زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
مدیریت‭ ‬راندمان‭ ‬بذر

مدیریت‭ ‬راندمان‭ ‬بذر

با‭ ‬تقدیر‭ ‬و‭ ‬تشكر‭ ‬از‭ ‬خدمات‭ ‬ارزنده‭ ‬و‭ ‬تلاش‌های‭ ‬انجمن‭ ‬واردكنندگان‭ ‬بذر‭ ‬اصلاح‭ ‬شده‭ ‬كه‭ ‬همواره‭ ‬كوشیده‭ ‬تا‭ ‬بهترین‭ ‬بذور‭ ‬را‭ ‬تهیه‭ ‬و‭ ‬تأمین‭ ‬نموده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬كشاورزان‭ ‬قرار‭ ‬دهند‭ ‬باید‭ ‬متذكر‭ ‬شد‭ ‬تمام‭ ‬عملیات‭ ‬زراعی‭ ‬كاشت،‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬در‭ ‬بهترین‭ ‬زمین‭ ‬زراعی‭ ‬با‭ ‬آب‭ ‬كافی‭ ‬و‭ ‬اقلیم‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬مهندسی‭ ‬كامل،‭ ‬اگر‭ ‬از‭ ‬بذر‭ ‬خوب‭ ‬و‭ ‬باكیفیت‭ ‬بهره‌مند‭ ‬نشود‭ ‬جز‭ ‬ضرر‭ ‬و‭ ‬اتلاف‭ ‬وقت،‭ ‬نیرو‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬حاصلی‭ ‬نخواهد‭ ‬داشت‭. ‬بذر،‭ ‬مادر‭ ‬تولید‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬پراهمیت‌ترین‭ ‬زیربخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬تلقی‭ ‬شود‭. ‬
طبق‭ ‬آمار،‭ ‬سالانه‭ ‬90‭ ‬میلیون‭ ‬دلار‭ ‬بذر‭ ‬سبزی‭ ‬و‭ ‬صیفی‭ ‬به‭ ‬شكل‭ ‬قانونی‭ ‬وارد‭ ‬كشور‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬می‌توان‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬بذور‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬تولید‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬واردات‭ ‬بذور‭ ‬كیفی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬نداشت‭. ‬نبود‭ ‬آمار‭ ‬دقیق‭ ‬میزان‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬بذر‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی،‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬نتیجه‌گیری‌ها‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬چالش‭ ‬روبه‌رو‭ ‬ساخته‭ ‬و‭ ‬نمی‌توان‭ ‬به‭ ‬شكل‭ ‬مستمر‭ ‬این‭ ‬جریان‭ ‬را‭ ‬پیگیری‭ ‬كرد‭. ‬
كارشناسان‭ ‬معتقدند‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬امروز‭ ‬تحقیقات‭ ‬گسترده‌ای‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬انواع‭ ‬بذر‭ ‬هیبرید‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬آن‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬دانش‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬بذور‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬هزینه‌های‭ ‬بالای‭ ‬تحقیق‭ ‬و‭ ‬تولید،‭ ‬كشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬هنوز‭ ‬نتوانسته‭ ‬این‭ ‬بذور‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬وسیع‭ ‬تأمین‭ ‬كند؛‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬رو‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬كشورها‭ ‬نموده‭ ‬است‭. ‬تضادی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مرحله‭ ‬میان‭ ‬ماهیت‭ ‬خودكفایی‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬واردات‭ ‬بذر‭ ‬پدید‭ ‬آمده،‭ ‬جنبه‌های‭ ‬مختلفی‭ ‬را‭ ‬دربرگرفته‭ ‬و‭ ‬قضاوت‭ ‬درباره‭ ‬آن‭ ‬با‭ ‬نگرشی‭ ‬تك‌بعدی‭ ‬و‭ ‬مسئله‌محور،‭ ‬حل‭ ‬نخواهد‭ ‬شد‭. ‬
در‭ ‬این‭ ‬میان‭ ‬كشاورزان‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬بازده‭ ‬و‭ ‬عملكرد‭ ‬بالای‭ ‬بذرهای‭ ‬هیبریدی‭ ‬تمایل‭ ‬بیشتری‭ ‬به‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬نشان‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬صرف‭ ‬هزینه‭ ‬اولیه،‭ ‬سلامت‭ ‬كشت‭ ‬و‭ ‬میزان‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬دوره‭ ‬ارتقاء‭ ‬می‌بخشند‭. ‬
به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬در‭ ‬خرید‭ ‬بذرهای‭ ‬هیبریدی‭ ‬داخلی،‭ ‬شرایطی‭ ‬را‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفت‭ ‬تا‭ ‬بتوان‭ ‬از‭ ‬بالاترین‭ ‬راندمان‭ ‬كیفی‭ ‬بذر‭ ‬برخوردار‭ ‬شد‭. ‬خرید‭ ‬از‭ ‬فروشندگان‭ ‬معتبر‭ ‬و‭ ‬صاحب‭ ‬برند،‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬نگهداری‭ ‬بذر‭ ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬صدمه‭ ‬به‭ ‬قدرت‭ ‬نامیه‭ ‬و‭ ‬بنیه‭ ‬بذرها‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬آخر،‭ ‬انجام‭ ‬یك‭ ‬نمونه‭ ‬كشت‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬اقلیم،‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬راهكارهای‭ ‬مدیریت‭ ‬راندمان‭ ‬بذر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬كشاورز‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬رعایت‭ ‬این‭ ‬عوامل‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬كشت‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬وسیع‭ ‬نماید‭. ‬كم‌توجهی‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬یك‭ ‬از‭ ‬عوامل‭ ‬فوق‭ ‬باعث‭ ‬كاهش‭ ‬عملكرد‭ ‬بذر‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬بذر‭ ‬هیبرید،‭ ‬برخی‭ ‬محصولات‭ ‬هنوز‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬دانش‭ ‬و‭ ‬هزینه‭ ‬كلان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬فاز‭ ‬اجرایی‭ ‬فاصله‭ ‬زیادی‭ ‬باقی‭ ‬است‭. ‬
با‭ ‬تمام‭ ‬این‭ ‬احوال،‭ ‬برخی‭ ‬كشاورزان‭ ‬از‭ ‬كیفیت‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬داخلی‭ ‬راضی‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬حاضر‭ ‬هستند‭ ‬با‭ ‬پرداخت‭ ‬هزینه‭ ‬بیشتر،‭ ‬اطمینان‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬كشت‭ ‬افزایش‭ ‬دهند‭. ‬برخی‭ ‬نیز‭ ‬واردات‭ ‬بذر‭ ‬باكیفیت‭ ‬خارجی‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬كاهش‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬راندمان‭ ‬و‭ ‬كیفیت‭ ‬محصول‭ ‬نهایی‭ ‬موثر‭ ‬دانسته‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬اقتصادی‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬صرفه‭ ‬نزدیكتر‭ ‬می‌دانند‭. ‬
با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینكه‭ ‬انواع‭ ‬بذور‭ ‬معمولی‭ ‬OP‭ ‬و‭ ‬هیبرید‭ ‬به‭ ‬كشور‭ ‬وارد‭ ‬می‌شود‭ ‬پرسشی‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬میان‭ ‬می‌آید‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬میزان‭ ‬بذور‭ ‬وارداتی‭ ‬چه‭ ‬میزان‭ ‬بذر‭ ‬هیبرید‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬آیا‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬آن‭ ‬هزینه‭ ‬بالاتری‭ ‬از‭ ‬واردات‭ ‬خواهد‭ ‬داشت؟‭ ‬
به‭ ‬گفته‭ ‬رئیس‭ ‬موسسه‭ ‬تحقیقات‭ ‬اصلاح‭ ‬و‭ ‬تهیه‭ ‬نهال‭ ‬و‭ ‬بذر‭ ‬ایران،‭ ‬حدود‭ ‬یك‭ ‬چهارم‭ ‬بذرهای‭ ‬وارداتی،‭ ‬هیبرید‭ ‬و‭ ‬مابقی‭ ‬بذرهای‭ ‬آزاد‭ ‬گرده‌افشانی‭ ‬هستند‭ ‬كه‭ ‬امكان‭ ‬تولید‭ ‬آن‌ها‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬درصورت‭ ‬تأمین‭ ‬تجهیزات،‭ ‬امكانات‭ ‬و‭ ‬تسهیلات‭ ‬موردنظر‭ ‬نیازمند‭ ‬تكنولوژی‭ ‬خاصی‭ ‬نیست‭. ‬واردات‭ ‬آن‭ ‬دسته‭ ‬از‭ ‬بذوری‭ ‬كه‭ ‬امكان‭ ‬تولید‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬ضربه‭ ‬به‭ ‬اقتصاد‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬بذور‭ ‬خارجی،‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬نبود‭ ‬ایزولاسیون‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬تنوع‭ ‬ارقام‭ ‬كشت‭ ‬در‭ ‬یك‭ ‬منطقه،‭ ‬امكان‭ ‬بذرگیری‭ ‬آزاد‭ ‬گرده‌افشان‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬برده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ذخائر‭ ‬ژرم‭ ‬پلاسمی‭ ‬بومی‭ ‬نیز‭ ‬آسیب‭ ‬وارد‭ ‬می‌شود‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬میان‭ ‬بذرهایی‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬ارقام‭ ‬زودرس‭ ‬یا‭ ‬كم‌آب‭ ‬نیز‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬حتی‭ ‬مورد‭ ‬تأیید‭ ‬سازمان‌های‭ ‬داخلی‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬نیازمند‭ ‬بررسی‭ ‬و‭ ‬نظارت‭ ‬دقیق‌تری‭ ‬هستند‭. ‬همه‭ ‬این‭ ‬عوامل‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬سودجویی‭ ‬عده‌ای‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مخالفت‭ ‬با‭ ‬ماهیت‭ ‬خودكفایی‭ ‬داخلی‭ ‬رقم‭ ‬می‌خورد‭ ‬كه‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬خروج‭ ‬ارز‭ ‬از‭ ‬كشور‭ ‬و‭ ‬زیان‭ ‬به‭ ‬بخش‭ ‬تولیدی،‭ ‬محصولات‭ ‬بی‌مزه‭ ‬و‭ ‬نامطلوب‭ ‬تولید‭ ‬كرده‭ ‬كه‭ ‬مورد‭ ‬پسند‭ ‬مردم‭ ‬نیز‭ ‬نخواهد‭ ‬بود‭. ‬
اگر‭ ‬از‭ ‬بذور‭ ‬هیبرید‭ ‬صرف‭ ‬نظر‭ ‬كنیم‭ ‬این‭ ‬میزان‭ ‬واردات‭ ‬بذر‭ ‬با‭ ‬تولید‭ ‬منافات‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬امكان‭ ‬بالقوه‭ ‬ایران‭ ‬جهت‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬بذور،‭ ‬نیازی‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬همه‭ ‬آن‌ها‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬قوانینی‭ ‬در‭ ‬جهت‭ ‬منع‭ ‬واردات‭ ‬غیرضرور‭ ‬آن‌ها‭ ‬وضع‭ ‬شود‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬داخلی‭ ‬به‭ ‬تدریج‭ ‬امكان‭ ‬تولید‭ ‬ارزان‌تر‭ ‬بذر‭ ‬هیبرید‭ ‬را‭ ‬فراهم‭ ‬كرد‭ ‬تا‭ ‬از‭ ‬واردات‭ ‬این‭ ‬بذور‭ ‬نیز‭ ‬رهایی‭ ‬یابیم‭. ‬
واردات‭ ‬محصول‭ ‬نهایی‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬روی‭ ‬موافق‭ ‬بحث‭ ‬اقتصاد‭ ‬مقاومتی‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬كارشناسان‭ ‬با‭ ‬واردات‭ ‬مواد‭ ‬اولیه‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬مقادیر‭ ‬كلانی‭ ‬در‭ ‬هزینه‌ها‭ ‬صرفه‌جویی‭ ‬كرده‌اند‭. ‬باید‭ ‬تمام‭ ‬جوانب‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬یكدیگر‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفت‭ ‬تا‭ ‬درنهایت‭ ‬تصمیم‭ ‬درست‭ ‬اتخاذ‭ ‬شود‭. ‬واردات‭ ‬براساس‭ ‬قانون‭ ‬و‭ ‬مقررات‭ ‬اگر‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬ضرر‭ ‬نرساند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬باشد‭ ‬امكان‌پذیر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬نباید‭ ‬تنها‭ ‬منافع‭ ‬یك‭ ‬قشر‭ ‬خاص‭ ‬را‭ ‬مد‭ ‬نظر‭ ‬قرار‭ ‬داد‭. ‬
در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬عرصه‭ ‬دشوار‭ ‬رقابت‭ ‬در‭ ‬بازارهای‭ ‬بین‌المللی،‭ ‬باید‭ ‬اقداماتی‭ ‬را‭ ‬جهت‭ ‬كاهش‭ ‬هزینه‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬صورت‭ ‬داد‭. ‬دولت‭ ‬با‭ ‬تاكید‭ ‬بر‭ ‬افزایش‭ ‬كشت‭ ‬گلخانه‌ای‭ ‬و‭ ‬دانش‌بنیان،‭ ‬مكانیزاسیون‭ ‬و‭ ‬تأمین‭ ‬ماشین‌آلات‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬راهكارهای‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬تلاش‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬كاهش‭ ‬هزینه‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬كوتاه‭ ‬مدت،‭ ‬ورود‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بازارها‭ ‬تسهیل‭ ‬كرده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬افزایش‭ ‬بودجه‭ ‬تحقیقاتی‭ ‬و‭ ‬ورود‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬به‭ ‬تولیدات‭ ‬دانش‌بنیان‭ ‬در‭ ‬بلند‭ ‬مدت‭ ‬خودكفایی‭ ‬و‭ ‬استقلال‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬عرصه‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬شاهد‭ ‬باشیم‭. ‬
ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۴ و ۲۲۵ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow