زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
نصف شدن آب مصرفی سبزی

نصف‭ ‬شدن
آب‭ ‬مصرفی‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی
با‭ ‬تغییر‭ ‬تكنیك‌های‭ ‬كشت

نویسنده: مهندس‭ ‬محمدرضا‭ ‬منصوریان

اینكه‭ ‬پیاز،‭ ‬گوجه‌فرنگی،‭ ‬خربزه‭ ‬و‭ ‬هندوانه‭ ‬به‭ ‬اسم‭ ‬ایران‭ ‬تا‭ ‬اروپا‭ ‬صادر‭ ‬می‌شود‭ -‬برخلاف‭ ‬محصولاتی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬كشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬عوض‭ ‬می‌كند‭- ‬غرورآفرین‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬همین‭ ‬موضوع‭ ‬به‭ ‬دستاویزی‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬تا‭ ‬برخی‭ ‬با‭ ‬كلیدواژه‭ ‬"صادرات‭ ‬آب‭ ‬مجازی"‭ ‬سیل‭ ‬انتقادها‭ ‬را‭ ‬روانه‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬كشاورزی‭ ‬كنند،‭ ‬درحالی‌كه‭ ‬موضوع‭ ‬آنچنان‭ ‬كه‭ ‬می‌گویند‭ ‬نیست‭.‬
مهندس‭ ‬حسین‭ ‬اصغری،‭ ‬مدیركل‭ ‬دفتر‭ ‬محصولات‭ ‬علوفه‌ای‭ ‬و‭ ‬جالیزی‭ ‬معاونت‭ ‬زراعت‭ ‬جهاد‭ ‬كشاورزی،‭ ‬در‭ ‬گفت‌وگو‭ ‬با‭ ‬نشریه،‭ ‬مصرف‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سبد‭ ‬غذایی‭ ‬خانوار‭ ‬الزامی‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬مصرف‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬فرهنگ‌ها‭ ‬به‌عنوان‭ ‬عامل‭ ‬سلامتی‭ ‬ذكر‭ ‬می‌شود‭.‬
سبزی‌ها‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬فیبر‭ ‬و‭ ‬ویتامین‌ها‭ ‬دارای‭ ‬ارزش‭ ‬غذایی‭ ‬بالایی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬لحاظ‭ ‬در‭ ‬تغذیه‭ ‬و‭ ‬سلامت‭ ‬جوامع‭ ‬دارای‭ ‬اهمیت‭ ‬روز‭ ‬افزونی‭ ‬هستند‭.‬

تولید‭ ‬هندوانه‭ ‬با‭ ‬3‭ ‬هزار‭ ‬مترمكعب‭ ‬آب‭!‬

وی‭ ‬با‭ ‬رد‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬واژه‭ ‬"پرآب"‭ ‬یا‭ ‬"كم‌آب"‭ ‬برای‭ ‬محصولی‭ ‬خاص‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭: ‬علی‌رغم‭ ‬درنظرگرفتن‭ ‬نیاز‭ ‬آبی،‭ ‬روش‌های‭ ‬كاشت،‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬هر‭ ‬محصولی‭ ‬موجب‭ ‬كاهش‭ ‬یا‭ ‬افزایش‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬به‌عنوان‭ ‬مثال‭ ‬در‭ ‬هندوانه‭ ‬اگر‭ ‬به‌صورت‭ ‬نشاء‭ ‬با‭ ‬سیستم‌های‭ ‬آبیاری‭ ‬میكرو‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬مالچ‭ ‬كشت‌وكار‭ ‬صورت‭ ‬بگیرد‭ ‬میزان‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬مقدار‭ ‬قابل‌توجهی‭ ‬كاهش‭ ‬می‌یابد؛‭ ‬به‌طوری‭ ‬كه‭ ‬متوسط‭ ‬آب‭ ‬مصرفی‭ ‬برای‭ ‬یك‭ ‬هكتار‭ ‬هندوانه‭ ‬حدود‭ ‬7800‭ ‬مترمكعب‭ ‬است‭-‬آبیاری‭ ‬غرقابی‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬انواع‭ ‬آبیاری‭- ‬این‭ ‬در‭ ‬حالی‌ست‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬روش‭ ‬غرقابی‭ ‬میزان‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬10‭ ‬هزار‭ ‬مترمكعب‭ ‬در‭ ‬هكتار‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حالت‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬آبیاری‭ ‬به‌صورت‭ ‬تیپ،‭ ‬میزان‭ ‬مصرف‭ ‬به‭ ‬حدود‭ ‬6‭ ‬هزار‭ ‬مترمكعب‭ ‬می‌رسد‭.‬
مدیركل‭ ‬دفتر‭ ‬محصولات‭ ‬جالیزی‭ ‬عامل‭ ‬دیگر‭ ‬كاهش‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬را‭ ‬فصل‭ ‬كشت‭ ‬عنوان‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬افزود‭: ‬در‭ ‬ماه‌های‭ ‬آذر‭ ‬و‭ ‬دی‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬كشور‭ ‬ازجمله؛‭ ‬منطقه‭ ‬جنوب‭ ‬استان‭ ‬كرمان‭ ‬میزان‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬برای‭ ‬كشت‭ ‬هندوانه‭-‬با‭ ‬لحاظ‭ ‬بودن‭ ‬شرایط‭ ‬مذكور‭-‬‭ ‬به‭ ‬حدود‭ ‬3‭ ‬هزار‭ ‬مترمكعب‭ ‬خواهد‭ ‬رسید‭ ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬آبیاری‭ ‬غرقابی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬4‭ ‬هزار‭ ‬مترمعكب‭ ‬می‌رسد‭.‬

طعنه‭ ‬صادراتی‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬به‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬صنعتی

وی‭ ‬درخصوص‭ ‬مزیت‭ ‬كشت‭ ‬محصولات‭ ‬جالیزی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬دیگر‭ ‬محصولات‭ ‬استراتژیك‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭: ‬باید‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬منافع‭ ‬اقتصادی‭ ‬كشاورز،‭ ‬سبد‭ ‬غذایی‭ ‬خانوارها‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬درنظرگرفت؛‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬فصول‭ ‬به‌دلیل‭ ‬نبود‭ ‬تطابق‭ ‬اقلیمی،‭ ‬امكان‭ ‬كشت‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬زراعی‭ ‬برای‭ ‬كشاورز‭ ‬فراهم‭ ‬نیست‭ ‬اما‭ ‬كشت‭ ‬محصولات‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬در‭ ‬چهار‭ ‬فصل‭ ‬سال‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬مختلف‭ ‬كشور‭ ‬امكان‌پذیر‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬مبحث‭ ‬صادرات‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬96‭ ‬میزان‭ ‬صادرات‭ ‬انواع‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬به‭ ‬كشورهای‭ ‬عراق،‭ ‬افغانستان،‭ ‬حاشیه‭ ‬خلیج‭ ‬فارس،‭ ‬تركیه،‭ ‬روسیه‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬كشورهای‭ ‬اروپایی‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬9‭/‬2‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ -‬معادل‭ ‬یك‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭- ‬بود‭ ‬كه‭ ‬احتمال‭ ‬داده‭ ‬می‌شود،‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬آخرین‭ ‬آمار‭ ‬و‭ ‬اطلاعات‭ ‬موجود‭ ‬این‭ ‬رقم‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬97‭ - ‬از‭ ‬نظر‭ ‬میزان‭ ‬و‭ ‬ارزش‭- ‬از‭ ‬سال‭ ‬96‭ ‬نیز‭ ‬بیشتر‭ ‬می‌شود‭.‬
مدیركل‭ ‬دفتر‭ ‬محصولات‭ ‬جالیزی‭ ‬درباره‭ ‬اظهارات‭ ‬پیش‌آمده‭ ‬مبنی‌بر‭ ‬هجوم‭ ‬كشاورزان‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬كشور‭ ‬به‭ ‬كشت‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ -‬به‌واسطه‭ ‬سودآوری‭- ‬و‭ ‬كاهش‭ ‬كشت‭ ‬دیگر‭ ‬محصولات‭ ‬گفت‭: ‬در‭ ‬استان‌های‭ ‬جنوب‭ ‬كشور‭ ‬همچون‭ ‬خوزستان،‭ ‬بوشهر،‭ ‬هرمزگان،‭ ‬سیستان‭ ‬و‭ ‬بلوچستان‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬درجه‭ ‬حرارت‭ ‬و‭ ‬رطوبت‭ ‬نسبی‭ ‬مناسب‭ ‬بهره‭ ‬می‌برند،‭ ‬مزارع‭ ‬اختصاصی‭ ‬برای‭ ‬كشت‭ ‬گوجه‌فرنگی،‭ ‬بادمجان،‭ ‬هندوانه‭ ‬و‭... ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬بهره‌گیری‭ ‬از‭ ‬تكنیك‌های‭ ‬كشت،‭ ‬میزان‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬را‭ ‬كاهش‭ ‬و‭ ‬عملكرد‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬دادند‭.‬
در‭ ‬مورد‭ ‬كشت‭ ‬سبزی‌ها‭ ‬در‭ ‬نخلستان‌های‭ ‬جنوب‭ ‬كشور،‭ ‬تا‭ ‬شهریور‭ ‬ماه‭ ‬محصول‭ ‬نخلستان‌ها‭ ‬برداشت‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬معمولا‭ ‬برای‭ ‬شش‭ ‬ماه‭ ‬دوم‭ ‬سال‭ ‬فعالیت‭ ‬خاصی‭ ‬نداشته‭ ‬و‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬كاهش‭ ‬می‌یابد،‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمان‭ ‬كشاورزان‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬كشت‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬نخیلات‭ ‬خود‭ ‬می‌كنند‭ ‬كه‭ ‬سطح‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬كشت‭ ‬محدود‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬تاثیری‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬ندارد‭.‬
اصغری‭ ‬با‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬بذور‭ ‬مورد‭ ‬استفاده‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬گفت‭: ‬بذور‭ ‬استاندارد‭ ‬با‭ ‬كیفیت‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬بذور‭ ‬استاندارد‭ ‬و‭ ‬آزاد‭ ‬گرده‌افشان،‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬انواع‭ ‬مختلف‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬مورد‭ ‬استفاده‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬خارج‭ ‬كشور‭ ‬وارد‭ ‬می‌شود‭. ‬درخصوص‭ ‬تولید‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬چند‭ ‬شركت‭ ‬اقدام‭ ‬كرده‌اند‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬شركتی‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬بذر‭ ‬هیبرید‭ ‬گردد،‭ ‬حتما‭ ‬باید‭ ‬مورد‭ ‬تایید‭ ‬موسسه‭ ‬ثبت‭ ‬كنترل‭ ‬و‭ ‬گواهی‭ ‬بذر‭ ‬و‭ ‬نهال‭ ‬باشد‭.‬

برنامه‌ریزی‭ ‬برای‭ ‬كاهش‭ ‬ریسك

وی‭ ‬درباره‭ ‬كمبود‭ ‬عرضه‭ ‬برخی‭ ‬سبزیجات‭ ‬در‭ ‬برهه‌ای‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬تصریح‭ ‬كرد‭: ‬محصولات‭ ‬تازه‌خوری‭ ‬كه‭ ‬شرایط‭ ‬انبار‭ ‬شدن‭ ‬ندارند،‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬شرایط‭ ‬مختلفی‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد؛‭ ‬برهمین‭ ‬اساس‭ ‬گاهی‭ ‬یك‭ ‬بارش‭ ‬سنگین‭ ‬امكان‭ ‬برداشت‭ ‬محصول‭ ‬را‭ ‬نمی‌دهد‭ ‬و‭ ‬بازار‭ ‬را‭ ‬ملتهب‭ ‬می‌كند‭.‬‭ ‬
البته‭ ‬با‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬دقیق‌تر‭ ‬می‌توان‭ ‬دامنه‭ ‬ریسك‭ ‬را‭ ‬كاهش‭ ‬داد‭ ‬كه‭ ‬اقداماتی‭ ‬از‭ ‬جمله،‭ ‬متناسب‭ ‬كردن‭ ‬تولید‭ ‬با‭ ‬بازار‭ ‬در‭ ‬فصول‭ ‬مختلف،‭ ‬كُند‭ ‬كردن‭ ‬روند‭ ‬صادرات‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬كمبود‭ ‬بازار‭ ‬داخل،‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬سامانه‭ ‬ارزیابی‭ ‬سطح‭ ‬زیركشت،‭ ‬تولید‭ ‬محصول‭ ‬استاندارد‭ ‬با‭ ‬برنامه‌های‭ ‬آموزشی‭ ‬درخصوص‭ ‬علمی‭ ‬شدن‭ ‬تغذیه‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬كشت‭ ‬نشایی‭ ‬و‭ ‬كاهش‭ ‬ضایعات‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬خصوص‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است‭.‬
اصغری‭ ‬با‭ ‬تكمیل‭ ‬اهداف‭ ‬پیش‭ ‬رو‭ ‬خاطرنشان‭ ‬كرد‭: ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬برنامه‭ ‬ششم‭ ‬مصمم‭ ‬هستیم‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬دستور‭ ‬مقام‭ ‬عالی‭ ‬وزارت در‭ ‬انتقال‭ ‬سطوح‭ ‬فضای‭ ‬باز‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬به‭ ‬گلخانه‭ ‬اهتمام‭ ‬ورزیم‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۲۸- ۱۳۹۸

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow