زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
بذر، پرچم‌دار‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی


بذر، پرچم‌دار‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی

مهندس‭ ‬علیرضا‭ ‬علیزاده

گیاه‌شناسان‭ ‬بذر‭ ‬را‭ ‬یك‭ ‬گیاه‭ ‬رشد‭ ‬نكرده‭ ‬می‌دانند‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬فراهم‭ ‬آوردن‭ ‬امكانات‭ ‬لازم‭ ‬در‭ ‬زمین‭ ‬شكوفا‭ ‬می‌شود‭. ‬اما‭ ‬بذر‭ ‬از‭ ‬دید‭ ‬كشاورزان‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬اندامی‭ ‬از‭ ‬گیاه‭ ‬اتلاق‭ ‬می‌شود‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬كاشته‭ ‬شدن‭ ‬در‭ ‬زمین‭ ‬بتواند‭ ‬گیاهی‭ ‬مشابه‭ ‬با‭ ‬پایه‭ ‬مادری‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬تولید‭ ‬كند‭. ‬
اهمیت‭ ‬بذر‭ ‬آنجا‭ ‬نمایان‭ ‬می‌شود‭ ‬كه‭ ‬تامین‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی‭ ‬با‭ ‬عملكرد‭ ‬بذور‭ ‬تضمین‭ ‬می‌شود‭. ‬بذر‭ ‬با‭ ‬كیفیت‭ ‬می‌تواند‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬تامین‭ ‬كمی‭ ‬گیاهان،‭ ‬ضامن‭ ‬تولیدات‭ ‬با‭ ‬كیفیت‭ ‬كشاورزی‭ ‬باشد‭. ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬نزدیك‭ ‬شدن‭ ‬به‭ ‬فصل‭ ‬كاشت‭ ‬برای‭ ‬كشاورزان‭ ‬لازم‭ ‬دانستیم‭ ‬به‭ ‬معضلات‭ ‬تولیدات‭ ‬بذر‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬بپردازیم‭.‬
ظرفیت‭ ‬بالا،‭ ‬صادرات‭ ‬پایین‭ ‬
دكترگودرز‭ ‬نجفیان،‭ ‬رئیس‭ ‬موسسه‭ ‬تحقیقات‭ ‬اصلاح‭ ‬و‭ ‬تهیه‭ ‬نهال‭ ‬و‭ ‬بذر،‭ ‬درباره‭ ‬فعالیت‭ ‬این‭ ‬موسسه‭ ‬به‭ ‬نشریه‭ ‬گفت‭: ‬موسسه‭ ‬تحقیقات‭ ‬اصلاح‭ ‬بذر‭ ‬و‭ ‬نهال‭ ‬وسیع‌ترین‭ ‬شبكه‭ ‬ارتباطی‭ ‬مراكز‭ ‬تحقیقات‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬درخصوص‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬35‭ ‬محصول‭ ‬باغی‭ ‬و‭ ‬زراعی‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬فعالیت‭ ‬می‌كند‭. ‬از‭ ‬سال‭ ‬1385كه‭ ‬علایم‭ ‬كمبود‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬بر‭ ‬همگان‭ ‬مشهود‭ ‬شد،‭ ‬موسسه،‭ ‬تحقیقات‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬محصولات‭ ‬مقاوم‭ ‬به‭ ‬خشكی‭ ‬منعطف‭ ‬كرد‭. ‬حاصل‭ ‬این‭ ‬تحقیقات‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬ارقام‭ ‬گندم‭ ‬سیروان‭ ‬و‭ ‬پیشگام‭ ‬دانست‭. ‬ رئیس‭ ‬موسسه‭ ‬اصلاح‭ ‬و‭ ‬تهیه‭ ‬نهال‭ ‬و‭ ‬بذر‭ ‬تحقیقات‭ ‬تولید‭ ‬بذور‭ ‬زودرس‭ ‬را‭ ‬حائز‭ ‬اهمیت‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬افزود‭: ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬زودرس‌ترین‭ ‬رقم‭ ‬ذرت‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬201‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬ذرت‭ ‬رقم‭ ‬طاها‭ ‬توسط‭ ‬موسسه‭ ‬معرفی‭ ‬شد‭. ‬زود‭ ‬رس‌ترین‭ ‬رقم‭ ‬گندم‭ ‬كشور‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬طلایی‭ ‬توسط‭ ‬بنده‭ ‬به‭ ‬جامعه‭ ‬كشاورزی‭ ‬كشور‭ ‬معرفی‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ارقام‭ ‬به‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬كمك‭ ‬شایانی‭ ‬می‌كند‭. ‬ وی‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬را‭ ‬داری‭ ‬جنبه‭ ‬تجاری‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬خاطر‭ ‬نشان‭ ‬كرد‭: ‬در‭ ‬تولید‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬ذرت‭ ‬و‭ ‬آفتابگردان‭ ‬موفق‭ ‬عمل‭ ‬كرده‌ایم‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬كلزا‭ ‬با‭ ‬اینكه‭ ‬رقم‭ ‬هیبریدی‭ ‬معرفی‭ ‬نشده‭ ‬اما‭ ‬رقم‭ ‬استانداردی‭ ‬عرضه‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬هیبریدهای‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ ‬رقابت‭ ‬می‌كند‭. ‬
در‭ ‬پایان‭ ‬نجفیان،‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬دارای‭ ‬پتانسیل‭ ‬تولید‭ ‬صادراتی‭ ‬بذور‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭: ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینكه‭ ‬ظرفیت‭ ‬خوبی‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬بذر‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬داریم‭ ‬اما‭ ‬تا‭ ‬امروز‭ ‬میزان‭ ‬قابل‭ ‬چشم‌گیری‭ ‬صادرات‭ ‬نداشته‌ایم‭! ‬چرا‭ ‬كه‭ ‬صادرات‭ ‬بذر‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬فراهم‭ ‬كردن‭ ‬الزامات‭ ‬خاصی‭ ‬از‭ ‬قبیل‭ ‬پذیرش‭ ‬و‭ ‬عضویت‭ ‬انجمن‌های‭ ‬بین‌المللی‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬فعلا‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬تبیین‭ ‬نشده‭ ‬است‭. ‬
مبارزه‭ ‬با‭ ‬بذور‭ ‬تقلبی،‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬اجرایی‭ ‬قوی‭ ‬می‌طلبد
احسان‭ ‬صولت،‭ ‬مدیر‭ ‬عامل‭ ‬شركت‭ ‬تعاونی‭ ‬قزل‭ ‬مغان،‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬بذور‭ ‬تقلبی‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬اشاره‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نشریه‭ ‬گفت‭: ‬بذرهای‭ ‬تقلبی‭ ‬با‭ ‬واردات‭ ‬به‭ ‬سبد‭ ‬فروشگاه‌ها‭ ‬نرسیده‌اند‭ ‬بلكه‭ ‬این‭ ‬قبیل‭ ‬بذرها‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬با‭ ‬جعل‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬و‭ ‬هویت‭ ‬شركت‌های‭ ‬صاحب‭ ‬نام،‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬كشور‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬عرضه‭ ‬می‌شوند‭. ‬این‭ ‬بذرهای‭ ‬تقلبی‭ ‬اعتبار‭ ‬شركت‌های‭ ‬نامی‭ ‬را‭ ‬خدشه‭ ‬دار‭ ‬می‌كنند‭. ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬از‭ ‬بذرها‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬نظارت‭ ‬مدیران‭ ‬كارآمد‭ ‬و‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬اجرایی‭ ‬قوی‭ ‬دارد‭. ‬
وی‭ ‬حمایت‭ ‬مالی‭ ‬دولت‭ ‬از‭ ‬كشاورزان‭ ‬درخصوص‭ ‬تهیه‭ ‬بذر‭ ‬اصلاح‭ ‬شده‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬تولید‭ ‬موثر‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬اذعان‭ ‬داشت‭: ‬دولت‭ ‬تا‭ ‬دوسال‭ ‬گذشته‭ ‬حمایت‭ ‬مطلوبی‭ ‬با‭ ‬درنظرگرفتن‭ ‬یارانه،‭ ‬از‭ ‬بذور‭ ‬اصلاح‭ ‬شده‭ ‬تولید‭ ‬داخل‭ ‬داشت؛‭ ‬اما‭ ‬متاسفانه‭ ‬پرداخت‭ ‬این‭ ‬یارانه‌ها‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬با‭ ‬تاخیرهای‭ ‬طولانی‭ ‬به‭ ‬تولید‌كنندگان‭ ‬بذر‭ ‬صورت‭ ‬گرفت‭ ‬كه‭ ‬خود‭ ‬باعث‭ ‬ورشكستگی‭ ‬شد‭. ‬امروزه‭ ‬تولید‭ ‬بذر‭ ‬با‭ ‬مشكلات‭ ‬بسیاری‭ ‬مواجه‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬شكل‭ ‬پیش‭ ‬برویم‭ ‬تا‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬آینده‭ ‬اكثر‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬بذر‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‌روند‭. ‬
باید‭ ‬حدود‭ ‬دو‭ ‬سوم‭ ‬بذر‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬تولید‭ ‬شود
محمود‭ ‬امجدیان،‭ ‬مدیرعامل‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬بذر‭ ‬تهران،‭ ‬كل‭ ‬بذر‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬كشوررا‭ ‬حدود‭ ‬800‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬خواند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نشریه‭ ‬گفت‭: ‬حدود‭ ‬550‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬از‭ ‬بذور‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬باید‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬باشد‭. ‬ما‌به‌التفاوت‭ ‬این‭ ‬دو‭ ‬رقم‭ ‬را‭ ‬اكثر‭ ‬كشاورزان‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬بذور‭ ‬خود‭ ‬مصرفی‭ ‬تامین‭ ‬می‌كنند‭. ‬اگر‭ ‬با‭ ‬فعالیت‌‌های‭ ‬ترویجی‭ ‬كشاورز‭ ‬توجیه‭ ‬به‭ ‬ترك‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬بذور‭ ‬خود‭ ‬مصرفی‭ ‬شود‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬بذرهای‭ ‬داخلی‭ ‬گندم‭ ‬و‭ ‬جو‭ ‬خود‭ ‬كفا‭ ‬خواهیم‭ ‬شد‭. ‬
امجدیان‭ ‬وجود‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬و‭ ‬ارقام‭ ‬جدید‭ ‬ذرت‌های‭ ‬خارجی‭ ‬را‭ ‬عامل‭ ‬واردات‭ ‬این‭ ‬بذرها‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬اذعان‭ ‬داشت‭: ‬بیشتر‭ ‬ارقام‭ ‬ذرت‭ ‬و‭ ‬كلزا‭ ‬وارداتی‭ ‬هستند‭ ‬چرا‭ ‬كه‭ ‬كیفیت‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬و‭ ‬مقاوم‭ ‬خارجی‭ ‬بسیار‭ ‬بالاست‭. ‬در‭ ‬اروپا‭ ‬روزانه‭ ‬دو‭ ‬رقم‭ ‬به‭ ‬ثبت‭ ‬می‌رسد‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬هر‭ ‬دوماه‭ ‬یكبار‭ ‬رقمی‭ ‬آزاد‭ ‬می‌شود‭. ‬این‭ ‬حاكی‭ ‬از‭ ‬پیشرفت‭ ‬علم‭ ‬تولید‭ ‬بذر‭ ‬در‭ ‬اروپا‭ ‬است‭. ‬
وی‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬ضمن‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬معضل‭ ‬كم‌آبی‭ ‬كشور،‭ ‬تحقیقات‭ ‬درخصوص‭ ‬تولید‭ ‬بذور‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬شرایط‭ ‬اقلیمی‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬حائز‭ ‬اهمیت‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬خاطر‭ ‬نشان‭ ‬كرد‭: ‬محققین‭ ‬به‭ ‬نژادی‭ ‬باید‭ ‬تمركز‭ ‬بیشتری‭ ‬بر‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬اصلاح‭ ‬ارقام‭ ‬مقاوم‭ ‬به‭ ‬تنش‭ ‬شوری‭ ‬و‭ ‬خشكی‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭. ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬كشاورزی‭ ‬نیز‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬اینگونه‭ ‬تحقیقات‭ ‬به‭ ‬اشاعه‭ ‬و‭ ‬ترویج‭ ‬اینگونه‭ ‬بذور‭ ‬مبادرت‭ ‬ورزند‭.‬
نشریه دام و کشت و صنعت - شماره  ۲۲۱ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow