمانكاري تبديل گرديد.

مهندس مسعود ملكي بابهويزي مقطع كارشناسي و كارشناسي‌ارشد خود را در رشته‌هاي مهندسي عمران و مهندسي مديريت ساخت سپري كرد و جزو جواناني به شمار مي‌رود كه توانسته با تكيه‌بر دانش خود پله‌هاي ترقي را طي كند.

از سوابق حرفه‌اي وي مي‌توان به كارشناس فني شركت جهاد نصر كرمان از سال 1383 تا 1388، معاونت فني شركت نگين پرتو كرمان از سال 1388 تا 1395، مديرعامل شركت نگين پرتو كرمان از سال 1395 تاكنون، مدير پروژه تكميل و احداث پل دوم هليل‌رود، مدير پروژه عمليات اجرايي توسعه فرودگاه جيرفت، مدير پروژه انتقال و توزيع آب به اراضي دشت سيستان اشاره كرد.

آنچه در ادامه از نظر مي‌گذرد مصاحبه صورت گرفته با مهندس مسعود ملكي است.

به اهم طرح هاي اجرا شده و يا در حال اجرا توسط شركت پرتو نگين كرمان تيتروار اشاره مي‌فرماييد؟

شركت نگين پرتو كرمان از سال 1388 تاكنون 29 پروژه اجرا شده يا در دست اجرا دارد كه اهم پروژه هاي در دست اجرا شامل:

• پروژه انتقال و توزيع آب به اراضي دشت سيستان

• احداث پل دوم هليل به طول 536 متر روي رودخانه هليل جيرفت

• احداث پل دوم رودخانه شور

• احداث پل ملنتي

• ساخت پل بزرگ سرجاز

• احداث باند فرودگاه جيرفت

• ساخت پل بزرگ جمال‌آباد

 و ...

به اجمال، پروژه طرح انتقال و توزيع آب به اراضي دشت سيستان(محدوده هامون) را شرح مي‌دهيد.

دشت سيستان در منتهي‌اليه شرقي كشور و در موقعيت منحصربه فردي در جغرافياي سياسي و امنيتي ايران قرار دارد. اين منطقه از نظر اقليمي در گروه خشك و فرا خشك معتدل قرار گرفته و داراي ويژگيهاي اقليمي خاص از جمله دارا بودن بيشترين ميزان تبخير سالانه در سطح كل كشور (4600 ميليمتر)، بارندگي اندك (حدود50 ميليمتر)، دامنه زياد تغيرات دما در شبانه‌روز، وزش بادهاي موسمي و... است.

ازآنجايي كه در اين منطقه آب شيرين بيشترين سهم را در توسعه اقتصادي، اجتماعي و سياسي منطقه ايفا مي‌كند و به دليل افزايش سرمايه‌گذاري در اجراي طرحهاي كنترل و انحراف آب در بالادست(كشور افغانستان) و محدوديت آب ورودي به دشت سيستان، به آب بايد به‌عنوان يك كالاي بسيار با ارزش نگاه شود و در برنامه‌ریزی‌ها  اعم‌از ذخيره‌سازي، انتقال، توزيع و مصرف در همه زيربخش‌ها، به‌ويژه بخش كشاورزي، کاملا هوشمندانه رفتار گردد.

از آنجايي كه طرح‌هاي اجرا شده فاقد امكان تحويل حجمي آب در زمان و مكان مناسب و مقدار مورد نياز ميباشد و با توجه به تلفات 70 درصدي آب در آن‌ها و همچنين فاقد انعطاف لازم براي تحويل مناسب آب در دوره‌هاي كم آبي براي ايجاد حداقل ثبات و پايداري در بخش كشاورزي ميباشد، لذا ضرورت برنامه‌ريزي صحيح براي حل مشكل مردم براي انتقال آب به دشت سيستان در دستور كار قرار گرفته است.

الزامات تعريف شده در اين طرح عبارت است از:

آب تخصيص داده شده با حداكثر راندمان براي ايجاد حداقل پايداري براي كل جامعه در سطح دشت توزيع گردد. شبكه انتقال و توزيع و مصرف آب براي شرايط خاص با بهره‌گيري از سامانههاي انتقال و توزيع اب با لوله اجرا گردد. با توجه به الزام قانون پنجم توسعه، مديريت يكپارچه منابع آب، خاك و كشاورزي و منابع طبيعي دشت سيستان به‌عنوان مهم‌ترين اكوسيستم شكننده كشور ساماندهي و در قالب يك سازمان اجرايي مشخص برنامههاي توسعهاي منطقه دنبال گردد.

فعاليتهاي موضوع پيمان:

• انجام مطالعات، طراحي تفضيلي و تهيه نقشه‌هاي اجرايي

• تجهيز و برچيدن كارگاه

• لوله‌گذاري با لوله‌‌هاي پلي اتيلن و جي ار پي

• احداث ايستگاه پمپاژ و مخازن تنظيمي

• احداث حوضچه شيرآلات

• احداث جاده‌هاي سرويس مجاور خطوط اصلي و توزيع آب

• احداث و تجهيز كامل ساختمان بهره‌برداري و انبار كارفرما

• ابنيه فني

• احداث حوضچه‌هاي كنتور و آبگير مزارع

• خريد بخشي از لوله‌هاي GRP و پلي‌اتيلن

• خريد كليه اتصالات، شيرآلات، لوله و اتصالات فلزي، تجهيزات الكتريكال، تجهيزات مكانيكال، الكتروپمپ‌ها، جرثقيل و ...

• بهره‌برداري و نگهداري يكپارچه و كامل از پروژه و تهيه دستورالعمل‌هاي مربوط به مدت يكسال

چه انتظاري از مقامات، بانك‌ها و وزراتخانه‌ها داريد؟

به همان ميزان كه پروژههاي عمراني دولت درصورت فعال بودن بخش مهمي از اشتغال كشور را به فعاليت واميدارد؛ تعطيلي پياپي برخي از اين پروژه‌ها، طي ماه‌هاي گذشته، موجبات بيكاري برخي از پيمانكاران را نيز باعث شده است.

دولت و مجلس با هموار كردن طرح‌هاي عمراني و اختصاص بودجه بايد به مصاف چالش بيكاري پيمانكاران و فعالان ساخت وساز بروند. به‌عنوان نمونه درحالي‌كه بسياري از فعالان و سرمايه‌گذاران ساختماني وعمراني براي دريافت وام و تسهيلات پشت درهاي بسته بانك‌ها مي‌مانند، اين نهادهاي مالي در رقابتي ناسالم با استفاده از سود سپرده‌ها و ايجاد شركت‌هاي مختلف، پروژه‌هاي بزرگي را در اختيار گرفته‌اند. حال آنكه رونق توليد و راه‌اندازي دوباره پروژه‌هاي عمراني، نيازمند بسترسازي و تخصيص بودجه است تا از توانمندسازي نيروي كار بهترين بهره‌وري صورت بگيرد.

اثر بخشي كار شما در زمينه پروژه‌هاي آب و خاك و تثبيت ريزگردها به چه صورت بوده است؟

بروز ريزگردها كه به‌دنبال تغييرات جوي و اكوسيستمي در 15 سال گذشته به وجود آمده‌است منجر به خشكسالي‌هاي متوالي و در نتيجه بيابان‌زايي شده و مشكلات عديدهاي براي مردم اين ديار به وجود آورده است. در سالهاي اخير مجموعه عواملي ازجمله تغيير شرايط اقليمي، مديريت نادرست منابع آب، خاك، پوشش گياهي و نبود فرهنگ درست مصرف آب در كشور باعث شد تا خشكسالي شتاب بيشتري بگيرد.

يكي از اصلي‌ترين دلايل ايجاد ريزگردها دراستان سيستان، خشكي تالاب هامون و خشكسالي 18 ساله در استان است كه سبب كاهش آورد رودخانه هيرمند و تشديد گرد و غبار در استان و منطقه سيستان گرديده‌است.

خشكسالي‌هاي تالاب بين‌‌المللي هامون و دشت سيستان از يك‌سو و فرسايش خاك، تخريب سرزمين و نداشتن برنامه جامع و فراگير حفاظت خاك ازسوي ديگر بر تشديد پديده گرد و غبار افزوده است.

براي حل اين معضل به‌درستي بايد به مديريت منابع آب در منطقه، كه به مصارف مختلفي ازجمله آب شرب كشاورزي و محيط‌زيست برسد، پرداخت. برخلاف آنكه در بند«د» ماده 193 قانون برنامه پنجم به‌وضوح تصريح شده كه بايد در دشت‌هاي اطراف تالاب‌ها مديريت يكپارچه آب و خاك انجام گيرد، وليكن چنين قانوني توسط مجريان به اجرا درنيامده است. با توجه به موارد فوق ضمن برنامه‌ريزي دقيق بخصوص در‌خصوص مهار ريزگردها بايد يك مديريت صحيحي براي اين امر فراهم آيد.

اولين اقدام شناخت درك صحيحي از اثرات نابساماني اين پديده براي ساكنان اين منطقه است. قدم بعدي اتخاذ راهبردها و انتخاب راهكارهايي كه بتواند حداقل اثرات زيانبار را كاهش دهد و بايد در اين مديريت برنامه‌ريزي و سازماندهي ريزگردها در منطقه سيستان از دو ديدگاه مديريت ريسك و مديريت بحران مورد بررسي قرار گيرد.

از اين رو پروژه طرح انتقال و توزيع آب به اراضي دشت سيستان اهداف زير را دنبال مي‌كند:

• جلوگيري از مهاجرت ساكنين منطقه و پيامدهاي ناگوار اجتماعي و سياسي آن براي كل كشور

• حفظ و پايداري سيستان به عنوان منطقه استراتژيك در جغرافياي امنيتي كشور

• احياي كشاورزي قابل برنامه‌ريزي و اسكان رضايت مندانه مردم

• حفظ و تثبيت اكوسيستم طبيعي و انساني دشت سيستان

• بهره‌وري هوشمندانه و بهينه از منابع پايه توليد

• كمك به تامين اشتغال و درامد ساكنين

• تبديل منطقه به قطب توليد محصولات كشاورزي و توليد براي منطقه و كشور و حل مشكل اشتغال شرق كشور

• كمك به افزايش قدرت چانه زني بين‌المللي در افزايش حق‌آبه دريافتي و احياي تالاب بين‌المللي هامون از طريق ساخت‌هاي مدرن.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۹ - سال ۱۳۹۷

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow