سم
تولید سموم داخلی در هاله‌ای از ابهام

دوئل نابرابر
لابی واردکنندگان سم آماده به مصرف؛
 با تولیدات داخلی

تولید سموم داخلی در هاله‌ای از ابهام

واردات کالا، شیره جان تولیدات داخلی را خشکانده ‌است. تولیدکنندگان داخلی سموم کشاورزی این روزها درگیر و دار رقابت با لابی واردکنندگان سموم آماده مصرف (که امکان تولید آن در داخل وجود دارد) در دوئل نابرابری قرار گرفته‌اند.
هزینه‌های سنگین تولید، پرداخت ارز دولتی محدود، شرایط تحریم‌ها و... مصائب بسیاری است که گریبان‌گیر این صنعت شده‌‌است. به همین مناسبت «انجمن تولیدکنندگان سموم» با ایجاد کمیته حمایت از تولید داخل و فعال‌کردن آن، انتظارات خود را از دولت اعلام کرد. 
این کمیته هفته گذشته طی یک نشست با رسانه‌ها به دلایل ضرورت توقف و منع واردات سموم آماده مصرف که امکان تولید آن در داخل وجود دارد پرداخت. 
در این نشست آقایان دکتر محمدخصوصی، دکتر فریبرز جهان‌تیغ و آقای عطایی‌نیا از اعضای کمیته به طرح نظرات خود پرداختند تا دولت متوجه رسالت و مسئولیت خود به‌ویژه در سال حمایت از کالای داخلی گردد.

ترجیح واردات به تولید؟!

دکتر محمد خصوصی، بنیانگذار شرکت گیاه و عضو کمیته حمایت از تولید داخلی، با تاکید بر اینکه وزارت صنعت، معدن و تجارت جلوی واردات ارز را برای اجناسی که تولید داخلی دارند بگیرد گفت: تخصیص ارز در مورد سموم شیمیایی به وزارت جهاد کشاورزی سپرده شد اما به نظر می‌رسد وزارتخانه واردات کالای مشابه را به تولیدداخلی ترجیح داده است. وی افزود: در تمام دنیا سازمان‌‌های حفظ‌نباتات صرفا کار فنی انجام می‌دهند و در سیاست‌گذاری در امر واردات و صادرات دخالت نمی‌کنند، اما در ایران کار برعکس است.

این دهن کجی به حمایت از تولید ملی است!

دکتر فریبرز جهان‌تیغ، بنیانگذار شرکت آریا شیمی و عضو کمیته حمایت از تولید داخلی، با توجه به اینکه در مقطعی، قوانین کشور با قدرت تمام به نفع تولید داخل و حمایت از تولید کننده بود گفت: مشکلات ارزی طی چندماه اخیر برای تولیدکنندگان معضل‌ساز و متاسفانه لابی واردکنندگان سموم، تولیدکنندگان را به جایی رساند که صدها قدم از سال حمایت از تولید ملی عقب‌تر هستیم. این خود به نوعی مقابله با نقطه نظرات رهبری است که با شروع سال نو طی نقطه نظراتی، اهداف سالیانه کشور را تبیین کرده‌اند.  وی افزود: این چه اقتصاد مقاومتی است؟ چه نوع حمایتی از تولیدات داخلی است؟ آمریکا به بهانه شروع جنگ اقتصادی با وضع تعرفه‌های سنگین برای واردات، از تولید داخلی خود حمایت می‌کند ولی ما باید برای ایجاد تعرفه 20درصدی بجنگیم. 
سال 1391 که تحریم‌های سختی علیه ایران وضع شد همین کارخانه‌های داخلی تمام نیاز کشور را تامین کردند و هیچ مشکلی هم پیش نیامد. در آن سال سازمان حفظ‌نباتات با ایده اینکه 12درصد از سموم وارداتی باشد تا تعادلی ایجاد شود اجازه واردات سموم داد. اما امروز واردات به بیش از 30درصد رسیده که عمده این سموم وارداتی به راحتی در کشور قابل تولید است.  این عضو کمیته حمایت از تولید داخلی در ادامه گفت: وقتی واردکننده سم، سمی را وارد می‌کند برای تمام پکیج ارز دولتی دریافت می‌کند ولی به ما می‌گویند: شما فقط باید برای تکنیکال ارز دولتی بگیرید؛ بقیه موارد را باید با ارز آزاد تهیه کنید! با این وجود وقتی تفاوت قیمت را محاسبه کنید، قطعا واردات به صرفه‌تر خواهد بود. 

یارانه برای اشتغال چینی‌ها و هندی‌ها؟

مهندس امیرحسن خصوصی، مدیر بازرگانی شرکت گیاه، درخصوص مواد همراهی که در بحث فرمولاسیون استفاده می‌شود، افزود: این مواد را در "گروه دو" ارزبری درنظر گرفته‌اند که بخشی را باید با ارز آزاد از خارج وارد کنیم. اما در سموم آماده وارداتی این مواد با ارز دولتی وارد کشور می‌شود. این یعنی یارانه ما برای چین و هند و اشتغال آن‌ها باید هزینه شود و تولیدات داخلی اصلا مهم نیست.

آیا توجیه اقتصادی دارد؟

محمد ناصر عطایی، عضو هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان سموم و عضو کمیته حمایت از تولید داخلی، اظهار داشت: در تمام کشورهای دنیا سوبسید را به تولیدکننده می‌پردازند. در ایران متاسفانه سوبسید به واردکننده تعلق می‌گیرد. طبق توضیحاتی که همکاران ارائه کردند به سم تولید داخل 50درصد ارز اما برای نمونه خارجی 100درصد ارز دولتی تعلق می‌گیرد. وی با اشاره به اینکه یک سری سموم جزو واردات است که در داخل امکان تولید دارند و آب، پایه آن‌هاست گفت: سمومی که وارد می‌شود بخش زیادی از حجم آن‌ها را آب تشکیل می‌دهد. این سموم سالیان متمادی است که در کشور به بهترین شکل تولید می‌شود. چرا باید کشور سمومی را وارد کند که اکثرا از آب هستند و ما قدرت تولید آن را در داخل داریم؟ آیا این توجیه اقتصادی دارد؟

سم چه فرقی با دیگر کالاهای صنعتی دارد؟

جلالی، دبیر انجمن تولیدکنندگان سم کشور، اذعان داشت: در رابطه با تخصیص ارز، قانون می‌گوید شرایط عدم ساخت باید رعایت شود. یعنی اگر برای هر کالای صنعتی بخواهید از وزارت صنایع ارز بگیرید ملزم به شرط عدم تولید داخلی خواهید شد. سم چه فرقی با سایر کالاهای صنعتی دارد؟

ده‌ها میلیون دلار خروج ارز برای کالاهایی که امکان تولید آن به راحتی در داخل کشور وجود دارد 

جهان‌تیغ با بیان اینکه قطعا واردات سموم خارجی به صرفه نیست افزود: انجمن تولیدکنندگان سموم لیست سمومی که امکان تولید داخلی آن‌ها وجود دارد را به حفظ‌نباتات ارائه داده و میزان صرفه‌جویی ارزی که بابت اختصاص ارز به تولید داخل داده می‌شود را بر مبنای داده‌های سازمان حفظ‌نباتات محاسبه خواهدکرد. سازمان حفظ‌نباتات با توجه به داده‌ها هر جا که برای مملکت صرفه‌جویی ارزی داشت جلوی واردات را بگیرند. کشور ما در وضعیت جنگ اقتصادی است و نباید بگذاریم یک دلار اضافی هم از کشور خارج شود. متأسفانه الان صحبت ده‌ها میلیون دلار خروج ارزی برای محصولی است که توان تولید داخلی آن هست. وی خطاب به مسئولان سوال کرد: چرا وقتی اختصاص ارز به تولید داخل تا30درصد صرفه‌جویی(همراه با افزایش تولید) دارد این ارز برای واردات سم آماده هزینه می‌شود؟ قانون حفظ‌نباتات را که ورق بزنید برای حمایت از واردکننده است!! حتی در بندهایی از کتاب قانون سازمان حفظ‌نباتات یادآور شده درصورت نیاز مبرم، خود سازمان حفظ‌نباتات می‌تواند اقدام به واردات سم برای آفت هدف کند! 

این قانون برای 50 سال پیش است!

دکتر خصوصی اظهار داشت: وقتی قانون حفظ‌نباتات در سال 1347 نوشته ‌شد؛ شرکت من تاسیس شده‌بود. در آن زمان تمام اجناس از خارج تامین می‌شد چرا که اصلا دانش‌فنی آن نبود. این قانون برای اینکه در آن زمان تولید داخلی نداشته‌ایم تمام تبصره‌ها و ماده قانون‌هایش از واردکننده حمایت کرد. اما در همان کتاب قانون، ذکر شده که اگر تولید داخل داشته باشیم؛ تولید داخل ارجحیت دارد. وی افزود: تری‌کونازو دارای پودر 2درصد و مایع 6درصد است. یعنی ما برای آن 2 درصد باید ارز بگیریم و بقیه نیازهای تولید این سم باید با ارز 10 هزار تومانی تهیه بشود. این سم برای ضدعفونی بذر گندم بکار می‌رود. این را درنظر بگیرید که با این تفاوت ارز، 98درصد تفاوت قیمت با سم وارداتی خواهیم داشت.

وزارت کشاورزی دغدغه حمایت از تولید داخل ندارد!

جهان‌تیغ افزود: وقتی تخصیص ارز زیر نظر وزارت صنعت، معدن وتجارت بود قانونی گذاشته شد مبنی‌بر اینکه آنچه تولید داخلی دارد ثبت سفارش نمی‌کنیم. اما متاسفانه با لابی قدرتمند واردکنندگان، خیلی سریع این اختیار از وزارت صنایع سلب و به وزارت کشاورزی انتقال یافت. وزارت جهاد کشاورزی علیرغم اینکه باید دغدغه چگونگی صرف ارز را داشته‌باشد خیلی دغدغه حمایت از تولید داخل را ندارد.
وزارت کشاورزی فرقی بین واردات سم آماده تولید داخل و خارجی نمی‌گذارند چرا که دغدغه آن‌ها فقط تامین تدارکات تولید خوراک کشور است. به همین دلیل اعتراض ما به وزارت صنایع وارد می‌شود که چرا وقتی متولی حمایت از صنعت هست اولین نیاز بخش صنعتی را رها کرده است؟ اگر هدف جهاد کشاورزی تامین سم بیشتر برای کشاورز است باز هم باید تولید داخلی را در اولویت بگذارند. متاسفانه هیچ پاسخ منطقی نگرفته‌ایم! کودتای نرم به نفع واردات
عطایی‌نیا خاطر نشان کرد: مشکل ما این است که کالاهای مربوط که باید با ارز آزاد تهیه شوند متناسب با افزایش قیمت ارز افزایش قیمت نداشته‌اند. مثلا بطری، گالن و یا کارتن چند برابر گران‌تر از ارز آزاد هستند. فراهم کردن ملزومات بسته‌بندی و تولید به شدت سخت شده است. الان به راحتی نمی‌توانیم بطری یا خیلی چیزها را تهیه کنیم.

اختلاف تولید با یک میلیون دلار

جهان‌تیغ گفت: تکنیکال سمی به نام استامی پراید 170 یوآن هست. یک لیتر سم داخلی آن 35 یوآن ارزبری دارد در صورتی که وارداتی آن 49 یوآن ارزبری دارد. اگر یک میلیون دلار ارز به تولید استامی پراید اختصاص دهیم 195,429 لیتر در تولید داخل می‌توانیم سم تولید کنیم.
اگر همین یک میلیون دلار را به واردات اختصاص بدهیم 139,592 کیلو سم می‌توان تولید کرد که یعنی 55,800 لیتر اختلاف تولید خواهیم داشت و 30درصد سم بیشتری را می‌توانیم در اختیار کشاورز قرار دهیم.

واردات سموم خارجی به صرفه نیست

امیرحسن خصوصی، گفت: باید توسط سازمان حفظ‌نباتات جلوی ثبت سفارش واردات سمومی که امکان تولید آن در داخل وجود دارد گرفته شود. این اتفاق قبلا رخ داد. در سامانه ثبت سفارشات ممنوعیتی را برای ورود اینگونه سموم قرار دادند که کمتر از24ساعت از روی سایت برداشتند. عملا کودتای نرمی صورت گرفت تا موانع واردات تسهیل شود. وی با نگاهی به روند واردات اظهار داشت: از سال 91 روند واردات سموم شدت‌یافت. در یکی دو سال گذشته انجمن و اعضای آن تمهیداتی در مقابله با این واردات اندیشیدند. یکی از آن‌ها ایجاد تعرفه برای ورود سموم تکنیکال و سموم آماده است. دوم اینکه ارز تولیدکننده از ارز واردکنندگان سموم آماده جدا شد. امروز تمام این موازنه برهم خورد زیرا مشابه سمی که داخل کشور به خوبی تولید می‌شود را از خارج وارد می‌کنند. تولیدکننده داخلی فقط برای ماده تکنیکال ارز دولتی دریافت می‌کند؛ درصورتی که واردکننده سموم آماده، برای قوطی سم، آب، کارتن، حمل و نقل و ... از ارز دولتی استفاده می‌کند.

در تحریم‌ها کنار دولت بودیم!

عطایی‌نیا ضمن اشاره به سال 1391 که شروع تحریم‌ها علیه کشور بود گفت: اگر آن تاریخ بررسی شود می‌بینید که تمام نیازهای کشور توسط شرکت‌های داخلی برطرف شد. در حال حاضر حداقل انتظار این است که امروز با مسائلی مواجه نشیم تا آینده این صنعت را با خطر تعطیلی روبه‌رو کند. وقتی در دراز مدت سموم با ارز دولتی وارد شود شرکت‌ها را به‌سمت تعطیلی خواهد برد چرا که توان رقابتی ما بسته می‌شود. 

چرا ریل‌گذاری اقتصاد کشور در جهت واردات است؟

با توجه به بیان چالش‌های تولید سم و نبود توان رقابت تولیدکنندگان با واردکنندگان، سوالی که پیش می‌آید این است که چرا دولت و مسئولین ذیربط با توجه به توان تولیدات داخلی درخصوص سم از این صنعت حمایت نمی‌کنند؟ در سال حمایت از تولیدات داخلی چرا باید تولیدکنندگانی که سالیان سال در خدمت جامعه کشاورزی کشور بوده‌اند با خطر نابودی صنعتشان مواجه باشند؟ چگونه می‌شود که واردکنندگان سموم(با چنین لابی قدرتی) آن هم در شرایط جنگ اقتصادی پیش‌رو کشور، با اعمال نفوذ، ده‌ها میلیون یورو خارج می‌کنند؟ مسئولین وزارت کشاورزی باید در جهت تبیین قانون وارد نکردن سمومی که در کشور تولید می‌شوند چاره‌ای بیندیشند.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره  ۲۲۰ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow